LIVE UPDATES
Bota

Të moshuarit në timon, Gjermania kundër testeve shtesë

Në Gjermani, debati për testet e detyrueshme të drejtimit të automjetit për të moshuarit është intensifikuar pasi një 83-vjeçar shkaktoi së fundmi një aksident të rëndë në një rrugë biçikletash në Berlin, duke vrarë një nënë dhe fëmijën e saj katërvjeçar.

28 March 2024, 09:10 Nga N.F
Të moshuarit në timon, Gjermania kundër testeve shtesë
Foto ilustruese

GJERMANI- Në shumë vende të Europës dhe të botës, kontrollohet aftësia e të moshuarve për të drejtuar automjetet, por jo në Gjermani. A janë të moshuarit rrezik për trafikun? Peter Mecking nuk ka pasur asnjë aksident me makinë në pesëdhjetë vitet e fundit. Ai dëshiron që kështu të mbetet: ky 70-vjeçar u paraqit vullnetarisht për të ashtuquajturin testin e drejtimit të automjetit. Për 45 minuta ai udhëton me makinën e tij Cupra-s së tij të kuqe nëpër Këln, ndërsa instruktori i vozitjes Dominik Wirtz e shikon me kujdes.

Për Mecking, i cili udhëton rreth 100 kilometra çdo ditë, ky test është me rëndësi. "E bëj sepse dikur vjen një moment kur duhet të ndaloni drejtimin e makinës për shkak të aftësive tuaja mendore dhe fizike. E nëse më thuhet se duhet të ndaloj, do ta pranoja atë. Ndryshe unë rrezikoj veten dhe të tjerët në rrugë”.

Instruktori Wirtz e çon studentin e tij më të moshuar nëpër xhunglën e një qyteti me miliona njerëz dhe më në fund në autostradë. A i përmbahet Mecking shpejtësisë së caktuar, korsisë së trafikut dhe distancës së sigurisë? A e respekton gjithmonë rregullin e të drejtës së kalimit? Dhe a merr parasysh shumë çiklistë, skuterët elektrikë dhe këmbësorët në rrugë?

Miliona shoferë të moshuar në Gjermani

Peter Mecking i kalon 45 minutat e parashikuara në mënyrë të shkëlqyer dhe merr lëvdata nga Wirtz. Dhjetë milionë njerëz në Gjermani janë mbi 65 vjeç dhe kanë patentë shoferi. Gjithnjë e më shumë të moshuar po i drejtohen instruktorëve si Wirtz për të testuar aftësitë e tyre të drejtimit të automjetit. Megjithatë, ata mund të japin vetëm rekomandime dhe jo të ndalojnë drejtimin e automjetit.

"Për momentin kam dy udhëtime me njerëz mbi 65 vjeç në javë, por vijnë vetëm njerëz të arsyeshëm, kritikë dhe mendjehapur. Unë u them shumicës së tyre se mund të vazhdojnë të vozisin. Problemi janë ata që nuk vijnë, sepse ata mbeten jashtë syve tanë”.

Aksidentet nxisin diskutimin

Në Gjermani, debati për testet e detyrueshme të drejtimit të automjetit për të moshuarit është intensifikuar pasi një 83-vjeçar shkaktoi së fundmi një aksident të rëndë në një rrugë biçikletash në Berlin, duke vrarë një nënë dhe fëmijën e saj katërvjeçar.

Në shtëpinë e Dominik Wirtz-it, herë pas here shfaqen njerëz të cilëve ai u rekomandon që të mos vazhdojnë vozitjen. "Kam pasur dy teste ku për fat të keq më është dashur t'u them njerëzve se do të ishte mirë të ndërprejnë drejtimin e makinës. Njëri u fut në dritën e kuqe."

Problemi me të moshuarit është se ata nuk e kanë gjithmonë në mendje të gjithë trafikun, ndonjëherë u mungon përqendrimi apo aftësia për të reaguar shpejt. "Kur ua them këtë, njerëzit janë gjithmonë shumë të prekur”.

Gjermania refuzon iniciativën e BE

Bashkimi Evropian kohët e fundit propozoi teste të detyrueshme shëndetësore për shoferët e moshuar. Propozimi ishte që njerëzit mbi 70 vjeç duhet të bëjnë teste të detyrueshme të dëgjimit dhe shikimit çdo pesë vjet. Por Parlamenti Evropian në Strasburg e hodhi poshtë këtë ide në fund të shkurtit. Vendimi tani u takon shteteve anëtare. Gjermania në veçanti e kundërshtoi këtë ide.

Ministri i Transportit Volker Wissing (FDP) tha: "Ne nuk mund ta zëvendësojmë përgjegjësinë individuale të njerëzve me rregullore shtetërore. Ne nuk duhet të krijojmë rregullore të reja burokratike të panevojshme”.

Testet shëndetësore janë standarde në Evropë

Pozicioni i Gjermanisë shkaktoi zemërim në shumë vende evropiane. Në 14 vende të BE-së, kontrollet mjekësore për shoferët e moshuar janë tashmë obligim. Në Spanjë, një test shëndetësor është i detyrueshëm nga mosha 65 vjeç, e duhet të përsëritet më pas çdo pesë vjet. Në Republikën Çeke, ato tashmë janë të detyrueshme që nga mosha 60-vjeçare. Portugezët duhet të shkojnë te mjeku në moshën 50-vjeçare. Japonia po teston edhe të moshuarit për shenja të demencës.

Vendi i entuziastëve të makinave, Italia, është veçanërisht i rreptë për popullsinë e saj të moshuar. Atje njerëzit mbi 50 vjeç duhet t'i nënshtrohen një kontrolli çdo dhjetë vjet. Pas kësaj, zgjatja pason çdo pesë vjet, nga mosha 70 vjeç çdo tre vjet, e nga mosha 80 vjeç çdo dy vjet. Personat mbi 80 vjeç duhet të paraqesin edhe një çertifikatë mjekësore dhe të vërtetojnë se nuk vuajnë nga diabeti apo sëmundjet e zemrës.

Të moshuarit kanë më pak aksidente, por më shpesh janë fajtorë

Ministria gjermane e Transportit dhe ADAC, klubi më i madh i makinave në Evropë, mbrojnë shoferët e moshuar duke treguar përvojën dhe statistikat e tyre më të mëdha në drejtimin e automjeteve. Sipas Entit të Statistikave për vitin 2022, rreth 77.700 persona mbi moshën 65 vjeç janë përfshirë në aksidente trafiku në Gjermani me persona të lënduar. Kjo është 15 për qind e të gjithë pjesëmarrësve në aksidente. Përqindja e të moshuarve në popullsinë e Gjermanisë është 22 për qind.

Por një tjetër statistikë tregon të kundërtën: nëse shoferët mbi 75 vjeç përfshihen në një aksident, ata janë fajtorë në gati 77 për qind të rasteve. Dhe kështu edhe më shpesh se shoferët fillestarë të moshës 18 deri në 20 vjeç.

Kontroll i detyrueshëm për shoferët mbi 75 vjeç?

Kirstin Zeidler, kreu i kërkimit të aksidenteve në kompanitë e sigurimeve, po propozon për këtë arsye që testi tashmë vullnetar 45-minutësh i vozitjes për personat mbi 75 vjeç të bëhet i detyrueshëm. Ajo thotë për DW: "Kjo nuk ka të bëjë me marrjen e lejeve. Përkundrazi, bëhet fjalë për ruajtjen e lëvizshmërisë dhe drejtimin sa më gjatë të jetë e mundur. Por me udhëzime se si dhe ku duhet bërë, pa rrezikuar të tjerët apo veten”.

Instruktorët e drejtimit të automjeteve, për shembull, duhet t'i këshillojnë të moshuarit që të mos ngasin makinën gjatë natës, gjatë orëve të pikut apo edhe në qytetet e mëdha. Në vend të kësaj, duhet të kufizoheni në rrugët e njohura, te mjeku, farmacia apo edhe në supermarket. Sepse të moshuarit shpesh e përjetojnë humbjen e patentës së shoferit si një pikë kthese, si një humbje të autonomisë dhe kontrollit, si një kufizim domethënës i lëvizshmërisë së tyre.

Zeidler beson se ekzaminimet mjekësore, të cilat ekzistojnë në vende të tjera, janë metoda e gabuar. Domethënë, problemet shfaqen më pak në aftësinë fizike për të drejtuar automjeton, dhe shumë më tepër në rënien graduale të aftësive të tjera. "Kuptimi i situatave, vendimmarrja dhe veprimi i shpejtë, këto janë problemet. Kjo është arsyeja pse ne kemi nevojë për një kontroll të kompetencës së drejtimit dhe sjelljes në trafik”, beson Zeidler.

Marrë nga DW

gjermani teste patente

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin