LIVE UPDATES
Ekonomi

Pse prodhohet më shtrenjtë në Shqipëri?  

Në muajin prill, për shkak të konfliktit me çmimet nga fabrikat, nuk u ble qumësht te fermat e mëdha dhe të mesme.

15 June 2024, 07:16 Nga r.ll
Pse prodhohet më shtrenjtë në Shqipëri?  
foto ilustruese

TIRANË- Kostot e larta të prodhimit po ndikojnë negativisht në industrinë vendase të lëndëve të para dhe po e shtyjë atë përpunuese drejt importeve. Më e dukshme kjo tendencë është në industrinë e përpunimit të qumështit.

Si për drejtuesit e fabrikave të përpunimit, edhe ekspertët e blegtorisë, heqja e skemës së TVSH-së së kreditueshme, informaliteti i lartë i shitjes së qumështit nga fermeri dhe subvencionet e ulëta krahasuar me rajonin janë problematikat kryesore që po shkaktojnë vështirësi jo vetëm për blegtorët dhe fabrikat e përpunimit, por për ekonominë në tërësi.

Në muajin prill, për shkak të konfliktit me çmimet nga fabrikat, nuk u ble qumësht te fermat e mëdha dhe të mesme.

Të vetmit që shisnin qumësht me çmim 60 lekë pa TVSH për litër ishin fermat e vogla. Ulja e çmimit të shitjes detyroi blegtorët të dalin dy herë në protestë, në mbrojtje të prodhimit tyre, duke kërkuar më tepër subvencione nga shteti shqiptar.

Përpunuesit më të mëdhenj në vend pohojnë se çmimi i qumështit të prodhuar në vend është 38 cent më i shtrenjtë se qumështi i importuar si lëndë e parë, nga Sllovenia, Serbia apo Hungaria, dukë përfshirë taksat dhe kostot e transportit.

“Ne mbledhim vetëm qumësht lope dhe për momentin e grumbullojmë nga fermeri vendas, me çmim nga 60 deri në 66 lekë pa TVSH në varësi të cilësisë.

Qumështin e kemi marrë nga 3 fermat më të mëdha, furnizues të tjerë kemi edhe rreth 50 ferma të mesme dhe janë me qindra ferma të vogla.

Për momentin, qumështi në shtetet si Sllovenia, Hungaria etj., gjendet më lirë, pasi ata kanë produktivitet më të lartë në stalla dhe kosto më të ulët sesa fermeri vendas”, pohon Luis Ndreka, nga kompania ADG (ish-Lufra).

Ervin Resuli analizon se arsyeja kryesore e kostos së lartë të prodhimit në Shqipëri mbeten subvencionet e ulëta që shteti jep për fermerët krahasuar me rajonin.

“Në Serbi, shteti e subvencionon fermerin 350 euro për lopë + 17 lekë për litër qumësht të prodhuar (në 2023 subvencioni për litër qumësht të prodhuar nga 15 lekë u rrit në 17 lekë në 2024).

Në total për 6 mijë litra qumësht të prodhuar në vit nga 1 krerë lopë + subvencionin për krerë, në total fermeri subvencionohet 1,350 euro për lopë. Me këtë nivel subvencioni, fermeri në Serbi fitimin e ka të mbrojtur nga shteti.

Prandaj dhe qumështin e shet më lirë sesa fermeri shqiptar, pothuajse në koston e prodhimit.

Në Kosovë, subvencionet arrijnë 600 euro për 1 krerë lopë. Në Maqedoninë e Veriut, fermeri subvencionohet 250 euro për krerë lopë + 10 lekë për litër qumësht lope të prodhuar. Në total, përfiton në vit 900 euro subvencionim për qumështin.

Në Shqipëri, blegtori shqiptar përfiton 10,000 lekë për krerë lopë + naftën falas. Në total, subvencioni i përfituar për lopë arrin 120 euro në vit.

Pra subvencionet e dhëna në Shqipëri për blegtorët janë në nivele shumë të ulëta, të cilat e bëjnë të pamundur prodhimin me kosto të lirë”.

Edhe Gerald Zyfi, administratori i punishtes “Zyfi Farm”, thotë se problematika kryesore te çmimi i lirë i qumështit të grumbulluar mbeten subvencionet shumë të ulëta që jepen nga shteti për fermerët në krahasim me rajonin.

“Në Shqipëri, mungon dhënia e subvencionit të qumështit për litër të prodhuar, ndërsa subvencionet e dhëna për krerë janë “lëmoshë”. Ndërsa çmimi vijon të mbetet më i lartë për fermerin, pasi kostot e prodhimit janë më të lartë krahasuar me rajonin”, pohon ai.

Shoqata e Industrisë së Përpunuesve Shqiptarë ka paralajmëruar më herët se nëse situata vazhdon në të njëjtën formë, atëherë produktet e importit do të jenë edhe më të pranishme në tregun tonë, duke nxjerrë jashtë tregut produktet vendase, të cilat nuk do të jenë më të pëlqyeshme nga konsumatori dhe kompanitë prodhuese shqiptare detyrimisht do të shkojnë drejt një falimenti të sigurt.

“Nëse qeveria nuk do të shtojë subvencionet e duhura për blegtorët, në mënyrë që të kenë kosto më të ulëta për prodhimin e qumështit, çka do të sillte çmim, të njëjtë ose shumë të përafërt, të qumështit të blegtorëve shqiptarë me çmimin e qumështit të freskët nga blegtorët e rajonit/BE dhe nëse nuk do të ketë çmime të njëjta për naftën, energjinë elektrike, gazin, sektorit të përpunimit të qumështit do t’i shtohen vështirësitë.

Si pasojë, produktet e importit do të dominojnë dhe do të jenë të pranishme çdo ditë dhe më tepër në raftet e marketeve, supermarketeve dhe në tavolinat e konsumatorëve shqiptarë”, pohoi më herët shoqata.

Heqja e skemës së kreditueshme të TVSH-së

Për drejtuesit e fermave të mëdha, njohës të sektorit, gremina ka nisur që me heqjen e skemës së TVSH-së së kreditueshme.

“Shumica dërmuese e fermave të vogla shesin qumështin pa faturë, pra operojnë totalisht në informalitet. Nëse një përpunues blen qumësht nga ferma e vogël e palicencuar, sipas ligjit duhet të lëshojë autofaturë për mallin e blerë dhe do të fillojë me -20%, që në këtë mënyrë ka vrarë veten.

Në këtë situatë, kur fermerët e vegjël nuk janë të formalizuar, kjo fabrikë që blen qumësht nga një fermë e vogël informale ka dy mënyra për të vepruar, ose do të blejë në të zezë dhe do të shesë edhe vetë në të zezë, ose do të blejë qumësht jashtë me çmim më të lirë.

Ku është shteti në zgjidhjen e kësaj situate? Skema për kreditimin e TVSH-së ndihmonte në formalizimin e fermerit të vogël, ndërsa autofaturimi është vetëvrasje”, pohoi një nga drejtuesit e fermave më të mëdha me lopë, dele dhe dhi në vend.

Përfaqësuesit e sektorit kanë ngritur shpeshherë shqetësimin për rritjen e kostove të prodhimit nga heqja e skemës së TVSh-së së kreditueshme. Në 2017, rimbursimi i TVSH ishte 20%.

Skema e rimbursimit të TVSH-së iu mundësonte përpunuesve kompensimin e TVSH-së së zbritshme kur blinin mall të shoqëruar me faturë tatimore nga fermerët.

Kompensimi me 20% i TVSh-së për periudhën tatimore, iu linte marzh të lartë fitimi përpunuesve, edhe kur e blinin qumështin nga fermeri me çmim të lartë. Më pas, nga 2019 deri në 2022, TVSH e kreditueshme u ul nga 20% në 6%.

Ndryshimet fiskale të 2019-s sollën uljen e nivelit të TVSh-së 6% në blerje (faturim me 6% të TVSH për qumështin që blihet nga fermerët) dhe 20% TVSH e shitjes për produktet e bulmetit. Ndërsa prej vitit 2022, TVSH e kreditueshme u bë 0%.

Shoqata e Industrisë së Përpunuesve propozoi se heqja e skemës së TVSH-së së kreditueshme të zëvendësohej me një skemë të ngjashme me vendet e rajonit, që TVSH-ja të faturohet e njëjtë si në blerje, ashtu edhe në shitje, në nivelet 6 ose 9%.

Kërkesa e tyre nuk u miratua nga Ministria e Financave, në hartimin e buxhetit të vitit 2022. Heqja e skemës së TVSh-së së rimbursueshme u zëvendësua me dhënie të subvencioneve direkte deri në 10,000 lekë për krerë bagëtish apo lopësh.

Përpunuesit paralajmëruan se dhënia e subvencioneve direkte për krerë nuk do ta lehtësonte në kosto fermerin shqiptar, kur në të gjithë rajonin aplikohen dhënie subvencionesh për litër qumësht të prodhuar.

Krahas vendimmarrjes për heqjen e skemës së TVSh-së së rimbursueshme tek agropërpunuesit, u miratua edhe vendosja e TVSH-së së inputeve bujqësore 10%, ku prej 2018-s ishte zero.

Gjithashtu nga 1 korriku 2022 u vendos edhe akcizë 6 lekë për litër për gazin, duke shtuar koston e prodhimit nga fabrikat e qumështit./monitor

prodhimi ne shqiperi

Sondazh

Ekonomi 15 June 2024, 07:14 r.ll

Qumështi i importit “mbyt” prodhuesit

foto ilustruese TIRANË- Qumështi i prodhuar nga fermeri vendas vijon të mbetet më i shtrenjtë, krahasuar me qumështin e prodh...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin