LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Çfarë është dëshpërimi i Janarit

14 January 2021, 16:07 Nga DOSJA
Çfarë është dëshpërimi i Janarit

Viti i Ri është kohë për fillime të reja, por për shumë ka një zhytje në atë pozitivitet. Dëshpërimi i Janarit janë një gjendje e vërtetë mjekësore.

“Është një formë depresioni që shumë njerëz e ndiejnë pas pushimeve dhe ndonjëherë edhe më herët”, thotë terapistja Rosemary Sword .

Dëshpërimi i janarit mund të zgjatë për disa javë, zakonisht pas të hënës blu, më 21 janar, e cila thuhet se është dita më depresive e vitit. Kjo ditë është llogaritur duke përdorur një seri faktorësh në një formulë (jo veçanërisht shkencore) matematikore.

Faktorët janë: moti, niveli i borxhit (specifikisht, ndryshimi midis borxhit dhe aftësisë sonë për të paguar), sasia e kohës nga Krishtlindja, koha që dështoi në zotimet e Vitit të Ri, nivele të ulëta motivuese dhe ndjenja e një nevoje për të marrë përgjegjësinë e situatës.

A është i njëjtë me Çrregullimin Afektiv Sezonal?

Jo. Dëshpërimi i janarit është depresion i situatës dhe shoqërohet me mënyrën se si mendojmë dhe ndihemi.

Çrregullimi Afektiv Sezonal (ÇAS) mund të prekë njerëzit për një muaj në çdo kohë dhe mjekët besojnë se ka të bëjë me mënyrën se si trupi i përgjigjet rrezeve të diellit.

Alison Kerry, nga shoqata bamirëse e shëndetit mendor “Mind”, thotë: “Me ÇAZ, një teori është se drita që hyn në sy shkakton ndryshime në nivelet e hormoneve në trup.

Në trupat tanë, drita funksionon për të ndaluar prodhimin e hormonit të gjumit melatoninë, duke na bërë të zgjohemi.“Është menduar se të sëmurët me ÇAS preken nga orët më të shkurtra të dritës në dimër. Ata prodhojnë melatoninë më të lartë, duke shkaktuar letargji dhe simptoma të depresionit”.

Disa nga simptomat e ÇAS janë vështirësia në të fjetur ose gjumë i tepë i tepërt, shtim ose rënie e oreksit, energji e ulët, nervozizëm ose zemërim, vështirësi për të kujtuar gjërat, vështirësi për të trajtuar situatat dhe dëshira për izolim.

Si ta kuptoni se vuani nga dëshpërimi i janarit?

Njerëzit fillojnë të vuajnë menjëherë pas pushimeve, kur të gjitha dekorimet festive janë zhdukur dhe gjërat janë kthyer në normalitet.

Mund të ndiheni të vetmuar pasi miqtë dhe familja, që keni parë gjatë pushimeve, janë larguar.

Largohuni nga ushqimi dhe pirja e tepërt dhe e lini të rrjedhë edhe nëse Viti juaj i Ri nuk nisi siç shpresuat.

Shoqata bamirëse e shëndetit mendor “Mind” e nënçmon nocionin e të Hënës Blu, duke pretenduar se koncepti nuk ka asnjë themel në kërkimin shkencor.

Një deklaratë në faqet e tyre të internetit thotë: “Mendojmë se është mashtrim i rrezikshëm.

Ata prej nesh që jetojnë me depresion, e dinë se ato ndjenja nuk diktohen nga data”.

Shefi i Informacionit i Mind, Stephen Buckley thotë se “E hëna blu kontribuon në dëmtimin e keqkuptimeve për depresionin dhe banalizon një sëmundje që mund të jetë kërcënuese për jetën”.

Degë të shumta të organizatës bamirësie të Samaritanëve në të gjithë Mbretërinë e Bashkuar po synojnë ta kthejnë të hënën blu në të hënën e birrës dhe do të ofrojnë diskutim dhe evente në të gjithë vendin.

Si të përballeni me dëshpërimin e janarit?

Të dilni shëtitje ose të mbyllni një projekt që keni filluar, janë mënyra për t’u marrë me qetësinë emocionale.

Sword thotë: “Dilni në natyrë, qoftë edhe për pak.

“Shëtisni rreth lagjes, shijoni një vakt të preferuar me të dashurit tuaj, telefononi një mik ose anëtar të familjes; mbaroni atë projekt që keni filluar verën e kaluar, nëse mundeni.

Jeni unik dhe i vlefshëm, kështu që shijoni jetën tuaj të bukur”

Ushtrimet, fillimi i një aktiviteti që keni dashur të bëni dhe shijimi i kohës me miqtë dhe familjen, të gjitha ndihmojnë për të dëbuar dëshpërimin e dimrit.

Dëshpërimi i janarit ka tendencë të zgjatë disa javë maksimalisht, por njerëzit me Çrregullim Afektiv Sezonal mund të preken për muaj me radhë. Disa njerëz mund të fillojnë të ndjehen të plogësht dhe të dëshpëruar sapo ditët fillojnë të shkurtohen në vjeshtë dhe kjo mund të zgjasë deri në pranverë.

“Ndryshe nga dëshpërimi i janarit, që është një depresion i situatës dhe shoqërohet me mënyrën se si mendojmë dhe ndiejmë, Çrregullimi Afektiv Sezonal, është depresion klinik i shkaktuar nga biologjia personal”, thotë Sword. Është mënyra se si funksionon trupi i një personi dhe është një përgjigje fiziologjike ndaj më pak orëve të dritës së diellit gjatë muajve të dimrit.

“Kur dikush përjeton dëshpërimin e janarit, e dimë do të kalojë dhe nuk kërkojmë ilaçe”, tha Sword. “Por për të sëmurët me ÇAZ, mund të përshkruhen ilaçe, kundër depresionit dhe terapi me dritë – ekspozimi ndaj dritës për të ndihmuar trupin të përballojë ditët më të shkurtra”.

Por nëse çrregullimet e humorit dhe gjendja e dëshpëruar janë më shumë se diçka sezonale, koha më e mirë për të folur me një terapist, sipas klinikës psikoterapeutike në Shqipëri “Be the Change” është kur diçka ju ka shqetësuar, për një kohë të gjatë, keni provuar gjithçka që mund të mendoni për ta “rregulluar”, ose “përmirësuar” atë, pa parë ndonjë lëvizje përpara.

“Nëse po e shihni veten duke përsëritur modele të sjelljes, mendimit ose marrëdhënies që janë të dhimbshme për ju, një terapist mund të jetë në gjendje t’ju ndihmojë të zhvendoseni dhe të zhvilloni modele më të shëndetshme”, këshillon klinika Be the Change.

Por ka disa mënyra të thjeshta për ta nxjerrë veten nga dëshpërimi i janarit. Terapistja Rosmary Sword thotë se një nga gjërat për të përmirësuar humorin është të sjellësh në kujtesë gjërat pozitive që keni përjetuar gjatë pushimeve dhe gjatë jetës.

Mund të bëni plane për të pasur një vit më të mirë se i mëparshmi. Këto plane mund të përfshijnë projekte si vetë-përmirësimi, të jeni më të shoqërueshëm apo të ndihmoni njerëz në nevojë.

Në fund, kujtojini vetes se nuk ka problem të silleni në mënyrë hedoniste ndonjëherë.

Marrë nga Gazeta “Si”

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

kuriozitete kuriozitete deshperimi i janarit deshperimi i janarit

Sondazh

Art&Argëtim 14 January 2021, 09:24

Çfarë mendon Faik Konica për Gjuhën Esperanto?

L’Européen botoi, nga një korrespondent i rrallë, z. Thrank-Spirobeg, shkrimtar shqiptar që trajton gjuhën tonë mrekullisht, një letër kurioze për gjuhët ndërko...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin