LIVE UPDATES
Ekonomi

Audituesit e BE: Vetëm nëntë vende po performojnë mirë në riciklimin e mbetjeve bashkiake

ustria, Belgjika, Çekia, Danimarka, Gjermania, Italia, Luksemburgu, Holanda dhe Sllovenia kryesojnë garën e riciklimit, të gjitha të pozicionuara për të arritur objektivin e reduktimit me 55% për mbetjet bashkiake dhe objektivin 65% për mbetjet e ambalazheve deri në vitin 2025, siç parashikohet në ligjin e BE-së.

30 November 2025, 07:47 Nga E.d
Audituesit e BE: Vetëm nëntë vende po performojnë mirë
Foto ilustruse

Gjykata Europiane e Audituesve thotë se industria e brishtë e riciklimit, menaxhimi i dobët i financimeve dhe fondet e pamjaftueshme janë të gjitha pengesa kryesore. Vetëm një pakicë shumë e vogël e vendeve të Bashkimit Europian janë në rrugë të mbarë për të përmbushur objektivat e bllokut për riciklimin e mbetjeve bashkiake, duke përfshirë ripërdorimin dhe riciklimin për mbetjet e ambalazheve si plastika, metalet dhe letra, sipas një raporti të publikuar të mërkurën nga Gjykata Europiane e Audituesve (ECA).

Austria, Belgjika, Çekia, Danimarka, Gjermania, Italia, Luksemburgu, Holanda dhe Sllovenia kryesojnë garën e riciklimit, të gjitha të pozicionuara për të arritur objektivin e reduktimit me 55% për mbetjet bashkiake dhe objektivin 65% për mbetjet e ambalazheve deri në vitin 2025, siç parashikohet në ligjin e BE-së. Megjithëse rregullat e politikave të mbetjeve në BE kanë qenë në fuqi për 50 vitet e fundit, monitorimi i dobët dhe zbatimi mbeten një sfidë në të gjithë bllokun, me mbeturinat e familjeve, zyrave dhe dyqaneve që ende përbëjnë 27% të totalit të mbetjeve të gjeneruara në bllok. Shumë vende vazhdojnë të përdorin vendgrumbullimet për të djegur mbetjet e tyre.

Për më tepër, disa projekte të menaxhimit të mbetjeve të bashkëfinancuara nga BE-ja janë përballur me vonesa në zbatim dhe tejkalim kostosh, thanë audituesit e BE-së, duke vënë në dukje se në shtetet anëtare të audituara, Greqi, Poloni, Portugali dhe Rumani, progresi drejt menaxhimit efektiv të mbetjeve bashkiake ishte i ngadaltë.

Ndër pengesat ishin financimi publik i pamjaftueshëm, paaftësia për të zbatuar plotësisht skemat e kthimit të depozitave, rritja e taksës së vendgrumbullimit dhe aplikimi i një tarife për mbetjet bazuar në volumin ose peshën e mbetjeve të gjeneruara. Mbetjet bashkiake klasifikohen sipas llojeve të ndryshme të materialeve, sipas ECA. Bazuar në të dhënat e mbledhura nga audituesit, bio-mbetjet, si mbeturinat e biodegradueshme të kopshteve dhe parqeve, si dhe letra apo kartoni, përbënin më shumë se gjysmën (55%) e totalit të mbetjeve bashkiake në vitin 2022. Plastika përbënte 10% dhe druri 8%.

Problemi i qëndrueshmërisë së riciklimit

Audituesit e BE-së kanë shprehur gjithashtu shqetësim për vështirësitë me të cilat përballen industritë e riciklimit në disa vende të BE-së për shkak të mungesës së kërkesës për produkte të ricikluara, veçanërisht plastika.

“Qarkullimi është një mundësues kyç për realizimin e objektivave të zhvillimit të qëndrueshëm të BE-së. Për të arritur këto objektiva, BE-ja duhet të krijojë kushtet e nevojshme për një industri të qëndrueshme riciklimi,” tha Stef Blok, anëtar i ECA përgjegjës për auditimin, duke shtuar se “pa një industri riciklimi dhe treg efektiv, objektivat e riciklimit janë në rrezik”.

Ricikluesit europianë të plastikës kanë paralajmëruar më herët se industria e tyre po përballet me një krizë për shkak të rritjes së kostove operative të shkaktuara nga çmimet e larta të energjisë. Ata ankohen për importe me kosto të ulët dhe të paverifikuara të plastikës së re dhe të ricikluar, si dhe për mungesë kërkese për furnizimet e prodhuara në BE nga të njëjtat materiale. Një raport i mëparshëm i Agjencisë Europiane të Mjedisit mbështeti shqetësimet e ECA, duke vënë në dukje se zinxhirët e vlerës për plastikën janë të paqëndrueshëm, gjenerojnë emetime dhe rrisin mbetjet dhe ndotjen. Zgjidhja, sipas tyre, kërkon një ndryshim të plotë drejt një sistemi plastikash qarkullues dhe të qëndrueshëm.

Në Rumani dhe Poloni, operatorët e trajtimit të mbetjeve raportuan mungesë të objekteve të riciklimit që blejnë materialet, thanë auditorët e BE-së. Ky nivel i ulët kërkese çon në çmime të ulëta dhe nënkupton që materialet e ricikluara duhet të transportohen në distanca më të gjata, duke gjeneruar emetime të lidhura me transportin. ECA përmendi një shembull të një operatori që shiti qelq në një impiant 590 km larg, ndërsa një tjetër shiti letër në një impiant mbi 570 km larg dhe alumin në një impiant mbi 910 km larg.

Komisioni do të forcojë monitorimin

Auditorët e BE-së vunë gjithashtu në dukje mungesën e praktikave të monitorimit, duke theksuar se për më shumë se 10 vjet, Komisioni Europian nuk ka kryer asnjë vizitë të verifikimit në vendet anëtare, edhe pse ai ndihmon për të mbështetur vendet e BE-së në përpjekjet e tyre të zbatimit. Ata vunë në dukje gjithashtu se ekzekutivi i BE-së ka qenë “shumë i vonuar” në nisjen e procedurave të shkeljes kundër vendeve të BE-së që nuk arritën objektivat e riciklimit të vitit 2008, duke ndërmarrë veprime vetëm në korrik 2024.

“Ashtu si shtetet anëtare janë të detyruara të raportojnë të dhënat 18 muaj pas vitit referues (korrik 2022 për të dhënat e vitit 2020), Komisionit mori dy vjet për të nisur këto procedura kundër 17 shteteve anëtare,” thuhet në raportin e ECA.

Megjithatë, BE-ja ka miratuar masa në kuadër të legjislacionit të saj më të fundit për mbetjet e ambalazheve për të inkurajuar qytetarët dhe bizneset që të ripërdorin dhe riciklojnë. Një skemë e kthimit të depozitave do të jetë e detyrueshme nga janari 2029 për formatet e caktuara të ambalazheve, dhe skemat e përgjegjësisë së zgjeruar të prodhuesit janë të detyrueshme për të gjitha ambalazhet që nga janari 2025. Komisioni Europian do të njoftojë një Akt për Ekonominë Qarkulluese në vitin 2026, një mundësi për ekzekutivin e BE-së për të ofruar një rast biznesi për industrinë e riciklimit. /Euronews

eca riciklimi be

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin