LIVE UPDATES
Ekonomi

100,000 fermerë kultivojnë ullirin; Ekspertët: Kostoja e lartë e prodhimit kufizon eksportet e vajit

Në vitin 2022 pati mbiprodhim të vajit të ullirit, por shitjet e larta e informale brenda vendit dhe mungesa e tregjeve eksportuese rrezikon të demotivojë fermerët për të mos i shërbyer më kësaj kulture bujqësore.

11 January 2023, 07:07 Nga A.B

100,000 fermerë kultivojnë ullirin; Ekspertët: Kostoja e

Kostoja e lartë e prodhimit për shkak të fragmetizimit të tokës bujqësore, standardet e cilësisë dhe informaliteti i shitjeve konsiderohen arsyet kryesore pse eksportet e vajit të ullirit vendas janë të ulëta, sipas studimit të vitit 2021 “Për sektorin e ullirit dhe vajit të ullirit” të ekspertëve Drini Imami dhe Luciano Leonetti.

Në vitin 2022 pati mbiprodhim të vajit të ullirit, por shitjet e larta e informale brenda vendit dhe mungesa e tregjeve eksportuese rrezikon të demotivojë fermerët për të mos i shërbyer më kësaj kulture bujqësore.

Sipas studimit vlerësohet se janë rreth 70,000 – 100,000 fermerë të përfshirë në kultivimin e ullirit.

Sipas statistikave të fundit të mbledhura nga anketa me stafin e ekstensionit bujqësor të MBZHR-së, janë rreth 9,000 fermerë që kanë 1 deri 2 ha dhe 2,500 fermerë që kanë mbi 2 ha. Pra, vetëm një pjesë e vogël e fermerëve që angazhohen në prodhimin e ullirit (10%-15% e totalit) mund ta konsiderojnë atë si një aktivitet të rëndësishëm.

“Eksporti shqiptar i vajit të ullirit mbetet shumë i ulët në krahasim me prodhimin e vajit të ullirit dhe importin e ullirit. Shqipëria ka avantazhe të kufizuara konkurruese për eksportin e vajit të ullirit, për shkak të kostos së lartë të prodhimit, vëllimit të ulët në krahasim me vendet kryesore prodhuese të vajit të ullirit dhe standarde të diskutueshme të cilësisë. Megjithatë, disa kompani kanë arritur të gjejnë pikat e tyre të tregut dhe të eksportojnë vaj ulliri të cilësisë së lartë. Partnerët kryesorë janë vendet rajonale dhe ato fqinje. Në vitet 2019 dhe 2020 Shqipëria ka eksportuar vaj ulliri kryesisht në SHBA, Kosova dhe Maqedonia e Veriut.

Nga ana tjetër, importet mbeten të larta (pothuajse 1 milion litra) dhe luhaten nga viti në vit, në varësi të prodhimit vendas. Në vitet e fundit, sipas statistikave të UNSTAT-it, më pak se gjysma e vlerës së importit përbëhej nga vaj ulliri i virgjër ose ekstra i virgjër. Pra gjysma tjetër përbëhej nga lloji tjetër (cilësi më i ulët) i vajit të ullirit.

Për shembull, në 2017, u raportua importi i 138 ton vaj ulliri të virgjër dhe ekstra të virgjër (HS 150910) me një çmim mesatar prej 5.19 USD/litër, ndërsa importi i vajit të ullirit tjetër (jo të virgjër) (HS 150990) ishte 665 tonë me çmim mesatar 4.29 USD/litër. Në vitin 2019 shumica e importeve të vajit të ullirit u morën nga Italia (vendi i parë/partneri më i madh për importin e vajit të ullirit për Shqipërinë) dhe Greqia (e dyta), më shumë se 90% e importeve së bashku”, citohet në studim.

Përveç shitjeve të brendshme informale, në studimin “Për sektorin e ullirit dhe vajit të ullirit” theksohet për zhvillimin informal të importit dhe eksporteve nga banorët e zonave kufitare si Greqia apo dhe Italia që kanë prodhim të lartë të ullirit.

“Është e zakonshme që punëtorët sezonalë shqiptarë në Greqi të vjelin ullinj kundrejt një tarife, si 50% e prodhimit. Disa prej tyre sjellin vaj ulliri me mjete të ndryshme në Shqipëri, përfshirë këtu edhe autobusë, që më pas shiten në tregun e brendshëm.

Nga ana tjetër, është raportuar edhe eksport joformal i vajit të ullirit. Emigrantët që vizitojnë rregullisht Shqipërinë (p.sh. blejnë sasi vaj ulliri për të gjithë vitin, apo edhe për më shumë duke qenë se shumë udhëtojnë me makinat e tyre), ka pasur edhe raste të eksportit/transportit të rregullt informal të vajit të ullirit në Itali nga ndërmjetës shqiptarë (nëpërmjet detit Adriatik). Me të mbërritur në Itali, ajo u shitet joformalisht komuniteteve shqiptare përmes rrjeteve (joformale)”.

Studiuesit rekomandojnë se aktorët e industrisë së vajit të ullirit duhet të synojnë tregun vendas, pasi ka mundësi për rritjen e kërkesës.

Për vitet 2009-2021 sipas të dhënave të Ministrisë së Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural tendenca e prodhimit të vajit të ullirit ishte e luhatshme. Në vitin 2012 janë prodhuar 13,745 ton vaj ulliri. Krahasuar me 2011 prodhimi u rrit 50%. Në 2013 prodhimi shënoi rënie 23%.

Për periudhën 2009-2019 tendenca e prodhimit serish shfaqet e luhatshme. Në 2019 janë prodhuar 20 mijë ton vaj ulliri. Krahasuar me një vit më parë prodhimi pësoi rritje të lehtë në 2%.

Për vitin 2021 prodhimi i vajit të ullirit ishte rreth 26% më shumë se viti 2020. Për 2022 ministria e Bujqësisë parashikoi që sasia e vajit të prodhuar të jetë 70% më e lartë se në 2021./MONITOR

ulliri

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin