LIVE UPDATES
Bota

Si funksionon kredia për Ukrainën? Nga vijnë paratë dhe pse Gjermania është humbësja

Gjermania synonte të përdorte rezervat e ngrira ruse ndërsa në fund, ishte ajo që u tërhoq, duke lejuar një zgjidhje për të mbështetur financiarisht Ukrainën deri në vitin 2026.

19 December 2025, 22:40 Nga M.L

Si funksionon kredia për Ukrainën? Nga vijnë paratë dhe pse

Evropa ka miratuar një kredi prej 90 miliardë eurosh, në fakt përmes eurobonove për Kievin, i cili përndryshe do të ishte privuar plotësisht nga burimet që nga marsi. Gjermania synonte të përdorte rezervat e ngrira ruse ndërsa në fund, ishte ajo që u tërhoq, duke lejuar një zgjidhje për të mbështetur financiarisht Ukrainën deri në vitin 2026.

Italia dhe Franca, në thelb duke mbajtur anën e Belgjikës, mbetën kundër përdorimit të rezervave të ngrira të Rusisë. Gjermania, nga ana tjetër, tërhoqi kundërshtimin e saj ndaj idesë së një borxhi të përbashkët evropian prej 90 miliardë eurosh, të garantuar nga buxheti evropian, i cili do t’i “huazohej” Ukrainës.

Kuptimi është se Ukraina do të paguajë vetëm nëse Rusia pranon të paguajë dëmshpërblime për dëmet, vrasjet e civilëve dhe shkatërrimin e shkaktuar nga lufta.

Nëse Rusia nuk arrin të paguajë dëmshpërblimet (gjë që ka shumë të ngjarë), Ukraina nuk do të duhet t’ia paguajë Bashkimit Evropian dhe borxhi i përbashkët evropian do të mbulohet nga hapësira e lënë në buxhetin e Brukselit.

Fondet që do të ndahen, 90 miliardë euro, janë të mjaftueshme për të zhbllokuar ngërçin financiar të qeverisë së Kievit, e cila do t’i ketë shteruar plotësisht burimet e saj deri në mars.

Megjithatë, ato nuk janë të mjaftueshme për t’i dhënë Ukrainës dukshmërinë dyvjeçare që do të kishte lejuar lirimi i rezervave ruse prej 140 deri në 210 miliardë eurosh.

Vetëm kostoja e operacioneve ushtarake për Kievin tejkalon shumë 50 miliardë euro në vit, dhe kësaj i shtohen edhe shpenzimet civile.

Pra, tani Ukraina do të ketë burime, por një nga objektivat e operacionit mungon: t’i dërgojë një sinjal Kremlinit se Kievi mund të riarmatoset dhe të rezistojë për një kohë të gjatë, të paktën dy vjet të tjerë; kjo mund të kishte gjeneruar frenim dhe të kishte ngritur dyshime të mëtejshme midis elitave të Moskës në lidhje me qëndrueshmërinë e planit të luftës të Vladimir Putinit.

Çfarë janë rezervat e ngrira ruse?

Banka Qendrore Ruse, si shumë banka qendrore në tregjet në zhvillim, me kalimin e viteve ka ricikluar tepricat e saj nga eksportet e naftës, gazit dhe burimeve të tjera natyrore në monedha rezervë (të njëjtat me të cilat Rusia është paguar për eksportet e saj). Kjo ka bërë që Moska të investojë qindra miliarda në euro dhe dollarë, dhe në një masë më të vogël, në jen japonez dhe paund britanik, përmes obligacioneve qeveritare të lëshuara nga vendet që i lëshojnë këto monedha. Këto para mbaheshin kryesisht në banka të mëdha tregtare në të njëjtat vende (në rastin e investimeve në euro, kryesisht në Austri, Francë dhe Gjermani).

Pas valës së parë të sanksioneve të shkaktuara nga aneksimi i Krimesë në vitin 2014, Moska e kishte ulur ndjeshëm pjesën e rezervave të saj në dollarë të mbajtura në Shtetet e Bashkuara në rreth 10 miliardë dollarë. Në vitin 2022, në fillim të agresionit të plotë kundër Ukrainës, aksionet e mbajtura në Bashkimin Evropian vlenin rreth 210 miliardë euro, dhe ato në Japoni (në jen) dhe Britaninë e Madhe (në paund) ishin rreth 20 miliardë dollarë secila.

Në atë moment, vendet e G7 dhe Bashkimi Evropian morën një vendim, në të cilin Italia luajti një rol kyç, falë rolit të kryeministrit të atëhershëm Mario Draghi: ato ngrinë rezervat sovrane të Rusisë; këto mbetën pronë e Bankës Qendrore të Moskës, por ajo nuk kishte më qasje në to. Qëllimi ishte të zvogëloheshin burimet në dispozicion të Rusisë për të vazhduar luftën.

Çfarë është Euroclear dhe çfarë lidhje ka me lojën e rezervave?

Euroclear është një platformë financiare evropiane me seli në Bruksel (një nga aksionarët kryesorë të së cilës është banka qendrore kineze, përmes një mjeti financiar të vendosur në Ishujt Virgjër Britanikë). Ajo kryen një funksion më pak të dukshëm, por jetësor: menaxhon depozitat dhe pagesat, d.m.th., flukset e pagesave dhe dorëzimet, në tregun evropian të obligacioneve. Në thelb, kur një obligacion maturohet, debitori transferon likuiditetin te kreditori përmes Euroclear.

Është një treg i madh, me vlerë 400 trilionë euro në vit. Dhe kur obligacionet evropiane në pronësi të Rusisë maturoheshin, vendet debitore paguan rimbursimin te Euroclear, siç ndodh gjithmonë në raste të tilla. Por Euroclear nuk ishte në gjendje të transferonte të ardhurat në Rusi pikërisht sepse ato rezerva janë “të ngrira”. Prandaj, ato mbetën të depozituara në platformë, duke arritur aktualisht në 185 miliardë euro. Rreth 20 miliardë euro të tjera rezerva ruse, në obligacione evropiane që nuk janë maturuar ende, mbahen në bankat kryesore franceze.

A ka alternativa ndaj përdorimit të rezervave ruse?

Ato ekzistojnë, por deri mbrëmë janë përballur me armiqësi nga Gjermania dhe vendet nordike ndaj krijimit të formave të reja të fondeve të përbashkëta evropiane. Në fund të fundit, ideja e një eurobondi për të financuar Ukrainën, e cila gjithmonë nuk u prit mirë në Gjermani, mbeti e vetmja në tryezë pasi plani për të përdorur rezervat e ngrira dështoi.

Emetimi i borxhit të përbashkët evropian është i kufizuar në 90 miliardë euro (krahasuar me fondin prej 800 miliardë eurosh të krijuar për Fondin e Rimëkëmbjes), sepse këto janë të vetmet rezerva të papërdorura në buxhetin e Brukselit që mund të garantojnë operacionin. Kancelari gjerman Friedrich Merz meriton merita për demonstrimin e më shumë fleksibilitetit dhe ndoshta edhe një ndjenjë më të madhe përgjegjësie sesa homologët e tij italianë dhe francezë, Giorgia Meloni dhe Emmanuel Macron. Në fund të fundit, ishte Merz ai që pranoi sakrificën politike të një zgjedhjeje që padyshim do të jetë jopopullore në vendin e tij, me qëllim mbështetjen e Ukrainës.

Do të kishte qenë gjithashtu e mundur të përdoreshin fondet e mbetura nga kreditë e Fondit të Rimëkëmbjes që qeveritë nuk i kërkuan (94 miliardë euro) ose burimet e Mekanizmit Evropian të Stabilitetit (ESM), të cilat mund të arrinin disa qindra miliardë euro. Por këto dy opsione nuk u diskutuan kurrë.

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin