LIVE UPDATES
Bota

STUDIMI: Ndotja e ajrit shkakton 1100 raste në vit të kancerit të mushkërive në Angli

Ekspozimi ndaj ajrit toksik iu atribuua 515 burrave dhe 590 grave në Mbretërinë e Bashkuar në vitin 2022 që morën adenokarcinoma tani më dominuesja nga katër nëntipet kryesore të kancerit të mushkërive zbuloi një analizë e agjencisë së kancerit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë.

9 February 2025, 20:52 Nga M.L

STUDIMI: Ndotja e ajrit shkakton 1100 raste në vit të kancerit të

ANGLI- Ekspertët e shëndetësisë dhe organizatat bamirëse të kancerit thonë se gjetjet duhet të shërbejnë si thirrje zgjimi për ministrat. Më shumë se 1,100 njerëz në vit në Britani të Madhe po zhvillojnë formën më të përhapur të kancerit të mushkërive si rezultat i ndotjes së ajrit, mund të zbulojë Guardian.

Ekspozimi ndaj ajrit toksik iu atribuua 515 burrave dhe 590 grave në Mbretërinë e Bashkuar në vitin 2022 që morën adenokarcinoma tani më dominuesja nga katër nëntipet kryesore të kancerit të mushkërive zbuloi një analizë e agjencisë së kancerit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë.

Sipas analizës, normat në Mbretërinë e Bashkuar të rasteve të adenokarcinomave të lidhura me ndotjen e grimcave të ambientit ishin gjithashtu më të larta se në SHBA dhe Kanada dhe katër herë më të larta se Finlanda, e cila kishte normat më të ulëta në Evropën veriore. Është hera e parë që shifra të tilla përpilohen nga Agjencia Ndërkombëtare për Kërkimin e Kancerit (IARC).

Ndotja e ajrit shkakton 1100 raste në vit të formës kryesore të kancerit të mushkërive në MB. Ekspertët e shëndetësisë dhe organizatat bamirëse të kancerit thonë se gjetjet duhet të shërbejnë si thirrje zgjimi për ministrat. Më shumë se 1,100 njerëz në vit në Britani të Madhe po zhvillojnë formën më të përhapur të kancerit të mushkërive si rezultat i ndotjes së ajrit, mund të zbulojë Guardian.

Ekspozimi ndaj ajrit toksik iu atribuua 515 burrave dhe 590 grave në Mbretërinë e Bashkuar në vitin 2022 që morën adenokarcinoma tani më dominuesja nga katër nëntipet kryesore të kancerit të mushkërive zbuloi një analizë e agjencisë së kancerit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë.

Sipas analizës, normat në Mbretërinë e Bashkuar të rasteve të adenokarcinomave të lidhura me ndotjen e grimcave të ambientit ishin gjithashtu më të larta se në SHBA dhe Kanada dhe katër herë më të larta se Finlanda, e cila kishte normat më të ulëta në Evropën veriore. Është hera e parë që shifra të tilla përpilohen nga Agjencia Ndërkombëtare për Kërkimin e Kancerit (IARC). Ekspertët e shëndetësisë, organizatat bamirëse të kancerit dhe aktivistët e mjedisit thanë se gjetjet në Mbretërinë e Bashkuar ishin shkatërruese dhe duhet të shërbejnë si një thirrje zgjimi për ministrat.

“Këto të dhëna janë po aq tronditëse aq edhe të rëndësishme. Ne kemi qenë gjithmonë të vetëdijshëm se ndotja e ajrit rrit rrezikun e kancerit të mushkërive, por tani mund të shohim se sa i fortë është me të vërtetë ndikimi. Kjo provë e fortë duhet të nxisë veprimin," tha Paula Chadwick, shefja ekzekutive e Fondacionit të Kancerit të Mushkërive Roy Castle. 

Ministrat duhet të veprojnë për të frenuar ndotjen e ajrit, tha Chadwick. Dështimi për ta bërë këtë do të shohë më shumë jetë të shkatërruara nga kanceri i mushkërive. Andrew Haines, profesor i ndryshimeve mjedisore dhe shëndetit publik në Shkollën e Higjienës dhe Mjekësisë Tropikale në Londër, tha se të dhënat theksuan imperativin që qeveria të adresojë ndikimet e vazhdueshme të ndotjes së ajrit në shëndet me vendosmëri më të madhe.

Dr Helen Croker, ndihmës drejtoreshë e kërkimit dhe politikave në Fondin Botëror të Kërkimit të Kancerit, tha: "Ne tashmë e dimë se ndotja është një faktor rreziku për kancerin e mushkërive, por këto shifra theksojnë se sa të rëndësishme mund të jenë shkaqet mjedisore kur shikojmë rrezikun e kancerit."

Kanceri i mushkërive është shkaku kryesor i incidencës së kancerit dhe vdekshmërisë nga kanceri në mbarë botën. Në vitin 2022, rreth 2.5 milionë njerëz u diagnostikuan me këtë sëmundje. Por modelet e incidencës sipas nëntipit kanë ndryshuar në mënyrë dramatike në dekadat e fundit. Nga katër nëntipet kryesore të kancerit të mushkërive adenokarcinoma, karcinoma me qeliza skuamoze, karcinoma me qeliza të vogla dhe karcinoma me qeliza të mëdha adenokarcinoma është bërë nëntipi dominues si tek meshkujt ashtu edhe tek femrat, zbuloi IARC.

Adenokarcinoma përbënte 45.6% të rasteve globale të kancerit të mushkërive te meshkujt dhe 59.7% të rasteve globale të kancerit të mushkërive tek femrat në vitin 2022. Shifrat përkatëse ishin 39.0% dhe 57.1% në 2020. Adenokarcinoma përbën deri në 70% të rasteve të kancerit të mushkërive në mesin e atyre që nuk pinë kurrë duhan, tha IARC. Rreth 200,000 raste të adenokarcinomës u shoqëruan me ekspozimin ndaj ndotjes së ajrit në vitin 2022, sipas studimit të IARC, botuar në revistën Lancet Respiratory Medicine.

Barra më e madhe e adenokarcinomës që i atribuohet ndotjes së ajrit u gjet në Azinë Lindore. Shkalla e incidencës në Kinë në vitin 2022 ishte 6.15 raste për 100,000 burra dhe 4,25 raste për 100,000 gra, sipas IARC. Shkalla e adenokarcinomës në Mbretërinë e Bashkuar të shkaktuar nga ajri toksik ishte shumë më e ulët se Kina (0.66 dhe 0.7), por ende më e lartë se SHBA (0.49 dhe 0.53) dhe Kanadaja (0.38 dhe 0.41). Normat e Mbretërisë së Bashkuar ishin katër herë më të larta se në Finlandë (0.16 dhe 0.12).

Lucy Clark, menaxhere e inteligjencës së kancerit në Cancer Research UK, tha: “Ndërsa duhani mbetet shkaku më i madh i kancerit të mushkërive në MB, sëmundja mund të prekë këdo, përfshirë njerëzit që nuk kanë pirë kurrë duhan. Ky studim i madh tregon se ndotja e ajrit shkakton qindra mijëra raste të kancerit të mushkërive çdo vit në mbarë botën, dhe shkalla më e lartë është në Azinë Lindore. Të dhënat sugjerojnë gjithashtu se normat e rasteve të kancerit të mushkërive të lidhura me ndotjen e ajrit në Mbretërinë e Bashkuar janë pak më të larta se në SHBA dhe Kanada. Për të ndihmuar njerëzit të bëjnë jetë më të gjatë dhe më të shëndetshme, qeveria e Mbretërisë së Bashkuar duhet të bëjë më shumë për të reduktuar nivelet e ndotjes së ajrit dhe të vazhdojë të trajtojë dëmet e duhanit.”

Sarah Sleet, shefja ekzekutive e Asthma + Lung në Mbretërinë e Bashkuar, tha se shifrat e IARC i shtohen një trupi gjithnjë në rritje të provave që tregojnë ndikimin shkatërrues të ndotjes së ajrit në shëndetin tonë. “Mjerisht, nuk është një tronditje të shohësh Mbretërinë e Bashkuar kaq lart në këto tabela dëshpëruese të ligave të adenokarcinomës të shkaktuar nga ndotja e ajrit. Megjithatë qeveria nuk arrin të ndërmarrë veprime vendimtare, edhe vetëm javën e kaluar duke i dhënë përparësi një piste shtesë në Heathrow e cila padyshim do të rrisë ndotjen e ajrit në vend që të vendosë objektiva më të rrepta për të mbrojtur njerëzit nga dëmet e ndotjes së ajrit. Pa objektiva më të forta të ndotjes së ajrit, Britania e Madhe rrezikoi të krijonte “një brez tjetër që do të rritet duke thithur ajër toksik”, tha Sleet.

Livi Elsmore, menaxhere e fushatës në Koalicionin e Ajrit të Shëndetshëm, tha se gjetjet duhet të jenë një thirrje zgjimi për ministrat dhe bëri thirrje për veprim të koordinuar të qeverisë për të pastruar ajrin në të gjithë Mbretërinë e Bashkuar. Qeveria tha se ishte e vendosur të pastronte ajrin e Mbretërisë së Bashkuar për ta bërë atë të sigurt për të gjithë që të marrin frymë. Një zëdhënës shtoi: "Kjo është arsyeja pse ne po zhvillojmë një strategji gjithëpërfshirëse dhe ambicioze për ajër të pastër dhe kemi nisur një rishikim të shpejtë të planit të përmirësimit të mjedisit për t'u siguruar që është i përshtatshëm për qëllimin për të ofruar objektiva ligjërisht të detyrueshëm për përmirësimin e cilësisë së ajrit."

angli kancer i mushkerive

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin