LIVE UPDATES
Bota

Studimi: Njerëzit dhe majmunët ndajnë gjuhën e përbashkët të shenjave

Studimi sugjeron se paraardhësi i fundit i përbashkët që kemi ndarë me shimpanzetë ka përdorur gjeste të ngjashme dhe se këto mund të kenë qenë një "piknisje" për gjuhën tonë.

25 January 2023, 12:42 Nga I.A
Studimi: Njerëzit dhe majmunët ndajnë gjuhën e
Shenjat

SHBA- Njerëzit ndajnë gjuhën e përbashkët të shenjave me majmunët e tjerë, duke kuptuar shumë nga gjestet që përdorin shimpanzetë e egra dhe bonobos për të komunikuar me njëri-tjetrin.

Ky është përfundimi i një studimi të bazuar në video, në të cilin vullnetarët përkthyen gjestet e majmunit. Ky studim u krye nga studiues në Universitetin St Andrews. Studimi sugjeron se paraardhësi i fundit i përbashkët që kemi ndarë me shimpanzetë ka përdorur gjeste të ngjashme dhe se këto mund të kenë qenë një "piknisje" për gjuhën tonë. Gjetjet janë publikuar në revistën shkencore PLOS Biology.

Studiuesja kryesore, Dr Kirsty Graham nga Universiteti St Andrews shpjegoi: Ne e dimë se të gjithë majmunët e mëdhenj, shimpanzetë dhe bonobos, kanë një mbivendosje prej rreth 95% të gjesteve që përdorin për të komunikuar. Pra, ne kishim tashmë një dyshim se kjo ishte një aftësi e përbashkët gjeste që mund të kishte qenë e pranishme në paraardhësin tonë të fundit të përbashkët. Por ne jemi mjaft të sigurt tani që paraardhësit tanë do të kishin filluar të bënin gjeste dhe se kjo ishte e bashkuar në gjuhë.

Ky studim ishte pjesë e një misioni të vazhdueshëm shkencor për të kuptuar këtë histori të origjinës së gjuhës duke studiuar me kujdes komunikimin në kushërinjtë tanë më të afërt të majmunëve. Ky ekip studiuesish ka kaluar shumë vite duke vëzhguar shimpanzetë e egra. Ata zbuluan më parë se majmunët e mëdhenj përdorin një "leksikon" të tërë prej më shumë se 80 gjestesh, secili duke përcjellë një mesazh te një anëtar tjetër i grupit të tyre.

Mesazhet si "eja me mua" komunikohen me një lëvizje të gjatë kruarjeje; një goditje në gojë do të thotë "më jep ushqim" dhe  shqyerja e gjetheve me dhëmbë është një gjest flirtimi i shimpanzesë.

Shkencëtarët përdorën eksperimente të riprodhimit të videove, sepse qasja është përdorur tradicionalisht për të testuar të kuptuarit e gjuhës në primatët jo-njerëzor. Në këtë studim, ata e kthyen qasjen në kokë për të vlerësuar aftësitë e njerëzve për të kuptuar gjestet e të afërmve të tyre më të afërt të majmunëve të gjallë.

Vullnetarët shikuan video të shimpanzeve dhe bonobos duke bërë gjeste, më pas u zgjodhën nga një listë përkthimesh me shumë zgjedhje. Pjesëmarrësit performuan dukshëm më mirë sesa pritej rastësisht, duke interpretuar saktë kuptimin e gjesteve të shimpanzeve dhe bonobos mbi 50% të rasteve.

"Ne u befasuam vërtet nga rezultatet. Rezulton se ne të gjithë mund ta bëjmë atë pothuajse instinktivisht, gjë që është edhe magjepsëse nga një perspektivë evolucioni e komunikimit dhe me të vërtetë mjaft e bezdisshme si një shkencëtar që kaloi vite duke trajnuar se si ta bëjë atë," tha Dr Catherine Hobaiter nga Universiteti St Andrews.

kirsty graham catherine hobaiter

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin