LIVE UPDATES
Aktualitet

DW: Në Shqipëri “gazetarët mund të pushohen me një sms”

29 April 2020, 11:12 Nga DOSJA
DW: Në Shqipëri “gazetarët mund të pushohen me

TIRANË– Lajmet vështirë se kanë patur një interes dhe audiencë kaq të madhe në Shqipëri, sa tani, në kohën e epidemisë Corona. Të mbyllur në banesat e tyre, të detyruar me ligj të jenë në distancim social, qytetarët ndjekin pareshtur edicionet e lajmeve në kanalet televizive private, internet dhe rrjetet sociale.

Por pandemia e virusit corona dhe masat e situatës së “katastrofës natyrore” i kanë dhënë një goditje të rëndë, të dyfishtë gazetarëve, medias dhe ka tkurrur lirinë e shprehjes nga rritja e autocensurës, në kushtet e rrezikut për humbjen e vendit të punës. Nga njëra anë gazetarët nuk mund të kryejnë plotësisht punën e tyre. Ata janë të limituar në lëvizje, nuk mund të shkojnë në vendin e ngjarjeve, të takojnë zyrtarë, politikanë dhe t’i japin publikut informacion të dorës së parë. Ndërkohë roli i tyre në këtë kohë pandemie është shumë i rëndësishëm për t’u dhënë qytetarëve informacion të besueshëm dhe treguar të vërtetën . Ky rol shumëfishohet kur kemi parasysh sesi mediat sociale, Facebook dhe Twitter po kalojnë një periudhë të “artë” të rritjes së vëmendjes, por plot me informacione mashtruese, të pavërteta për virusin corona dhe pandeminë.

Presion në rritje nga pronarët e mediave

Nga ana tjetër gazetarët po vihen në kushtet e mbijetesës ekonomike dhe nën një presion në rritje nga pronarët e kompanive mediatike që në Shqipëri janë kryesisht biznesmenë, të lidhur me interesa politike. Të ndodhur përballë rënies ekonomike, nga humbja me shpejtësi e të ardhurave prej mungesës së reklamave, për shkak të ngrirjes se jetës publike dhe aktiviteti ekonomik, pronarët e medias së shkruar dhe dixhitale, rrisin presionin mbi gazetarët dhe i kërcënojnë me humbjen e vendit të punës, përgjysmimin e pagës apo shtyrjen e saj në një kohë të pacaktuar. Efekti imediat është rritja e autocensurës dhe tkurrja e lirisë së medias.

Aleanca e pashkruar mes pronarëve të medias

Koloreto Cukali, kryetar i këtij Këshilli, thotë për DW, se gazetarët në kushtet e presionit të pronarëve kanë vetëm dy rrugë: “Ose të bëjnë atë që thotë pronari, ose të ikin. Në mungesë të sindikatave të gazetarëve në Shqipëri, që të mbrojnë të drejtat profesionale dhe ekonomike të gazetarëve, këto janë alternativat e vetme. Edhe aty ku ka kontrata, shpesh ato nuk janë efektive për të mbrojtur gazetarin. Gazetarët jetojnë në një ambient që mund të pushohen edhe me një sms. Më të ekspozuarit janë ata gazetarë dhe punonjës në media që nuk kanë kontrata. Ata heshtin, sepse rrezikojnë që të mos futen më në tregun mediatik. Ka një aleancë të pashkruar mes pronarëve, që kur dikush denoncon mungesën e kontratës dhe punën në të zezë, nuk futet më në treg”, thotë për Deutsche Wellen, Koloreto Cukali.

Situatë e rëndë

Enton Abilekaj, drejtor i portalit online Dosja. al e quan shumë të rëndë situatën e gazetarëve në kushtet e pandemisë Corona, kur krahas mbylljes së hapësirave publike, gazetarët e medias së shkruar dhe dixhitale pushohen nga puna njëlloj si punonjësit e kompanive private prodhuese. “Në disa media audiovizive kanë humbur vendin e punës rreth 30 punonjës, më shumë se 1.000 kanë pësuar ulje pagash nga 25 deri në 50 për qind, ndërsa vonesa në dhënien e pagës mujore është bërë e zakonshme. Gazetarë pa kontrate personale përbëjnë më shume se 90 për qind të tregut mediatik, një pjesë e madhe përfshihet në kontrata kolektive dhe një pakicë punon në të zezë. Pronarët nuk u kanë dhënë dëmshpërblim 30 të pushuarve nga puna, duke shfrytëzuar klauzolën e situatës së “Katastrofës Natyrore” thotë për DW, Enton Abilekaj.

Kryetari i Këshillit Shqiptar të Medias, Koloreto Cukali, thotë për DW, se mbijetesa e gazetarëve dhe punonjësve të medias nuk përbën shqetësim për pronarët. “Pronësia mbi mediat në përgjithësi në Shqipëri nuk ka të bëjë me pasionin ndaj të vërtetës apo shërbimit ndaj publikut. Ajo konsiderohet një mjet i fuqishëm presioni publik në duart e pronarëve” thekson ai.

Rritje e autoçensurës, tkurrje e lirisë

Mungesa e kontratave personale dhe e sindikatave të gazetarëve për të mbrojtur të drejtat e tyre kanë gjeneruar një situatë, ku gazetarët ta ndiejnë përherë dhe më shumë rrezikun e humbjes së vendit të punës. Ata i binden censurës së pronarëve derisa arrijnë në autoçensurë. “Pushimet nga puna në këtë kohë pandemie kanë në përgjithësi prapavijë politike. Janë të ndikuara nga presionet ndaj gazetarëve që nuk pranojnë censurën politike. Censura politike dhe kalimi në autoꞔensurë shfaqen në shumicën e mediave në Shqipëri, ku në përgjithësi mungon informimi i paanshëm dhe i pavarur dhe gazetarët detyrohen të japin vetëm versionet zyrtare të ngjarjeve”, thotë për DW, Enton Abilekaj.

Autoçensura ka tkurrur edhe më tej lirinë e medias. Në Raportin e Indeksit të lirisë së Medias nga “Reporterë pa Kufi”, për vitin 2019, të sapopublikuar Shqipëria rezulton me një liri të përkeqësuar të medias, dhe renditet dy vende më poshte sesa një vit më parë. Sipas raportit, shkaqet e rënies janë ligjet kundër lirisë së medias, konkretisht paketa ligjore “Anti Shpifje” e qeverisë që synon mbylljen e mediave kritike, theksohet në raport.

“Këshilli Shqiptar i Medias dhe Organizatat e gazetarëve i kanë kërkuar qeverisë Rama të përfshijë edhe gazetarët në paketat e mbështetjes financiare për mosfalimentimin e sipërmarrjes private. Por deri tani “nuk kemi marrë asnjë përgjigje. Kryeministri Rama ka konsoliduar një komunikim të drejtëpërdrejtë me publikun pa ndërmjetësimin e mediave”, thotë për DW, Enton Abilekaj.

Sipas Koloreto Cukalit, “qeveria nuk i përfshiu gazetarët tek të ashtuquajturat ‘pagë të luftës’ edhe pse, nëse pandemia krahasohet me luftën… gazetarët janë trupa të rëndësishëm në përballjen me të. Mendoj se qeveria nuk ka transparencë lidhur pandeminë dhe vështirësia që po kalojnë mediat krijon kushte për sa më pak llogari-dhënie”.

Marrë nga DW

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

aktualitet aktualitet gazetaria koronavirusi ne shqiperi media pronarët e medias rritje e autoçensurës gazetaria koronavirusi ne shqiperi media pronarët e medias rritje e autoçensurës


Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin