LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Njësoj si të biesh në dashuri/Çfarë ndodh me trurin e një gruaje kur ajo bëhet nënë

22 November 2021, 17:36 Nga DOSJA
Njësoj si të biesh në dashuri/Çfarë ndodh me trurin e

Artistja Sarah Walker tha një shprehje të veçantë dikur: Të bëhesh nënë është si të zbulosh ekzistencën e një dhome të re të çuditshme në shtëpinë ku tashmë jeton. Gjithmonë më ka pëlqyer përshkrimi i Walker-it, sepse është më i saktë se fraza që shumica e njerëzve përdorin për jetën me një të porsalindur: Gjithçka ndryshon.

Sepse shumë gjëra ndryshojnë, sigurisht, por për nënat e reja, disa nga dallimet më të theksuara janë edhe ato më intimet, ndryshimet emocionale. Të cilat janë gjithashtu kryesisht neurologjike. Edhe para se një grua të lindë, shtatzënia ngatërron vetë strukturën e trurit të saj. Aktiviteti në tru rritet në rajonet që kontrollojnë ndjeshmërinë, ankthin dhe ndërveprimin social. Në nivelin më themelor, këto ndryshime, të nxitura nga një vërshim i hormoneve gjatë shtatzënisë dhe në periudhën pas lindjes, ndihmojnë në tërheqjen e thellë të një nëne të re tek fëmija i saj.

Shumë shkencëtarë besojnë se harta e trurit të nënës është gjithashtu çelësi për të kuptuar pse kaq shumë nëna të reja përjetojnë ankth dhe depresion serioz. Vlerësohet se një në gjashtë gra vuan nga depresioni pas lindjes dhe shumë të tjera zhvillojnë sjellje si larja e duarve me detyrim dhe kontrolli i shpeshtë nëse foshnja po merr frymë.

“Ky është ajo që ne e quajmë një aspekt i pothuajse sjelljeve obsesive-kompulsive gjatë muajve të parë pas ardhjes së foshnjës. Nënat në fakt raportojnë nivele shumë të larta të modeleve të të menduarit për gjëra që nuk mund t’i kontrollojnë. Ata vazhdimisht mendojnë për fëmijën. A është foshnja e shëndetshme? I sëmurë? I ngopur? Mendoj se ky rajon mund të lidhet kryesisht me sjelljet obsesive-kompulsive. Tek kafshët dhe njerëzit gjatë periudhës pas lindjes, ekziston një dëshirë e madhe për t’u kujdesur për fëmijën e tyre”, tha studiuesja e trurit të nënës Pilyoung Kim.

Vetëm duke i ngulur sytë fëmijës së saj, qendrat e “shpërblimit” të trurit të nënës do të ndizen. Ky qark i trurit të nënës ndikon në mënyrën se si një nënë flet me foshnjën e saj, sa e vëmendshme është, madje edhe dashurinë që ndjen për fëmijën e saj.  Në një studim të vitit 2011 për nënat e reja, gratë raportuan se ndjeheshin më pozitive për fotot që përshkruanin foshnjat e tyre të buzëqeshura krahasuar me fotot e foshnjave të buzëqeshura që nuk i njihnin dhe aktiviteti i tyre i trurit pasqyronte këtë mospërputhje.

Ndryshimet në trurin e një nëne të re ndihmojnë në motivimin e saj për t’u kujdesur për fëmijën e saj, por ato gjithashtu mund të ndihmojnë në zbutjen e gjendjes së saj emocionale.

Oksitocina, e njohur si hormoni i dashurisë rritet gjithashtu kur gratë shikojnë foshnjat e tyre, ose dëgjojnë gugatin dhe të qarat e foshnjave të tyre, ose struken me foshnjat e tyre. Një rritje e oksitocinës gjatë ushqyerjes me gji mund të ndihmojë në shpjegimin pse studiuesit kanë zbuluar se nënat që ushqejnë fëmijën me gji janë më të ndjeshme ndaj tingujve të të qarave të foshnjave të tyre sesa nënat që nuk ushqejnë me gji.

Ajo që shkencëtarët dinë është se të bëhesh prind duket, të paktën në tru, sikur po bie në dashuri. Kjo ndihmon për të shpjeguar se sa prindër të rinj përshkruajnë ndjenjat e forta që kanë kur takojnë të porsalindurit e tyre. Kjo bën edhe që foshnjat të nuhasin dhe njohin aq mirë aromën tek  nënat e tyre, zbuluan studiuesit.

Burrat shfaqin ndryshime të ngjashme të trurit kur janë thellësisht të përfshirë në kujdesin me beben. Oksitocina nuk duket se nxit sjelljen e duhur te burrat ashtu siç bën te gratë. Në vend të kësaj, truri prindëror i një burri mbështetet nga një rrjet socio-kognitiv që zhvillohet në trurin e të dy gjinive më vonë në jetë, ndërsa gratë duket se kanë evoluar për të pasur një “plejadë truri-hormon-sjellje” që përgatitet automatikisht për të lindur dhe bërë nënë. Një mënyrë tjetër për ta kuptuar: Plani për sjelljen e nënës ekziston në tru edhe para se një grua të ketë fëmijë. Ndoshta, pra, amësia është me të vërtetë si një hapësirë ​​sekrete në trurin e një gruaje, që pret të zbulohet.

Marrë nga The Atlantic

(m.k/dosja.al)

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

kuriozitete psikologji lindja e bebeve nenat e reja shtatzenia lindja e bebeve nenat e reja shtatzenia

Sondazh

Art&Argëtim 22 November 2021, 13:48

Orhan Pamuk rrezikon 3 vite burg

TURQI- Laureati i çmimit Nobel në Letërsi, Orhan Pamuk, po hetohet nga shteti turk për “fyerje” të themeluesit të Turqisë moderne dhe tallje me flamurin ...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin