LIVE UPDATES
Bota

Zgjerimi i BE-së/ DW: Blloku i gatshëm të pranojë anëtarë të rinj! Mali i Zi mbetet i vetmi me një mundësi reale

Pushtimi i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022 e riktheu çështjen e zgjerimit në qendër të politikës evropiane, duke e shndërruar atë nga një proces që për një kohë të gjatë ka qenë teknik në një çështje gjeopolitike dhe sigurie.

28 May 2026, 09:20 Nga E. D
Zgjerimi i BE-së/ DW: Blloku i gatshëm të pranojë
Bashkimi Evropian

BRUKSEL- "Zgjerimi është përparësia për Bashkimin Evropian dhe nëse kandidatët tanë japin rezultate, atëherë duhet të japim rezultate edhe ne,” tha Komisionerja për Zgjerimin, Marta Kos,në takimin e ministrave të jashtëm të BE-së në Bruksel në fillim të majit.

Si dëshmi se BE-ja po shkon përtej retorikës, Kos theksoi faktin se për herë të parë në 17 vjet, blloku në prill krijoi një grup pune për të hartuar traktatin e anëtarësimit për një vend kandidat: Malin e Zi.

"Nuk ka sinjal më të qartë se BE-ja e sheh Malin e Zi si anëtarin e saj të ardhshëm,” i tha DW Strahinja Subotiq, menaxher programi dhe studiues në Qendrën për Politika Evropiane (CEP) në Beograd.

Zgjerimi: një çështje gjeopolitike dhe e sigurisë

Pushtimi i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022 e riktheu çështjen e zgjerimit në qendër të politikës evropiane, duke e shndërruar atë nga një proces që për një kohë të gjatë ka qenë teknik në një çështje gjeopolitike dhe sigurie.

"Nevoja gjeopolitike për zgjerim njihet nga të gjitha shtetet anëtare,” tha Steven Blockmans nga Qendra për Studime të Politikave Evropiane (CEPS).

"Por ajo shoqërohet gjithmonë me dy gjëra: nga njëra anë, një qasje e bazuar në meritë, ku vendet kandidate vlerësohen për reformat e tyre dhe nuk ofrohen rrugë të shkurtra, dhe së dyti, nevoja që Bashkimi Evropian të ndryshojë politikat dhe mënyrat e tij të qeverisjes,” i tha ai DW.

A është modeli ekzistues i anëtarësimit i përshtatshëm?

Debati në Bruksel po përqendrohet gjithnjë e më shumë jo vetëm te zgjerimi vetë, por edhe nëse modeli tradicional i anëtarësimit është ende i përshtatshëm.

Komisionerja Marta Kos pranoi se BE-ja ende përdor një metodologji të zhvilluar katër dekada më parë.

"Ajo që po diskutojmë tani me shtetet anëtare është nëse parimet e integrimit gradual, të cilat i përdorim kryesisht në tregun e përbashkët, mund të shtrihen edhe në fusha të tjera, veçanërisht në siguri,” tha ajo.

Modele të reja për integrim gradual në BE

Në një propozim të fundit për zgjerimin e BE-së, kancelari gjerman Friedrich Merzbëri thirrje për hapjen e të gjithtë kapitujve të negociatave me Ukrainën dhe propozoi një formë të "anëtarësimit të asociuar”, që do ta lidhte Kievin më ngushtë me BE-në edhe para anëtarësimit të plotë, përfshirë pjesëmarrjen më të madhe në institucionet e BE-së dhe në politikën e jashtme dhe të sigurisë.

Njëkohësisht, Merz sugjeroi t'u jepet vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe Moldavisë qasje e privilegjuar në tregun e përbashkët të BE-së, status vëzhguesi në organet e BE-së dhe integrim gradual në proceset vendimmarrëse për të përshpejtuar rrugën e tyre drejt anëtarësimit. Ide të tilla kanë qarkulluar në Bruksel dhe në kryeqytetet evropiane prej vitesh.

Modeli i anëtarësimit me faza në BE

Steven Blockmans, një nga autorët e modelit të "anëtarësimit me faza”, i tha DW se elemente të kësaj qasjeje kanë hyrë gradualisht në mendimin kryesor të BE-së përmes Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor dhe përmes propozimeve nga vende si Franca, Gjermania dhe Lituania.

"Shihen elemente të një qasjeje më të fazuar, ku përfitimet për reformat ofrohen që në fazat e hershme para-anëtarësimit,” tha Blockmans.

Rezistencë ndaj disa propozimeve për Ukrainën

Në të njëjtën kohë, Blockmans theksoi se disa nga propozimet më ambicioze për Ukrainën kanë hasur tashmë rezistencë.

Mes tyre ishte ideja e të ashtuquajturit "zgjerim i kundërt”, e mbështetur nga presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy dhe pjesë të Komisionit Evropian, sipas së cilës vende si Ukraina do të hynin formalisht fillimisht në BE dhe do të përfundonin reformat më pas.

Kjo ide u refuzua shpejt nga shtetet anëtare.

Një ide tabu që nuk është më plotësisht tabu

Propozimi i Merz ka ringjallur gjithashtu një nga pyetjet më të ndjeshme në lidhje me zgjerimin e ardhshëm: sa fuqi vendimmarrëse duhet të kenë shtetet e reja anëtare që nga fillimi, veçanërisht në fusha ku vendimet e BE-së kërkojnë ende unanimitet.

Ky debat ka rikthyer vëmendjen te një nga idetë më të diskutueshme në Bruksel: mundësia për të kufizuar përkohësisht të drejtën e vetos për shtetet e reja anëtare pas anëtarësimit.

Propozimi u zhvillua si pjesë e modelit të anëtarësimit me faza nga studiues të CEPS, përfshirë Steven Blockmans dhe analistin e CEP Strahinja Subotiq.

“Jo një anëtarësim i klasit të dytë”

Sipas Subotiq, qëllimi nuk ishte krijimi i një "anëtarësimi të klasit të dytë”, siç pretendojnë disa kritikë, por sigurimi i shteteve skeptike anëtare, se zgjerimi nuk do ta paralizojë unionin. Ai argumenton se kufizimet mund të jenë të kufizuara si në kohë ashtu edhe në fushëveprim. "Mund të zbatohet vetëm në një ose dy fusha politike dhe jo domosdoshmërisht në të njëjtën mënyrë apo për të njëjtën kohë për çdo vend kandidat,” tha Subotiq.

Nga pikëpamja ligjore, sipas Blockmans, një mekanizëm i tillë mund të përfshihet në traktatet e anëtarësimit. Politikisht, megjithatë, çështja mbetet shumë e ndjeshme, pasi prek sovranitetin dhe të drejtat e barabarta midis shteteve anëtare.

Megjithatë, disa vende të Ballkanit Perëndimor tashmë kanë sinjalizuar hapje ndaj kësaj ideje. Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina dhe Serbia kanë sugjeruar se do të pranonin kufizime të përkohshme të vetos nëse kjo do të ndihmonte në përshpejtimin e anëtarësimit.

Mali i Zi si rast prove

Megjithatë, Mali i Zinuk dëshiron vonesa apo marrëveshje kalimtare. Analistët thonë, se ka të ngjarë të jetë vendi i fundit që hyn në BE sipas rregullave aktuale të bllokut, përpara se të zhvillohen reforma më të thella institucionale.

Në të njëjtën kohë, si Blockmans ashtu edhe Subotiq besojnë se anëtarësimi i Malit të Zi mund të shërbejë si një terren testimi për disa nga mekanizmat e rinj të zgjerimit që po diskutohen në Bruksel.

Subotiq pret që BE-ja të përdorë traktatin e anëtarësimit të Malit të Zi për të futur mjete më të forta monitorimi pas anëtarësimit sesa në zgjerimet e mëparshme, veçanërisht në fusha si shteti i së drejtës dhe prapakthimet demokratike.

"Mund të pritet që Mali i Zi të bëhet një ‘kavie' për të testuar kufijtë e marrëveshjeve kalimtare dhe klauzolave mbrojtëse,” i tha Blockmans DW, duke theksuar se traktati i anëtarësimit që po hartohet aktualisht mund të bëhet një model për zgjerimet e ardhshme të BE-së./DW

bashkimi evropian

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin