LIVE UPDATES
Ekonomi

Cili është impakti ekonomik pas zinxhirit të bllokimeve të fundit?

14 January 2021, 17:08 Nga DOSJA
Cili është impakti ekonomik pas zinxhirit të bllokimeve të

Karantina e pranverës, e cila në kulmin e saj përfshiu më shumë se gjysmën e popullsisë së botës, nxiti një rënie të paparë më parë. Në prill prodhimi ekonomik global ishte 20% më pak, teksa duhet të ishte ndryshe. Teksa rastet e reja me koronavirus u rritën sërish, vendet e pasura kanë vendosur një tjetër raund karantine. Franca ishte në karantinë në nëntor, Italia u bllokua gjatë festive të fundvitit duke nisur nga Krishtlindjet, dhe Anglia hyri në karantinë kombëtare më 6 janar. Pjesë të vendit në Japoni janë nën gjendjen e jashtëzakonshme. Situata në Amerikë, ku autoritetet lokale më shumë se qeveritë qendrore kanë më shumë përgjegjësi për urdhrat e karantinës, është më e komplikuar. Masat e marra gjatë kësaj periudhe sugjerojnë se shtrëngimet janë më të forta se sa ato që qenë në pranverë.

Raundi i fundit i bllokimeve do të godasë sërish ekonominë—por, ndoshta, jo aq rëndë. Analistët tek Goldman Sachs, bankë, kanë argumentuar se rasti i Britanisë “ndjeshmëria e aktivitetit ekonomik në lidhje me shtrëngimet për të mbajtur nën kontroll COVID-19 është zvogëluar në mënyrë domethënëse që prej karantinës së pranverës.” Në një hulumtim të publikuar më 8 janar HSBC, një tjetër bankë, vërejti se prodhimi gjerman industrial “zgjeroi rikuperimin në nëntor, pa u penguar nga bllokimet e reja”. Raporti i tregut të punësimit të Amerikës për muajin dhjetor, tregoi që punësimi ra për herë të parë që nga muaji prill—një rezultat shqetësues kur miliona njerëz janë ende jashtë listpagesave (të papunë). Po ashtu tregues të tjerë të rëndësishëm ekonomik, si ato të shpenzimeve të konsumatorit, tregojnë se janë më mirë se sa në pranverë.

Do të duhet pak kohë derisa të dhënat e Prodhimit të Brendshëm Bruto të konfirmojnë që rritja e botës së pasur është e qëndrueshme pavarësisht bllokimeve kombëtare.

Por në një shkrim më të hershëm Nicolas Woloszko i OECD, një think-tank, ka përdorur të dhënat e Google-search për të ndërtuar një vlerësim javor të PBB-së për ekonomitë e mëdha. Në muajin prill u operua me 80% të kapacitetit. Aktualisht po veprohet me mbi 90% të kapaciteit. Tre faktorë kryesorë shpjegojnë përmirësimin: më pak frikë publike; politikë qeveritare më e strukturuar; dhe adaptimin e bizneseve.

Të vlerësojmë frikën së pari. Në mars dhe prill koronavirusi ishte i panjohur, dhe shumë njerëz u përgjigjën ndaj situatës duke u mbyllur në shtëpi. Analiza e një sondazhi nga YouGov sugjeron që në prill më shumë se 60% e atyre që u përgjigjën në vendet e pasura ishin të shqetësuar nga frika se mos infektoheshin me COVID-19. Pasi kanë kaluar shumë muaj dhe njerëzit kanë njohuri rreth koronavirusit dhe mënyrës së si duhet të mbrohen, po ashtu edhe të lodhur nga karantina, tani ata dalin më shumë.

Pjesa e njerëzve që shprehin shqetësim në lidhje me frikën e infektimit me COVID-19 ra në rreth 50% në nëntor. Të dhënat nga Google sugjerojnë se në shumë vende, njerëzit lëvizin në hapësira publike më shumë se sa në fillim të pandemisë. Suedia është një nga vendet e pakta ku lëvizshmëria ra nën nivelet e pranverës—por mandej sërish, shtrëngimet e qeverisë u bënë më të serta. Kjo ka bërë që disa autoritete të shëndetit publik të reagojnë. “Karantina e fundit nuk ka patur edhe aq ndikim në lëvizshmërinë e njerëzve ashtu sin ë mars,” citohet në një njoftim nga sgkencëtarët në Ontario në muajin dhjetor. Gazetat britanike dhe amerikane cituan fjalët “delir ilegal” pesë herë, aq shpesh sa në pranverë.

Gatishmëria më e madhe për të sfiduar urdhrat e qeverisë ndoshta përkeqëson përhapjen e virusit, pavarësisht përfitimeve të tij ekonomike. Por faktori i dytë që shpjegon qëndrueshmërinë ekonomike këtë herë, politikat më të strukturuara qeveritare, shfaq më pak frikëra. Zyrtarët ka gjetur se cilat masa shtrënguese në përgjigje të shtimit të rasteve të koronavirusit kanë sjellë një kosto më të vogël ekonomike—kështu që ka më pak oreks për të kërkuar mbylljen e shkollave si në pranverë, pork a më shumë uri për direktiva në lidhje me mbajtjen e maskave dhe testimit të mbërritjeve të shtetasve të huaj, asnjë prej këtyre masave nuk ndikon në jetën e përditshme të masës. Shumë syresh kanë ndjekur modelin e Gjermanisë, ku shumë kantiere ndërtimi u lejuan të qëndrojnë hapur gjatë valës së parë. Franca e ka vijuar prodhimin; a u tkurr në nëntor dhe u rrit në dhjetor.

Arsyeja e tretë e rimëkëmbjes lidhet me adaptimin e biznesit. Zhvendosja e papritur e punës në distancv nga zyrat ishte një shok për punonjësit e zyrave. Kompanitë kanë investuar më shumë për prodhimin edhe nën karantinë. Që nga marsi në tetor Britania importoi 4.7 miliard paund (6 mld $) në lap top, 20% më shumë së në të njëjtën periudhë të 2019.

Një shkrim nga Nick Bloom i Stanford University bashkë me disa kolegë të tij gjeti se pandemia ka “nxitur inovacionin rreth teknologjive të reja që mbështesin video konferencat, telekomunikim dhe interaktivitetin në distancëy”. Nuk ka asnjë dyshim që është mësuar gjatë rrugës, gjithashtu, me njerëzit që janë përmirësuar në përdorimin e teknologjisë.

Bizneset me të cilat përballen konsumatorët kanë bërë edhe më shumë për të përballuar situatën. Klubet më të mira të jazz tashmë ofrojnë koncerte live në internet. Teksa qëndrimi në një fermë Anglinë lindore your correspondent bought a meal from Gujarati Rasoi, an Indian food stall 92 miles aëay in London, which like many restaurants has started to offer nationwide delivery. Në Britaini pjesa e firmave të hapura nuk ishte më e ulët në fund të vitit krahasim me verën, kur shtrëngimet ishin shumë më të lehtësuara, sipas të dhënave zyrtare. Kurse nuk është ky rasti për bizneset e vogla në Amerikë, por një pjesë më e madhe qëndrojnë hapur krahasuar me pranverën.

Kjo rimëkëmbje e ekonomisë në kushtet e valës së re të bllokimeve ka implikime të tjera.

Kur virusi u përhap në fillim, qeveritë kishin për qëllim ngrirjen e menjëhershme të aktivitetit ekonomik. Por me kalimin e kohës u bë e qartë që aktiviteti u adoptua ndaj shokut pandemik. Kjo do të thotë që qeveritë do të kenë më pak nevojë për të dhënë mbështetje fiskale—që është dukshëm plani për 2021.

Për më tepër, pasi më pak burime kanë mbetur të papërdorura gjatë këtij raundi të fundit të bllokimeve, kjo duhet të shkaktojë më pak plagë. Kjo mund të lejojë që prodhimi të rritet më shpejt pasi të hiqen kufizimet. Analistët në Morgan Stanley, bankë, presin që PBB-ja Amerikane të kthehet në trendin e saj para-pandemisë deri në fund të këtij viti. Boll mund ta prishë atë parashikim. Çfarëdo që të ndodhë, ekonomia që hyrë në pandemi do të duket shumë ndryshe nga ajo që do ta lërë pandeminë.

Marrë nga Gazeta “Si”

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

ekonomi ekonomi impakti i covid ne pandemi impakti i covid ne pandemi

Sondazh

Ekonomi 13 January 2021, 21:50

TIRANË- Biznesmeni i njohur Nikollaq Neranxi ka hedhur akuza të forta kundër Ministres së Ekonomisë, Anila Denaj. I ftuar në emisionin “Open” Neranxi tha s...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin