LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Çfarë janë ushqimet ultra të përpunuar? Kujdesi që duhet të kemi në konsumimin e tyre

11 June 2019, 09:18 Nga DOSJA
Çfarë janë ushqimet ultra të përpunuar? Kujdesi

Më shumë se gjysma e popullsisë në Britaninë e Madhe konsumon nga ushqimet ultra të përpunuara. Hulumtimet e reja i kanë lidhur këto ushqime me vdekjen e hershme dhe shëndetin e dobët. Por, çfarë është ushqimi ultra i përpunuar?

Cili është dallimi mes proceseve të përpunuara dhe ultra të përpunuara?

Termi ‘ushqim i përpunuar’ ka një përmbajtje të keqe, por djathi dhe buka e freskët konsiderohen si të përpunuara, kështu që mos e merrni gjithmonë për keq fjalën ‘e përpunuar’. Klasifikimi i ushqimeve NOVA i ndan ushqimet që blihen në katër grupe, nga të papërpunuara deri në ultra të përpunuara, por mund të mos jetë gjithmonë e qartë se cila është ajo, kur ju jeni në dyqane.

Grupi i parë: I papërpunuar dhe i përpunuar minimalisht.

Ushqimet e papërpunuara dhe minimumi të përpunuara përbëjnë 30% të kalorive në të ngrënë, në një dietë tipike në Mbretërinë e Bashkuar.

Ushqimet e papërpunuara përfshijnë fruta, perime, arra, farëra, kokrra, fasule  dhe produkte të kafshëve natyrore si vezët, peshqit dhe qumështi.

Ushqimet e përpunuara minimalisht mund të jenë të tharë, të grimcuara, të pjekura, të ngrira, të ziera ose të pasterizuara, por nuk përmbajnë përbërës të shtuar. Ata përfshijnë fruta dhe perime të ngrira, peshk të ngrirë, qumësht të pasterizuar, lëng frutash 100 për qind, kos të shtuar pa sheqer, erëza dhe bimë të thata.

Grupi i dytë: Përbërësit e përpunuar të kuzhinës.                         

Përbërësit e përpunuar të kuzhinës, përfshijnë vajra, yndyra të tilla si gjalpë, uthull, sheqerna dhe kripë.

Grupi i tretë: Ushqim i përpunuar.                                        

Ushqimet e përpunuara janë produkte që zakonisht bëhen duke përdorur një përzierje të një grupi dhe dy përbërësish. Ato përfshijnë mish të tymosur, djathë, bukë të freskët, proshutë, arra të kripura ose sheqerna, fruta të konservuara në shurup, birrë dhe verë. Qëllimi kryesor i përpunimit është të zgjasë jetën e ushqimit ose të rrisë shijen e saj.

Grupi i katërt: Ushqim shumë i përpunuar.

Ushqimet ultra të përpunuara zakonisht përmbajnë përbërës që nuk do të shtonit kur gatuani ushqimin shtëpiak. Ju nuk mund të njihni emrat e këtyre përbërësve, pasi shumë do të jenë kimikate, ngjyrues, embëlsira etj. Ushqimet më të zakonshme të ngrira ultra të përpunuara në Britani janë:

Bukë e industrializuar (11%)

Ushqimet e para-paketuara (7.7%)

Drithërat për mëngjes (4.4 %)

Salcice dhe produkte të tjera të mishit të rindërtuar (3.8 %)

Mund të jetë e vështirë të identifikosh ushqimin që është ultra i përpunuar, sepse në disa raste i njëjti lloj ushqimi mund të përpunohet minimalisht, pavarësisht se si është bërë. Për shembull:

Buka e bërë nga miell gruri, ujë, kripë dhe maja është përpunuar, por nëse shtoni fryrës ose ngjyrues bëhet ultra i përpunuar.

Mielli i misrit dhe gruri i copëtuar përpunohen minimalisht, por kur prodhuesi shton sheqer, aromatizime ose ngjyra, ato bëhen drithëra të mëngjesit ultra të përpunuar.

Kos i thjeshtë është përpunuar minimalisht, por shtoni ëmbëlsues, ngjyrues bëhet ultra i përpunuar.

Kur ushqimi është i përpunuar, studimet tregojnë se disponueshmëria e lëndës ushqyese në zorrën e vogël është prekur. Kjo për shkak se përbërjet e bimëve dhe qelizat e kafshëve janë ndryshuar. Çështjet lindin kur ushqimet ultra të përpunuara fillojnë të zëvendësojnë ushqimet e papërpunuara dhe të përpunuara minimalisht, të cilat përmbajnë lëndë ushqyese vitale, në dietën tuaj. 

Burimi: BBC

Përshtatur nga R.L/dosja.al   

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

argetim argetim dieta kalori ushqimet e përpunuara vdekje e hershme dieta kalori ushqimet e përpunuara vdekje e hershme

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin