LIVE UPDATES
Art&Argëtim

JETA e Drita Çomos tërheq VËMENDJEN e mediave greke: “Anna Frank” shqiptare, vuajti diktaturën e Enver Hoxhës. ç’shk

31 March 2021, 15:43 Nga DOSJA
JETA e Drita Çomos tërheq VËMENDJEN e mediave greke:

TIRANË– Historia e Drita Çomos është sa e veçantë aq edhe e trishtë. Në gazetën greke LIFO, është publikuar një artikull kushtuar jetës dhe veprës së saj.

Shkrimi i plotë:

Në udhëtimin e jetës së saj, sipas një shkrimi të Ismail Kadaresë, ajo pati fatin e keq të përballet shumë e re, me dy monstra të tmerrshme: diktaturën dhe kancerin. Ditari i Drita Çomo-s, e ndarë nga jeta para kohe (Drita Çomo, 1958-1981) është një llogari e qëndrueshme humanitare dhe treguese e kushteve të mërgimit dhe margjinalizimit ekstrem të regjimit, në të cilën mijëra familje të persekutuara nga diktatura Hoxha u detyruan të jetonin.

Vajza e Liri Belishovës (1926-2018), një anëtare e vjetër e Byrosë Politike të Partisë Komuniste dhe Maqo Çomo (1922-1998), një ministër në qeverinë Hoxha, ajo u zhvendos në moshën dy vjeçare,  gjatë prishjes së marrëdhënieve shqiptaro-sovjetike dhe dënimit të tyre politik nën akuzën e mbajtjes së marrëdhënieve miqësore familjare me Nikita Hrushovin.

Mania e saj e zjarrtë me letërsinë, gjuhët e huaja dhe filozofinë ishte pothuajse e padobishme, në mos seriozisht e rrezikshme, në zonën e mërgimit të Cerrikut, siç e përshkruan ajo në gjendjen e saj depresive. Atje ajo provoi toksicitetin e një irracionaliteti të klasës që i privoi asaj për gjithë jetën të drejtën për arsim, i cili trajtohej si një mall thjesht partiak, siç ishte mielli i pambukut ose misrit, shpërndarë vetëm në pjesë të anëtarëve të zgjedhur.

Në vendbanimin e izoluar të të mërguarve mbërrinin herë pas here kolonë të rinj të cilët u përjashtuan nga kampet e punës së detyruar dhe internimi ishte destinacioni i tyre i vetëm. Drita e vogël i pa këta të ardhur të çuditshëm të sillnin me vete libra të çuditshëm, për të qenë të saktë, dorëshkrime të njollosura, dhe autorë “të panjohur”si: Dostojevski dhe Baudelaire. Në adoleshencën e saj ajo filloi të mbante një ditar.

Një nga ata që kontribuoi me vendosmëri në daljen nga errësira dhe ngritjen kritike të veprës së saj është Ismail Kadare, i cili paralajmëroi botimin e shënimeve dhe poezive të ditarit të Drita Çomos, botuar në Tiranë në 2007 me titullin ‘Dritë që vjen nga humnera’.

Parathënia e Kadaresë është në thelb, shtesa e fundit e ditarit të autores, pasi hedh dritë, me artin e saj të shkëlqyeshëm përshkrues, në skenën e vdekjes së saj në një klinikë onkologjike në Tiranë, në shkurt 1981. Regjimi e la atë të vdiste plotësisht vetëm, pasi e kishte hequr më parë nënën e saj nga reparti për ta çuar përsëri në zonën e internimit.

“Do të ishte e mjaftueshme për të lexuar dorëshkrimet e vajzës së re, të cilat nëna e saj i mbante në çantën e saj, për të kuptuar se sa jashtëtokësore e njerëzimit ishte ajo botë e egër komuniste. “Megjithëse të rrudhura futur në qese nga stresi i kontrollit të rreptë, këto shënime të shkruara me dorë paralajmëruan një botë krejt tjetër” .

Ditari i Drita Çomo u përkthye në italisht në 2012 nën titullin “Luce che sgorga dall’abisso” . Poezitë e saj janë përkthyer edhe në frëngjisht.

(d.a/dosja.al)

Rama është propozuar për president nga disa deputetë socialiste, mendoni se:

View Results

dikur dikur drita çomo ismail kadare liri belishova maqo çomo nikita hrushovi drita çomo ismail kadare liri belishova maqo çomo nikita hrushovi

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin