LIVE UPDATES
Bota

Drojë për luftë hapësinore: Sateliti ushtarak rus i afrohet njërit që përdoret nga Ukraina

 Ai iu afrua një sateliti tjetër – të regjistruar në Shtetet e Bashkuara, që operohet nga një kompani finlandeze dhe që, mes tjerash, ofron informacione të inteligjencës për Ukrainën.

20 October 2026, 14:51 Nga E. D

Drojë për luftë hapësinore: Sateliti ushtarak rus i afrohet

UKRAINË- Pak pas mesnatës së 18 tetorit, pothuajse 1.000 kilometra mbi sipërfaqen e Tokës, një satelit ushtarak rus, i njohur si Kosmos-2612, bëri diçka jashtëzakonisht të pazakontë.

Ai iu afrua një sateliti tjetër – të regjistruar në Shtetet e Bashkuara, që operohet nga një kompani finlandeze dhe që, mes tjerash, ofron informacione të inteligjencës për Ukrainën.

Sa afër u afrua?

Sipas disa vlerësimeve, 200 metra. Ndoshta edhe më pak.

“Kjo është provokuese. Por, sipas meje, është tipike për gjërat që Rusia bën vazhdimisht”.

Incidenti ka tërhequr vëmendjen e vëzhguesve amatorë të satelitëve dhe kompanive komerciale, por edhe të agjencive perëndimore të inteligjencës, në një shkallë që nuk është parë që një kohë të gjatë.

Ky është po ashtu rasti më i fundit në një seri veprimesh gjithnjë e më përshkallëzuese që përfshijnë jo vetëm Rusinë, por edhe SHBA-në, Kinën dhe vende të tjera që operojnë në hapësirë dhe kanë kapacitete satelitore, duke nxitur frikën për një garë armatimi në hapësirë.

Ose, edhe më keq: një luftë në hapësirë.

“Ajo që është e re është se nuk besoj se ka pasur ndonjëherë një afrim të tillë mes dy satelitëve pa koordinim paraprak”, tha Victoria Samson, analiste e hapësirës në Fondacionin Secure World, një institut me seli në Uashington.

“Rusia mund ta bëjë këtë afrim për të ndërhyrë në transmetimin e satelitit finlandez, për ta bllokuar atë, për të përgjuar atë që po përgjon ai, për ta ngacmuar apo edhe për ta dëmtuar fizikisht”, tha ajo.

“Unë do të thosha se kjo po shihet si shqetësuese dhe agresive, me qëllime potencialisht armiqësore”, tha Douglas Loverro, ish-zyrtar i lartë për politikat hapësinore në NASA dhe Departamentin amerikan të Mbrojtjes. “Por, mendoj po ashtu se ata që po e gjykojnë situatën me gjakftohtësi besojnë se kjo është një formë sinjalizimi nga ana e rusëve. Ndërkohë, mendoj se rusët po na mësojnë se si sillemi ne”.

“Nëse është i saktë, afrimi në një distancë prej 150 metrash është jashtëzakonisht i afërt dhe nuk ka gjasa të jetë një veprim rutinë operacional”, tha Bruce McClintock, gjeneral brigade në pension i Forcave Ajrore amerikane, i cili tani është studiues i politikave hapësinore në institutin RAND. “Ky është një shqetësim i ligjshëm për sigurinë dhe mbrojtjen, por nuk duhet të përshkruhet automatikisht si sulm apo si provë e qëllimeve armiqësore”.

Trajektoret e së kaluarës

Gjatë garës hapësinore gjatë Luftës së Ftohtë, Moska dhe Uashingtoni vendosën armë në orbitë, duke testuar dhe shpërthyer pajisje bërthamore, disa prej të cilave shkaktuan dëme të mëdha në komunikimet satelitore. Shpërthimet reciproke i hapën rrugën Traktatit për Hapësirën Kozmike të vitit 1967, i cili ndaloi përgjithmonë vendosjen e armëve bërthamore në hapësirë.

Traktati nuk e përjashtoi luftën kundër satelitëve, pra zhvillimin dhe vendosjen e teknologjive për të ndërprerë funksionimin ose për të shkatërruar pajisjet orbitale të vendeve të tjera. Sipas Fondacionit Secure World, gjatë Luftës së Ftohtë vendet kryen të paktën 50 teste kundër satelitëve.

Në vitet 1980, ushtria amerikane testoi raketa të lëshuara nga aeroplanë luftarakë, të cilat do të godisnin satelitët në orbitë. Por, rezultat ishin re copëzash metalike që përshkonin planetin me shpejtësi potencialisht vdekjeprurëse. Kongresi e anuloi programin.

Në vitin 2007, Kina përdori një raketë të lëshuar nga toka për të shkatërruar një satelit të vjetër meteorologjik në një lartësi prej rreth 865 kilometrash. Sipas Unionit të Shkencëtarëve të Shqetësuar, kjo ngjarje “krijoi më shumë mbetje të qëndrueshme në hapësirë se çdo ngjarje tjetër”.

Një vit më vonë, ushtria amerikane përdori sistemin e saj detar të mbrojtjes raketore, Aegis për të shkatërruar një satelit jofunksional. Në këtë rast, sateliti u shkatërrua në një lartësi më të ulët dhe mbetjet e shpërndara qëndruan në orbitë vetëm për një kohë të shkurtër.

Në vitin 2019, India befasoi komunitetin ndërkombëtar të hapësirës duke kryer testin e saj kundër satelitëve. Objekti u shkatërrua në një lartësi prej rreth 282 kilometrash mbi Tokë, në një mënyrë që, sipas ekspertëve, minimizoi jetëgjatësinë dhe përhapjen e resë me mbetje në orbitë.

Në dhjetor të vitit 2020, Rusia testoi një raketë që shkatërroi një satelit ushtarak që ishte jashtë funksionit. Testi krijoi një re mbetjesh që më vonë rrezikoi Stacionin Ndërkombëtar Hapësinor.

Zyrtarët amerikanë thonë se Rusia duket se ka testuar po ashtu satelitë të tipit “kukulla ruse”, të projektuar për të mbajtur satelitë më të vegjël, të cilët më pas lëshohen ndërsa ndodhen në orbitë.

Në prill të këtij viti, Rusia dërgoi gjashtë satelitë nga baza e saj e lëshimit në Plesetsk, në veri të vendit, në një orbitë të ulët të Tokës.

Një muaj më vonë, sipas Qendrës për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare, me seli në Uashington, pesë prej tyre manovruan në një mënyrë që u jepte mundësinë të kapnin një objekt tjetër: një satelit komercial, joushtarak, të operuar nga ICEYE, një kompani finlandeze që ofron “informacione të inteligjencës nga hapësira për Ukrainën”.

Ky satelit, i quajtur ICEYE-X36, përfshin radar me aparaturë sintetike, një teknologji që mundëson imazhe më të detajuara të sipërfaqes së Tokës dhe që mund të përdoret ditën ose natën, madje edhe në kushte me vranësira. Në një deklaratë të publikuar në maj, Forca Hapësinore e SHBA-së tha se satelitët rusë ishin pozicionuar pranë një “sateliti komercial perëndimor me radar, të përdorur nga Ukraina për inteligjencë me imazhe”, por nuk e identifikoi atë.

ICEYE, me seli në Espo të Finlandës, nuk iu përgjigj menjëherë emaileve të Radios Evropa e Lirë.

Në fund të javës së kaluar, njëri prej satelitëve ushtarakë rusë, Kosmos-2612, filloi të pozicionohej më pranë ICEYE-X36, sipas vëzhguesve që gjurmojnë satelitët.

Më pas, gjatë fundjavës, Kosmos-2612 u afrua edhe më shumë.

Shumë afër.

Gjeneralmajori Michael Traut, kreu i Komandës Hapësinore të Gjermanisë, e përshkroi mjetin hapësinor rus si një satelit që po “ndiqte” satelitin ICEYE.

“Është e arsyeshme që një afrim, i paparalajmëruar, të konsiderohet shqetësues dhe potencialisht përshkallëzues”, tha McClintock, “por vetëm afërsia nuk dëshmon qëllime armiqësore apo një sulm të menjëhershëm”.

“Kjo është provokuese”

Muajin e kaluar, Shtetet e Bashkuara shkaktuan habi me një njoftim tjetër të papritur: Uashingtoni, në fakt, ka vendosur armë në hapësirë. Këto janë “armë për kontrollin e hapësirës në orbitë, të afta për të mbrojtur Forcat e Përbashkëta nga veprimet armiqësore të kundërshtarëve”, tha sekretari i Forcave Ajrore të SHBA-së në një konferencë në periferi të Uashingtonit.

Për vëzhguesit e hapësirës, ky njoftim vetëm e bëri publike atë që kishte qenë e qartë për një kohë të gjatë.

“Shtetet e Bashkuara nuk e militarizuan papritur hapësirën duke pranuar se i zotërojnë këto kapacitete”, shkroi Mallory Stewart, ish-zyrtare e lartë për kontrollin e armëve në Departamentin amerikan të Shtetit. “Një garë armatimi në hapësirë ka qenë në zhvillim e sipër prej vitesh”.

Në varësi të asaj që do të ndodhë më pas me Kosmos-2612 – nëse i ndodh diçka satelitit të operuar nga Finlanda – mund të ketë arsye për një ankesë zyrtare në bazë të Traktatit për Hapësirën Kozmike.

Megjithatë, kjo do të çonte vetëm në konsultime me Rusinë, tha Scott Pace, drejtor i Institutit për Politikat Hapësinore në Universitetin George Washington.

“Finlanda do të duhej të vendoste për çdo reagim të mëtejshëm, siç është hakmarrja apo kundërpërgjigjja”, tha ai. “Veprime të tilla mund të kufizohen vetëm në fushën e hapësirës ose edhe jo”.

“Kjo nuk përbën shkelje të Traktatit për Hapësirën Kozmike, përveç rastit kur argumentohet se Rusia nuk po vepron me ‘kujdesin e duhur’ në këtë situatë”, tha Samson. “Megjithatë, ‘kujdesi i duhur’ nuk është përkufizuar asnjëherë dhe asnjë vend nuk e ka akuzuar ndonjëherë një vend tjetër se nuk vepron në përputhje me këtë parim”.

“Pa dyshim, kjo është provokuese”, tha Loverro. “Por, sipas meje, është tipike për gjërat që Rusia bën vazhdimisht: ajo afrohet gjithnjë e më shumë me kufijtë për të testuar vijat e kuqe dhe vendosmërinë e kundërshtarit. Ata mësojnë shumë nga reagimi ynë”.

“A do ta sulmojnë fizikisht satelitin? Ndoshta. Kjo, natyrisht, do të përbënte shkelje të traktatit”, tha ai. “Dhe, sigurisht, pushtimi i Ukrainës ka shkelur dhjetëra traktate”./REL

lufta ukraine-rusi

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin