LIVE UPDATES
Bota

STUDIMI i ri: Buka dhe drithërat e paketuara rrezikojnë krijimin e kancerit

Çfarë tregon studimi i kryer nga shkencëtarët e universiteteve ndërkombëtare e publikuar në revistën 'Lancet'

1 February 2023, 13:51 Nga A.B
STUDIMI i ri: Buka dhe drithërat e paketuara rrezikojnë krijimin e
Buka

SHBA- Konsumimi i shpeshtë i ushqimeve të cilat janë shumë të përpunuara shoqërohet me një rrezik të shtuar të kancerit. Këto janë gjetjet e studimit më të ri shkencor ndërkombëtar. Ky është vlerësimi më gjithëpërfshirës deri më sot i lidhjes midis ushqimeve të përpunuara dhe kancerit. Ushqime të tilla janë ato që kanë pësuar një përpunim të konsiderueshëm gjatë prodhimit të tyre, si pijet e gazuara, buka e ambalazhuar, ushqimet e gatshme apo drithërat.

Shpesh produkte të tilla janë relativisht të lira, të përshtatshme për t'u konsumuar dhe promovuar përmes marketingut të fortë. Mirëpo ato kanë një sasi më të madhe të kripës, yndyrave, sheqerit, aditivëve artificialë dhe substancave të tjera. Studime të tjera i kanë lidhur këto ushqime me obezitetin, diabetin e tipit 2, sëmundjet kardiovaskulare etj.

Studiuesit nga Shkolla e Shëndetit Publik të Imperial College London, në bashkëpunim me shkencëtarët e Agjencisë Ndërkombëtare për Kërkimin e Kancerit (IARC) dhe universitetet e São Paulo (Brazil) dhe Nova Lisbon (Portugali), të cilët bënë publikimin përkatës në revista mjekësore eClinical Medicine, analizuan të dhënat për rreth 198,000 njerëz të moshës 40-69 vjeç, shëndeti i të cilëve u monitorua gjatë një dekade, veçanërisht në lidhje me diagnozën e 34 llojeve të ndryshme të kancerit dhe mundësinë e vdekjes prej tyre. Gjatë studimit, rreth 16,000 njerëz u prekën nga kanceri dhe 4,000 vdiqën prej tij.

U zbulua se për çdo rritje prej 10%.në konsumimin e ushqimeve shumë të përpunuara nga një person, pati një rritje prej 2% në gjasat për t'u diagnostikuar me kancer në përgjithësi dhe një rritje 19% në gjasat për kancer ovarian në veçanti. Për më tepër, ka pasur një rritje të vdekshmërisë nga kanceri me 6% në përgjithësi dhe në veçanti me 16% nga kanceri i gjirit dhe me 30% nga kanceri ovarian.

Studiuesja kryesore Dr. Esther Vamos nga Imperial tha: "Studimi i ri shton provat në rritje se ushqimet shumë të përpunuara kanë gjasa të kenë efekte negative shëndetësore, duke përfshirë rritjen e rrezikut të kancerit...

Prova të tjera të disponueshme tregojnë se reduktimi i ushqimeve shumë të përpunuara në vendin tonë. Dieta mund të sjellë përfitime të rëndësishme shëndetësore. Hulumtimet e ardhshme duhet të konfirmojnë këto gjetje."

Studiuesja kryesore Dr Kiara Chang, tha: "Ushqimet e përpunuara shumë janë kudo dhe promovohen shumë me çmime të lira dhe paketim tërheqës për të rritur konsumin. Kjo tregon se mjedisi ynë ushqimor ka nevojë urgjente për reforma për të mbrojtur popullsinë nga ushqimet shumë të përpunuara”.

Organizata Botërore e Shëndetësisë dhe Organizata Ndërkombëtare e Ushqimit dhe Bujqësisë e OKB-së kanë rekomanduar më parë kufizimin e ushqimeve shumë të përpunuara si pjesë e një diete më të shëndetshme. Në disa vende si Franca, Kanadaja dhe Brazili po bëhen përpjekje për të reduktuar konsumin e këtyre ushqimeve.

Studiuesit sugjeruan, ndër të tjera, që duhet të ketë etiketa të qarta paralajmëruese në paketimin e ushqimeve shumë të përpunuara për të mbrojtur veçanërisht familjet më të varfra që janë më të rrezikuara nga produktet e lira, por edhe të pashëndetshme.

Nga ana tjetër, shkencëtarët pranuan se studimi i tyre vëzhgues nuk vërteton një lidhje shkak-pasojë midis ushqimeve shumë të përpunuara dhe kancerit, por një lidhje, ndaj nevojiten më shumë kërkime për të vërtetuar një marrëdhënie të tillë. Ata shtuan se kanceri tani ka kapërcyer sëmundjet kardiovaskulare si shkaku kryesor i vdekjeve të parakohshme në shumë vende me të ardhura të larta.

Burimi: CNN

buka kanceri esther vamos kiara chang

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin