LIVE UPDATES
Bota

Dietat e “sofistikuara” të minatorëve në Australi 2,700 vjet më parë

14 October 2021, 12:02 Nga DOSJA
Dietat e “sofistikuara” të minatorëve në Australi

AUSTRALI – Nuk është sekret që birra dhe djathi i “mykur” shkojnë shumë bashkë, por një studim i ri zbulon se sa thellë rrënjët e tyre rrjedhin në Evropë, ku punëtorët në një minierë kripe në Austri po gërmonin  2,700 vjet më parë.

Sipas BBC, shkencëtarët e bënë zbulimin duke analizuar mostrat e jashtëqitjes njerëzore të gjetura në zemër të minierës Hallstatt në Alpet Austriake.

Frank Maixner, mikrobiolog në Institutin Kërkimor Eurac në Bolzano, Itali, i cili ishte autori kryesor i raportit, tha se ishte i befasuar kur mësoi se minatorët e kripës më shumë se dy mijëvjeçarë më parë ishin mjaft të avancuar për të “përdorur fermentimin me qëllim”.

“Kjo është shumë e sofistikuar për mendimin tim. Kjo është diçka që nuk e prisja në atë kohë”, tha Maixner.

Gjetja ishte dëshmia më e hershme deri më tani e fermentimit të djathit në Evropë , sipas studiuesve. Dhe ndërsa konsumi i alkoolit është sigurisht i dokumentuar mirë në shkrimet e vjetra dhe dëshmitë arkeologjike, feçet e minatorëve të kripës përmbajnë dëshminë e parë molekulare të konsumit të birrës në kontinent në atë kohë.

“Po bëhet gjithnjë e më e qartë se jo vetëm që praktikat parahistorike të kuzhinës ishin të sofistikuara, por edhe që ushqimet komplekse të përpunuara si dhe teknika e fermentimit kanë luajtur një rol të spikatur në historinë tonë të hershme të ushqimit,” tha Kerstin Koëarik, nga Muzeu i Historisë Natyrore në Vjenë.

Qyteti Hallstatt, një sit i Trashëgimisë Botërore të Unesco, është përdorur për prodhimin e kripës për më shumë se 3,000 vjet. Komuniteti është një vend shumë i veçantë, ndodhet në Alpe, në mes të askundit dhe gjithë komuniteti punoi dhe jetoi në këtë minierë.  Falë temperaturës konstante prej rreth 8C (46F) dhe përqendrimit të lartë të kripës në minierë, feçet e minatorëve u ruajtën veçanërisht mirë. Studiuesit analizuan katër mostra: një që daton nga epoka e bronzit, dy nga epoka e hekurit dhe një nga shekulli i 18 -të.

Njëra prej tyre, e vjetër rreth 2.700 vjet, u zbulua se përmbante dy kërpudha, Penicillium roqueforti dhe Saccharomyces cerevisiae. Të dy janë të njohur sot për përdorimin e tyre në prodhimin e ushqimit.

“Minatorët e Hallstatt duket se kanë aplikuar qëllimisht teknologji të fermentimit të ushqimit me mikroorganizma të cilët ende përdoren në ditët e sotme në industrinë ushqimore,” tha Maixner.

Studiuesit gjithashtu studiuan dietën e minatorëve, e cila përbëhej kryesisht nga drithëra, disa fruta, fasule dhe mish si burim i proteinave. Dallimi kryesor me menutë e sotme është shkalla e përpunimit të ushqimit, e cila ishte shumë e ulët në atë kohë. Minatorët e epokës së bronzit dhe hekurit përdorën drithëra, duke sugjeruar konsumin e një lloj qulli. Për minatorët e shekullit të 18-të, drithërat u dukën të bluara, duke treguar se ata hëngrën bukë ose biskota.

Një nga gjetjet e tjera të studimit ishte përbërja e mikrobiotës së minatorëve, ose grupi i baktereve të pranishme në trupat e tyre. Mikrobiota është grumbullimi i mikroorganizmave (të gjitha bakteret, eukariotët dhe viruset) të pranishëm në një mjedis të përcaktuar. Në katër mostrat e studiuara, mikrobiota ishte shumë e ngjashme me atë të popullatave moderne jo-perëndimore, të cilat priren të kenë një mënyrë jetese më tradicionale.

Kjo sugjeron një ndryshim të kohëve të fundit në mikrobiotën e njerëzve të industrializuar, ndoshta për shkak të stilit të jetës moderne, dietës ose përparimeve mjekësore”, thuhet në studim.

(m.k/dosja.al)

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota australia minatoret ne australi miniera e kripes ne australi ushqimet 2700 vite me pare australia minatoret ne australi miniera e kripes ne australi ushqimet 2700 vite me pare

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin