LIVE UPDATES
Bota

Sky News: Pse Krimea është kaq e rëndësishme për Rusinë dhe Ukrainën

Gadishulli, i cili u aneksua ilegalisht nga Rusia në vitin 2014, ka qenë prej kohësh i lakmuar nga Moska, e cila dëshiron që Ukraina të dorëzojë zyrtarisht territorin si pjesë e një marrëveshjeje paqeje.

28 April 2025, 16:57 Nga E. D
Sky News: Pse Krimea është kaq e rëndësishme për
Vladimir Putin

UKRAINË- Gadishulli strategjik i Krimesë është vendimtar në përpjekjet e udhëhequra nga SHBA për t'i dhënë fund luftës së Rusisë në Ukrainë. Gadishulli, i cili u aneksua ilegalisht nga Rusia në vitin 2014, ka qenë prej kohësh i lakmuar nga Moska, e cila dëshiron që Ukraina të dorëzojë zyrtarisht territorin si pjesë e një marrëveshjeje paqeje.

Volodymyr Zelenskyy e ka hedhur poshtë këtë në shumë raste, duke thënë se dorëzimi zyrtar i tokës ka qenë gjithmonë një vijë e kuqe dhe bie ndesh me kushtetutën e Kievit. Por ai përballet me presion në rritje nga presidenti i SHBA-së, Donald Trump, i cili u tha gazetarëve se mendon se lideri ukrainas është gati të heqë dorë nga gadishulli. Kjo vjen pasi Trump akuzoi Zelenskyy për zgjatjen e fushës së vrasjes pasi ai u tërhoq nga një marrëveshje e propozuar.

Aneksimi rus

Në 2013-14, një kryengritje popullore pushtoi Ukrainën për disa javë, duke detyruar përfundimisht presidentin pro-Moskë Viktor Janukoviç të largohej nga detyra. Ndërsa Ukraina ishte në trazira, Vladimir Putin shfrytëzoi rastin për të dërguar trupa për të pushtuar Krimenë, një gadishull në formë diamanti në Detin e Zi.

Ato trupa mbërritën në Krime me uniforma pa shenja dhe Putin shpejt thirri një votim për bashkimin me Rusinë që Ukraina dhe Perëndimi e quajtën si të paligjshëm. Aneksimi i paligjshëm i Moskës më 18 mars 2014 u njoh ndërkombëtarisht vetëm nga disa vende, duke përfshirë Korenë e Veriut dhe Sudanin.

Në Rusi, ajo ndezi një valë patriotizmi dhe "Krym nash" që do të thotë "Krimea është e jona" u bë një thirrje tubuese. Putin e ka quajtur Krimenë “një vend të shenjtë” dhe ka ndjekur penalisht njerëz që argumentojnë publikisht se është pjesë e Ukrainës.

Pse është e rëndësishme?

Rusia ka shpenzuar shekuj duke luftuar për Krimenë. Ai u transferua nga Rusia në Ukrainë në 1954 nga udhëheqësi sovjetik Nikita Hrushovi, kur të dy ishin pjesë e BRSS. Në vitin 1991, kur Bashkimi Sovjetik u shemb, gadishulli u bë pjesë e Ukrainës së pavarur. Në kohën kur Rusia e pushtoi, Krimea ishte pjesë e Ukrainës për 60 vjet dhe ishte bërë pjesë e identitetit të vendit.

Zelenskyy është zotuar se Rusia nuk do të jetë në gjendje të vjedhë gadishullin. Për të dyja palët, Krimea është çelësi për kontrollin e aktiviteteve në Detin e Zi, i cili është një korridor kritik për drithërat dhe mallrat e tjera në botë.

Çfarë roli luan Krimea në luftë?

Përpara pushtimit të plotë të Rusisë në shkurt 2022, Moska vendosi trupa dhe armë në Krime, duke lejuar forcat e saj të kapnin shpejt pjesë të mëdha të Ukrainës jugore në javët e para të luftës. Gadishulli shpejt u bë një fushë beteje, me Ukrainën që nisi sulme me dronë dhe e bombardoi atë në përpjekje për të hequr kontrollin e Moskës në territor.

Sulmet kishin në shënjestër flotën ruse të Detit të Zi, si dhe depot e municioneve, fushat ajrore dhe asetin e çmuar të Putinit, Urën e Kerçit që lidh Krimenë me Rusinë e cila u godit në tetor 2022 dhe përsëri në korrik 2023. Sipas sondazheve të fundit, publiku ukrainas në masë të madhe pranon se toka duhet të cedohet si pjesë e çdo marrëveshjeje që i jep fund luftës, sepse nuk ka asnjë mënyrë për ta rimarrë atë ushtarakisht.

Por disa në Ukrainë mendojnë se dhënia e tokës do të ishte vetëm e përkohshme. Ndryshe nga një koncesion territorial, një dorëzim formal i Krimesë do ta bënte pothuajse të pamundur për Ukrainën që të rifitonte gadishullin përsëri në të ardhmen.

Është e paqartë nëse marrëveshja e paqes e Trump do të përfshinte njohjen zyrtare të Krimesë nga SHBA si ruse, por në një intervistë me revistën Time të premten, udhëheqësi amerikan tha se Krimeja do të qëndrojë me Rusinë.

Ai shtoi: “Zelenskyy e kupton këtë dhe të gjithë e kuptojnë se ka qenë me ta për një kohë të gjatë”.

Çfarë mendojnë njerëzit që jetojnë atje?

Para luftës, rreth dy milionë njerëz jetonin në Krime. Rreth 12% e tyre ishin tatarë, indigjenë turqishtfolës. Grupe të mëdha tartarësh u dëbuan nga Krimea nga udhëheqësi sovjetik Josef Stalin në fund të Luftës së Dytë Botërore për bashkëpunim të dyshuar me nazistët.

Që nga fillimi i luftës në Ukrainë, disa tatarë të Krimesë janë bashkuar me forcat e armatosura të Ukrainës, duke shërbyer në Batalionin e Krimesë -një njësi vullnetare që përbëhet kryesisht nga tatarët e Krimesë dhe u formua pas pushtimit të Rusisë në vitin 2014.

Megjithatë, një pjesë e madhe e demografisë që aktualisht jeton në Krime është ruse. Që nga viti 2014, deri në 800,000 rusë janë shpërngulur në gadishull dhe rreth 100,000 ukrainas janë larguar, raportoi Unioni ukrainas i Helsinkit për të Drejtat e Njeriut në 2023. Përfaqësuesi i përhershëm i Zelenskyy për Krimenë tha gjithashtu në vitin 2023 se nga 500,000 deri në 800,000 rusë ishin zhvendosur që nga aneksimi i saj./Sky News

lufta ukraine-rusi

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin