LIVE UPDATES
Bota

Studimi: Bota në prag të pesë pikave 'katastrofike' të ndryshimit të klimës

Këto përfshijnë shembjen e kapakut të akullit të Grenlandës, duke prodhuar përfundimisht një rritje të madhe të nivelit të detit, rënien e një rryme kyçe në Atlantikun verior, duke ndërprerë shiun nga i cili varen miliarda njerëz për ushqim, dhe një shkrirje të papritur të ngricave të përhershme të pasura me karbon.

9 September 2022, 12:12 Nga d.a.
Studimi: Bota në prag të pesë pikave 'katastrofike'
akullnaja

BRITANI- Sipas një studimi të madh, kriza klimatike e ka çuar botën në prag të pikave të shumta "katastrofike". Ai tregon se pesë pika të rrezikshme kthese mund të jenë kaluar tashmë për shkak të 1.1 C të ngrohjes globale të shkaktuar nga njerëzimi deri më sot.

Këto përfshijnë shembjen e kapakut të akullit të Grenlandës, duke prodhuar përfundimisht një rritje të madhe të nivelit të detit, rënien e një rryme kyçe në Atlantikun verior, duke ndërprerë shiun nga i cili varen miliarda njerëz për ushqim, dhe një shkrirje të papritur të ngricave të përhershme të pasura me karbon.

Sipas Guardian, studimi thotë se në 1.5C të ngrohjes, rritja minimale e pritur tani, katër nga pesë pikat kthese kalojnë nga të qenit e mundshme në të mundshme. Gjithashtu në 1.5C, pesë pika të tjera kthese bëhen të mundshme, duke përfshirë ndryshimet në pyjet e gjera veriore dhe humbjen e pothuajse të gjitha akullnajave malore.

Në total, studiuesit gjetën prova për 16 pika kthese, me gjashtë të fundit që kërkonin ngrohjen globale prej të paktën 2 gradë Celsius për t'u shkaktuar, sipas vlerësimeve të shkencëtarëve. Pikat e kthesës do të hyjnë në fuqi në periudha kohore që variojnë nga disa vite në shekuj.

"Toka mund të ketë lënë një gjendje klimatike 'të sigurt' përtej ngrohjes globale 1C," përfunduan studiuesit, me gjithë qytetërimin njerëzor që është zhvilluar në temperatura nën këtë nivel. Kalimi i një pike kthese shpesh ka të ngjarë të ndihmojë në nxitjen e të tjerëve, duke prodhuar kaskada. Por kjo është ende duke u studiuar dhe nuk është përfshirë, që do të thotë se analiza mund të paraqesë rrezikun minimal.

Prof Johan Rockstrom, drejtor i Institutit të Potsdamit për Kërkimin e Ndikimit Klimatik, i cili ishte pjesë e ekipit të studimit, tha: “Bota po shkon drejt 2-3C të ngrohjes globale. Kjo e vendos Tokën në rrugën për të kaluar pika të shumta të rrezikshme kthese që do të jenë katastrofike për njerëzit në mbarë botën. Për të ruajtur kushtet e jetesës në Tokë dhe për të mundësuar shoqëri të qëndrueshme, ne duhet të bëjmë gjithçka që është e mundur për të parandaluar kalimin e pikave të kthesës.”

Një raport i fundit nga Paneli Ndërqeveritar për Ndryshimet Klimatike tha se rreziku i nxitjes së pikave të kthimit të klimës bëhet i lartë me 2C të ngrohjes globale.

Analiza, e botuar në revistën Science, vlerësoi më shumë se 200 studime të mëparshme mbi pikat e kaluara, vëzhgimet e klimës dhe studimet e modelimit. Një pikë kthese është kur kalohet një prag i temperaturës, duke çuar në ndryshime të pandalshme në një sistem klimatik, edhe nëse ngrohja globale përfundon.

Nëntë pikat globale të kthimit të identifikuara janë: kolapsi i Grenlandës, Antarktikut perëndimor dhe dy pjesëve të shtresave të akullit të Antarktidës lindore, kolapsi i pjesshëm dhe i plotë i Amoc, ngordhja e Amazonës, kolapsi i permafrostit dhe humbja e akullit të detit dimëror në Arktik.

Shtatë pika të tjera kthese do të kishin efekte të rënda rajonale, duke përfshirë zhdukjen e shkëmbinjve koralorë tropikalë dhe ndryshimet në musonin e Afrikës Perëndimore. Pika të tjera të mundshme kthese ende duke u studiuar përfshijnë humbjen e oksigjenit të oqeanit dhe ndryshime të mëdha në musonin e verës indiane.

Prof Niklas Boers, në Universitetin Teknik të Mynihut, tha: "Rishikimi është një përditësim në kohën e duhur mbi elementët e mundshëm të kthesës së Tokës dhe kërcënimi i ngjarjeve të kthesës nën ngrohjen e mëtejshme është real."

Shkencëtarët e përcaktojnë kalimin e një pike kthese si "të mundshme" kur kalohet pragu i saj minimal i temperaturës dhe "ka gjasa" përtej vlerësimit të pragut qendror.

ndryshimet klimatike johan rockstrom

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin