LIVE UPDATES
Editorial

Do të na duhet të rikalibrojmë botën. Si dilet nga kriza

21 April 2020, 12:15 Nga DOSJA
Do të na duhet të rikalibrojmë botën. Si dilet nga kriza

Covid-19 ka rezultuar më shumë se një pandemi vdekjeprurëse, shkruan Henry Paulson në Financial Times. Ajo e ka futur ekonominë botërore në krizën më të rëndë që nga Depresioni Madh.

Teksa përhapja e virusit ngadalësohet dhe qeveritë rindërtohen, ata përballen me një forcë tjetër: izolimin dhe mbylljen në katër dimensione: tregtia, lëvizshmëria e kapitalit, inovacioni dhe institucionet globale.

Lejimi i vendosjes së një perdeje të hekurt do të rrezikojë rimëkëmbjen dhe stabilitetin ekonomik e shoqëror. Bota ka përparuar për shkak të integrimit. Tani recesioni, rritja e papunësisë dhe dështimi i Kinës për trajtimin në mënyrë transparente të shpërthimit të koronavirusit, po e bëjnë të vështiri funksionimin normal. Ne duhet të rikalibrojmë botën duke ruajtur tiparet më të mira të globalizmit.

Kompanitë shumëkombëshe do të gjenë mënyra që të mos mbështeten vetëm në një vend të vetëm për të siguruar çdo përbërës të nevojshëm. Çdo vend gjithashtu do të duhet të prodhojë disa produkte mjekësore të rëndësishme brenda tij. Qeveritë duhet të mbrojnë zinxhirët e tyre kritikë të furnizimit, dhe gjithashtu duhet të ecin përpara në tregti dhe investime të fuqishme në të gjithë sektorët.

Industria bankare në nivel global nuk ka kapital të mjaftueshëm për të përvetësuar humbjet e mëdha dhe për të siguruar huadhënien e nevojshme, për të ndihmuar nxitjen e rimëkëmbjes ekonomike.

Inovacioni teknologjik lulëzon në bashkëpunimt ndërnjerëzore dhe ndërkufitare. Por ngritja e tekno-nacionalistëve është rritja natyrore e një brezi teknologjik, përfshirë inteligjencën artificiale, që në thelb janë shumë përdorimësh. Këto inovacione do të jenë thelbësore për suksesin ekonomik, kështu që qeveritë duhet të investojnë, të sigurojnë stimuj për sipërmarrësit dhe të zhvillojnë standarde që mbrojnë sigurinë kombëtare dhe ekonomike.

Institucionet globale kanë një detyrë dhe një mundësi për t’i rrokur këto sfida.

Kur G20 të mblidhet në Arabinë Saudite këtë nëntor, udhëheqësit duhet të angazhohen për parimet e tregut dhe veprimet plotësuese për të mbështetur rritjen ekonomike. Por kjo nuk është e mjaftueshme. Një e ardhme e qëndrueshme ekonomike kërkon një grup efektiv rregullash globale për tregti, investime dhe standarde teknologjike. Institucionet shumëpalëshe gjithashtu duhet të luajnë një rol më të madh, duke ndihmuar vendet e më të prekura që të shmangin vuajtjet njerëzore dhe paqëndrueshmërinë politike.

Ekonomitë kryesore në G20 gjithashtu duhet të përballen me një gamë të gjerë kërcënimesh. Fakti që ata nuk ishin të gatshëm për një panik gati të parashikueshëm duhet të jetë një thirrje zgjimi. Ata duhet të përgatiten për rreziqe të tjera të dukshme siç janë terrorizmi, lufta në internet, ndryshimi i klimës dhe përhapja bërthamore. Tani është koha për të filluar zhvillimin e një panorame për rendin e ri global. Bota do të jetë një vend shumë i rrezikshëm nëse ne nuk i rregullojmë institucionet globale dhe nuk vendosim traktate dhe protokolle të nevojshme, për të parandaluar dhe për t’u bërë ballë tragjedive të ardhshme.

Bota është përballur me sfida më të mëdha dhe marramendëse sesa koronavirusi. Por rimëkëmbja – dhe e ardhmja – mund të sigurohet vetëm nëse ekonomitë e mëdha ecin së bashku. Rendi ekonomik global me të vërtetë nuk është i përsosur. Por është shumë i madh dhe shumë jetik për të dështuar.

Marrë nga Bota.al (editorial i Financial Times)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

editorial editorial koronavirusi ne bote kriza e covid-19 koronavirusi ne bote kriza e covid-19

Sondazh

Editorial 20 April 2020, 07:18

Evropa ime: Qytetari i diktuar

A qëndron roli i shtetit aty, që mua, familjes sime dhe shumë grupeve shoqërore, që cilësohen si grupe të rrezikuara t’ua përcaktojë, se me cilat rreziqe duhet ...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin