LIVE UPDATES
Bota

DW: Gjermania, rrugë me pengesa nga Rënia e Murit tek bashkimi

2 October 2021, 06:28 Nga DOSJA
DW: Gjermania, rrugë me pengesa nga Rënia e Murit tek bashkimi

9 Nëntor: Pak orë pas fjalëve të famshme të Schabowskit( “…sipas dijenisë sime….kjo është tani, pa vonesë.”), grupe të tëra njerëzish duan të kalojnë në anën perëndimore të Berlinit. Miliona njerëz u vunë në lëvizje në ditët e para të lirisë së re. Në një kohë që anëtari i byrosë politike, Günter Schabowski e përmendi lirinë e udhëtimit vetëm rastësisht- dhe këtë jo të plotë. Testimi në praktikë vetëm pak orë më vonë erdhi nga berlinezët lindorë që detyrojnë hapjen e kalimeve në disa pika. Policët kufitarë të RDGJ-së tregohen të përmbajtur. Nuk dëgjohet asnjë e shtënë.

10 Nëntor: Një ditë më pas Eduard Shevarnaze, ministri i Jashtëm sovjetik deklaron se “ngjarjet në RDGJ” janë plotësist një çështje e udhëheqjes së re nën Egon Krenz. Ai dëshiron “sukses të plotë”. Por për sukses as që nuk bëhet fjalë. Vetëm tri ditë më vonë deputetët e parlamentit të partive të Bllokut nuk e ndjekin më partinë e plotfuqishme deri më atëherë, SED (partia e bashkuar socialiste). Partia dërgon Hans Modrow kreun e SED-së në Drezden në garë, për të shpëtuar ç’mund të shpëtohet.

Katër ditë pas rënies së murit, parlamenti zgjedh Modrow si kryeministër, një kryeministër me post të humbur. Në një kohë që në Bundestag debatohet hapur për bashkimin, në Laipcig dalin në rrugë gati një çerek milioni njerëz për të demonstruar me moton: “Gjermania -atdhe i bashkuar”. Ndërkohë që deklaratat e intelektualëve me emër si Christa Wolf dhe Stefan Heym, që kërkojnë ende më tej mëvetësinë për vendin, kalojnë pa u dëgjuar mirë.

Helmut Kohl merr iniciativën

28 Nëntor: Në tre javët e para pas rënies së murit shumë gjëra mund të mendoheshin, disa madje ishin të realizueshme. Por bashkimi ende shihet si hekur i nxehtë. Në qarkullim është ideja e një konfederate; diskutohen ide për reformimin e rrugës socialiste të RDGJ-së. Ndërkohë kancelari Helmut Kohl kërkon një rrugë për të marrë përsipër drejtimin e opinionit. Në Bundestag ai paraqet më 28 nëntor “planin dhjetëpikësh” që bie si bombë. Ministri i Jashtëm francez, Roland Dumas shprehet se gjermanët po tregojnë “një arrogancë në rritje”. Vërtet askush tjetër nuk u konsultua më parë. Ky dokument është një plan veprimi për bashkimin – por me një afat kohor pesë deri në dhjetë vjet. Ende qëllimi në këtë moment është konfederata.

3 Dhjetor: Gjermanolindorët vazhdojnë të dalin në rrugë. Byroja politike kapitullon, dhe komiteti qendror – të dy institucionet japin dorëheqjen, bashkë me Egon Krenz që ishte përpjekur të shpëtonte shtetin me kompromise ndaj lëvizjes qytetare.

Drezden: Toni i zgjedhur dhe fjalët e duhura

19 Dhjetor: Në këtë sfond dalja publike e kancelarit para rrënojave të kishës së Zonjës së Mirë në Drezden është një moment kulminant emocional, sidomos për ata që nuk donin më të dinin për reformat, por kërkonin bashkimin. Kohl gjen fjalët e tonin e duhur dhe prek zemrën e dhjetëra mijëra gjermanëve. Ai bën fjalë për qëllimin e tij për bashkimin e vendit në paqe dhe liri. Bota e jashtme është e impresionuar, masa e entuziazmuar. Vetë Kohl përjetimin e tij në Drezden e quan më vonë si një nga momentet më prekëse të jetës së tij politike.

15 Janar 1990: Viti i ri nuk fillon i qetë. “Tryeza e rrumbullakët” ku marrin pjesë përfaqësues të sistemit të vjetër me drejtues të lëvizjes qytetare konfrontohet me monstrën Stasi: Bëhet publike se ky institucion, mishërimi i një shteti policor ka pasur në dispozicion 85.000 punonjës zyrtarisht të punësuar, dhe 110.000 të tjerë si “punonjës jozyrtarë”. Ndërkohë disa zyra të Stasit në disa zona janë nën kontrollin e lëvizjes qytetare.

Por jo qendra e Stasit në rrugën Normannen në Berlin. Këtu në mënyrë të pakontrolluar po digjeshin provat për të pabërat e këtij institucioni. Në të njëjtën ditë ndërtesa u bllokua nga demonstruesit. Bashkë me ta edhe spiunë të Stasit që i orientonin njerëzit qëllimisht gabim. Raste që nuk u zbardhën kurrë, por zënia e ndërtesës së Stasit ishte edhe ora e lindjes së autoritetit gjerman për dosjet e Stasit, ku deri më sot grumbullohen, vlerësohen dhe mund të shihen dosjet.

Zgjedhje të lira me përfundim surprizues

18 Mars: Popullsia e RDGJ-së ndodhet para një votimi historik, zgjedhjet e para të lira. Sidomos partitë perëndimore janë shumë prezente në fushatën zgjedhore. Ish-kancelari gjerman Willy Brandt del në ture zgjedhore, Helmut Kohl po ashtu. Daljet e Kohlit në publik bashkojnë miliona njerëz, por ekspertët parashohin një fitore të socialdemokratëve. Por rezultati i numërimit të votave më 18 mars në mbrëmje sjell sensacionin. Aleanca qytetare e Kohlit fiton bindshëm, socialdemokratët dalin më pak të fuqishëm, partia pasuese e SED-së, PSD fiton vetëm 16% të votave.

18 Maj: Bashkimi duket si një punë e përfunduar, ekonomia e tregut do të futet edhe në Lindje. Në Bonn nënshkruhet një union ekonomik, valutor dhe social që hyn në fuqi më 1 korrik. Qytetarët e lindjes marrin marka perëndimore në dorë. Me këtë fillon edhe rendi i ri i ekonomisë gjermano-lindore.

Çështja e aleancës në NATO – pikë nevralgjike

15/16 Korrik: Në politikën e jashtme përkatësia në NATO e një Gjermanie të bashkuar është një sinjal alarmi për Moskën dhe pengesa më e vështirë për bashkimin. Por kreu i shtetit sovjetik dhe kreu i partisë, Mihail Gorbatçov lëkundet. Kohl ka marrë ndërkohë mbështetjen amerikane të presidentit George Bush për një anëtarësim të të gjithë Gjermanisë. Rëndësi të veçantë luan këtu samiti i NATO-s në Londër në fillim të korrikut. Ai përcakton një orientim të ri defensiv për NATO-n, një karrem për sovjetikët. Kështu Helmut Kohl në një vizitë private, por historike me Gorbatçovin në vendlindjen e tij në Kaukaz arrin të marrë bekimin rus për anëtarësinë në NATO të Gjermanisë së bashkuar.

23/24 Gusht: Procesi i bashkimit merr udhë. Deputetët e parlamentit të RDGJ-së vendosin më 23 gusht për aderimin në Republikën Federale. Si datë vendoset 3 tetori, një datë e koordinuar me qeverinë e Bonnit. Kreu i PDS, Gregor Gysi merr vetëm të tallura kur komenton se parlamenti vendosi as më shumë e as më pak por “fundin e Republikës Demokratike Gjermane”. Një ditë më vonë me ligj vendoset ndalimi i shkatërrimit të milionave dokumenteve të Stasit.

Pengesat e fundit para bashkimit

12 Shtator: Në fund bëhet fjalë për para. Qeveria e Bonnit i ofron Bashkimit Sovjetik 12 miliardë marka gjermane si kompensim për shpenzimet e tërheqjes së Ushtrisë së Kuqe nga Gjermania lindore. Shumë pak, mendon Gorbatçovi. Kohl në fillim kundërshton, por ofron më pas edhe 3 miliardë marka të tjera, si kredi pa normë interesi. Me këtë hapet rruga për nënshkrimin e marrëveshjes “2+4”. Ministrat e Jashtëm vulosin më 12 shtator në Moskë një kapitull historik.

Dita e parë e një Gjermanie të bashkuar

2/3 Tetor: Dita e madhe e bashkimit ofron njëherësh disa uvertura. Në Nju Jork ministrat e Jashtëm të fuqive fituese të Luftës së Dytë Botërore heqin dorë nga të gjitha të drejtat e posaçme që kishin pas kapitullimit të ushtrisë gjermane në vitin 1945. Pas kësaj tre komandantët e pjesës perëndimore të Berlinit deklarojnë dorëheqjen nga të drejtat e deriatëhershme. Parlamenti lindor mblidhet për herë të fundit. Pak më parë RDGJ largohet nga Traktati i Varshavës. Në minutin 00:00 të 3 tetorit në Berlin ngrihet flamuri gjerman. Dy milionë vetë ndjekin evenimentin e bashkimit./DW

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota gjermani muri i berlinit gjermani muri i berlinit

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin