LIVE UPDATES
Ekonomi

Profesionistët dhe kontabilistët, kundër pagave referencë: Antikushtetues, rrezikon tregun e punës

Nga 1 prilli për 40 kategori profesionesh në sistemin shëndetësor privat dhe shërbimeve estetike, 10 mijë biznese duhet t’i paguajnë punonjësit, sipas pagave referencë të publikuara nga Tatimet.

7 April 2026, 09:18 Nga D.S

Profesionistët dhe kontabilistët, kundër pagave referencë:

Pas sektorit të shërbimeve (bareve, restoranteve dhe hotelerisë) dhe ndërtimit, brenda pak muajve, Tatimet kanë publikuar pagat referencë për një sektor të tretë të ekonomisë.

Nga 1 prilli për 40 kategori profesionesh në sistemin shëndetësor privat dhe shërbimeve estetike, 10 mijë biznese duhet t’i paguajnë punonjësit, sipas pagave referencë të publikuara nga Tatimet.

Me zbatimin e pagave referencë administrata tatimore detyrojnë bizneset që të paguajnë kontributet dhe Tatimin mbi të Ardhurat Personale (TAP) për punonjësit e tyre sipas pagës së përcaktuar për funksionin e mbajtur dhe jo për pagën që ata i paguajnë realisht.

Në të kundërt, çdo deklarim nën pagën e referencës, e kategorizon tatimpaguesin deklarues si subjekt me risk (vlerësimi i riskut tatimor nuk do të përfshijë institucionet publike).

Por përsëritja e rasteve për aplikim të pagës referencë po sjell reagime shqetësuese te kontabilistët, bizneset dhe profesionet e lira.

Profesionistë të lirë të sektorit privat të shëndetësisë pohojnë se pagat e publikuara jo vetëm që nuk reflektojnë realitetin, por pritet të dëmtojnë tregun e punës, kryesisht të të rinjve.

“Vendosja e një page reference në sektorin privat, sidomos në profesione si mjekësia, është një çështje delikate dhe komplekse.

Në parim, tregu privat nuk funksionon mbi paga të standardizuara, por mbi një sërë faktorësh si përvoja, specializimi, reputacioni profesional, ngarkesa e punës dhe struktura e institucionit ku ushtrohet aktiviteti. Për këtë arsye, çdo përpjekje për të vendosur një “pagë reference” fikse rrezikon të mos reflektojë realitetin e tregut”, nënvizon mjeku psikiatër Neli Demi.

Profesionistë të tjerë të lirë të sektorit privat të shërbimit mjekësor, përfshirë drejtues të klinikave dhe qendrave diagnostikuese, pohojnë se një infermier i ri pa përvojë nuk mund të paguhet 80,000 lekë, në të njëjtat nivele me një infermier me vite përvojë.

“Vendosja e pagës referencë do të dëmtojë sistemin e meritokracisë në sektorin privat. Nuk mund të unifikohet referenca në nivel kombëtar, pasi fluksi i pacientëve në një klinikë në Tiranë është më i lartë se në qytete të tjera. Po ashtu, nuk merren parasysh gradat shkencore dhe aftësitë profesionale,” tha drejtuesi i një qendre diagnostikuese në Tiranë për “Monitor”.

Ai shtoi se emërtimet e mjekëve janë të grupuara gabimisht, si për shembull profesioni i patologut përfshihet në të njëjtin grup page me kirurgun. Kjo sipas tij do të ndikojë negativisht në tregun e punës, veçanërisht në “brain gain” për të rinjtë që diplomohen jashtë.

“Problematike zbatimi do të jenë edhe për spitalet private, veçanërisht te punësimi i mjekëve të dypunësuar (që punojnë në shtet dhe privat, sepse e lejon ligji), sepse në sistemin privat pagesa kryhet përmes faturave të shërbimit. Edhe kjo gjë e vështirëson zbatimin praktik”, tha ai ndër të tjera.

Të njëjtën shqetësim ndajnë edhe drejtues të farmacive dhe qendrave stomatologjike, sipas të cilëve p.sh paga e 110 mijë lekë për një farmacist të ri apo dentist nuk mund të zbatohet tërësisht në treg.

Edhe mjeku psikiatër Neli Demi thotë se në praktikë, tregu i shëndetësisë funksionon më mirë kur lejon diferencimin real sipas formimit, orëve të punës për secilin punonjës, dhe jo kur e kufizon atë me skema të thjeshtuara që mund të duken të drejta në teori, por nuk qëndrojnë në realitet.

“Një psikiatër i ri, në kushte të caktuara, mund të paguhet edhe 200 mijë lekë por problemi lind kur kjo shndërrohet në normë reference. Sepse atëherë nuk po flasim më për reflektim të tregut, por për vendosje artificiale të një tavani.

Edhe brenda kategorisë “mjek i ri” ka diferenca të mëdha. Cilësia e formimit, aftësitë klinike, konteksti ku punon, kërkesa në treg. Reduktimi i gjithë kësaj në një shifër fikse është jo vetëm i pasaktë, por edhe i dëmshëm.

Më shumë se sa një reflektim i tregut, kjo shifër rrezikon të funksionojë si një kufi referimi që mund të ulë standardet, në vend që t’i përmirësojë ato. Në këtë kuptim, nuk mendoj se kjo qasje është as realiste dhe as në përputhje me mënyrën si funksionon sektori privat i kujdesit shëndetësor”.

Kontabilistët: Referencat nuk janë kushtetuese

Për kontabilistin Sotiraq Dhamo, referencat nuk janë kushtetuese dhe nuk duhet të zbatohen automatikisht. Ai thotë se ato mund të përdoren nga Tatimet vetëm për vlerësimin e riskut, por jo si një bazë për vendime apriori për pagat ose tatimet.

Së dyti, Dhamo thekson se vendosja e pagave të referencës është jashtë parimeve të tregut të lirë dhe i ngjan një ekonomie të centralizuar si gjatë kohës së socializmit, ku çmimet dhe pagesat vendoseshin nga komisionet e shtetit.

“Administrata tenton të mbulojë dobësitë e saj me rregulla të tilla dhe se kjo nuk është mënyra e duhur për të luftuar informalitetin në paga”.

Kontabilisti Dhamo gjithashtu thotë se tregu është i lirë, dhe nuk duhet të lejohen diferencime në paga, sepse pagat e referencës mund të kenë efekt negative.

“Për shembull, nëse një infermiere paguhet realisht 130,000 lekë, por referenca është 80,000 lekë, atëherë 50,000 lekët e mbetura shpesh jepen “në dorë”, duke krijuar evazion me “bekimin” e pagesës së referencës”.

Ai përfundon se shoqatat dhe dhomat përkatëse duhet të kundërshtojnë masa të tilla nëse nuk janë dakord, për të mbrojtur interesat e profesionistëve dhe integritetin e tregut.

Precedenti i së kaluarës

Paga referencë për sektorët privatë të ekonomisë janë zbatuar edhe nga qeveria e mëparshme. Në vitin 2007 qeveria e djathtë, vendosi të aplikojë për 5 vite pagat e referencës.

Nga vendimmarrja, qeveria e mëparshme u tërhoq, pasi pagat referencë, krijuan shqetësim te sipërmarrësit por edhe të institucioneve financiare ndërkombëtare për rritjen e kostos së biznesit. Vendimi i tërheqjes nuk u lidh me koston e biznesit, por me rritjen e ndërgjegjësimit të bizneseve për deklarime reale. R

elacioni i vendimit të vitit 2012 theksonte se pagat referencë nuk kishin reflektuar ndryshimet në nivelin e pagës minimale dhe pagat e grupeve të tjera sipas funksioneve dhe kualifikimeve./Monitor.al

tregu i punes

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin