LIVE UPDATES
Ekonomi

Qeveria në mungesë idesh, rikthen lojërat e fatit, amnistinë, shitjen e nënshtetësisë

Dekada e fundit na ka përballur me shumë nisma, të cilat janë hedhur nga Qeveria në tavolina debatesh. Nismat kanë qenë nga më të pazakontat për një vend si Shqipëria, duke filluar që nga legalizimi i kanabisit, amnistia “fiskale”, e deri te nismat e fundit për risjelljen e basteve, apo dhe shitja e nënshtetësisë.

4 September 2022, 07:09 Nga A.B
Qeveria në mungesë idesh, rikthen lojërat e fatit,
Foto ilustruese

Siç e dinte mirë opozita e para 2013-s, një shtet rritet e zhvillohet duke përmirësuar sundimin e ligjit, duke forcuar transparencën dhe konkurrencën në treg, e duke incentivuar bizneset inovatore. Në vend të ideve të vjetra, qeveria bën mirë të shpluhurosë angazhimet e vjetra të saj.

Dekada e fundit na ka përballur me shumë nisma, të cilat janë hedhur nga Qeveria në tavolina debatesh. Nismat kanë qenë nga më të pazakontat për një vend si Shqipëria, duke filluar që nga legalizimi i kanabisit, amnistia “fiskale”, e deri te nismat e fundit për risjelljen e basteve, apo dhe shitja e nënshtetësisë.

Këto nisma kanë të përbashkët një element: çojnë në një model ekonomie parazitar dhe përjashtimor për një pjesë të popullsisë dhe biznesit, madje për pjesën më të shëndoshë e më me integritet të saj.

Vendi po përballet me një emigracion me ritme shqetësuese, tërheqje të kapitalit perëndimor dhe mungesë të theksuar të investimeve të huaja.

Mungesa e reformave konkrete, paqëndrueshmëria e ambientit fiskal apo dhe problemet e theksuara me sistemin e drejtësisë dhe zbatimin e ligjit, duke shtuar dhe faktin e të qenët një treg i vogël dhe jo domethënës, bëjnë që vendi ynë të mos jetë në hartën e investitorëve strategjikë.

Jo vetëm kaq, por gjithashtu e bëjnë vendin të pasigurt dhe për shtetasit e vet, të cilët janë të detyruar të emigrojnë masivisht. 

Në kushtet e mungesës së vullnetit për të reformuar dhe për të krijuar një mjedis tërheqës për investime dhe kapital, fokusi i qeverisë është te nismat “ekzotike”. 

Në fillim të verës, qeveria hodhi në publik idenë e “amnistisë fiskale”, e cila i ngjante më shumë një amnistie ligjore. Rreziku se Shqipëria do të kthehej në një vendstrehimi të sigurt për paratë kriminale të rajonit dhe më gjerë bënë që një sërë organizatash ndërkombëtare të reagonin më ashpër se kurrë më parë ndaj qeverisë.

Ndërkohë, siç kemi shpjeguar në numrat e mëparshëm të revistës, jo të pakët ishin edhe zërat në vend që shpjeguan se një nismë e tillë nuk është aspak garanci zhvillimi. Në të kundërt, ato rrezikojnë të kriminalizojnë përfundimisht ekonominë dhe politikën shqiptare. 

Pak javë më pas, qeveria është rikthyer me dy ide të tjera: shitja e nënshtetësisë dhe rikthimi i lojërave të fatit. 

Shitja e nënshtetësisë edhe nga vende më të pasura është parë dhe komentuar shpesh si një mënyrë për të tërhequr kapitale nga vende më të varfra, qoftë edhe të krijuara në mënyra të dyshimta drejt vendeve të zhvilluara. Por në themel të këtyre politikave qëndron përherë një supozim: shteti ligjor dhe mbrojtja e garantuar që ofrohet për të gjithë përpara ligjit.

Është më se e kuptueshme se pse politikanë apo sipërmarrës të Botës së Tretë rendin për të siguruar të ardhmen e tyre dhe të familjeve në shtetet ku pasuria e tyre nuk do të cenohej edhe nëse nuk shtohet më tej.

Por është komplet e paqartë pse kapitale të tilla duhet të rendin drejt Shqipërisë, një vend prej të cilit po vrapojnë të largohen sipërmarrës të huaj e profesionistë shqiptarë. 

Po kështu, edhe nisma për të rilejuar lojërat e fatit ecën mes shumë dritëhijeve që qeveria asnjëherë nuk i ka diskutuar publikisht. Është e vërtetë se çdo nismë që synon nxjerrjen e jashtëligjshëm të një aktiviteti njerëzor përfundon jo duke e zhdukur, por duke e kriminalizuar atë.

Pikërisht për të shmangur efektet e kriminalizimit të një aktiviteti, e jo për të gjeneruar të ardhura të rëndësishme fiskale, shumë vende të zhvilluara kanë ligjëruar aktivitete si prostitucioni, apo kultivimi dhe tregtia e drogave të lehta. Por qeveria shqiptare i dinte të gjitha këto vite më parë.

Modele për lejime të kufizuara të aktiviteteve kishte kudo dhe mund të adoptoheshin që në fillim, duke shmangur shpërhapjen masive dhe vërtet të dëmshme të lotove në çdo cep të Shqipërisë. 

Rikthimi i basteve sportive, pa shpjeguar se cilët janë përfituesit më të mëdhenj të industrisë, e pa ndonjë strategji të re sociale, e bën akoma dhe më të paqartë përfitimin publik që u arrit nga ndalimi i tyre. 

Në praktikë, nisma të tilla të zbatuara në ambiente me dobësi të theksuara institucionale dhe pa përpjekje serioze për forcimin e tyre e kriminalizojnë ekonominë, rrisin shkallën e përjashtimit të individëve dhe bizneseve me integritet dhe respekt për ligjin, duke nxitur më tej largimin nga vendi të njerëzve dhe kapitalit, si të investitorëve të huaj, ashtu edhe vendas.

Nga ana tjetër, këto nisma nxiten edhe nga justifikimi i përhershëm për nevojën për të mbushur arkën e shtetit. Në vitin 2022, në mungesë të thellë burimesh të reja të rritjes ekonomike, qeveria po i rikthehet idesë së rrezikshme se çdo lloj kapitali, pavarësisht formës dhe origjinës, është i mirë për aq sa paguan sadopak taksa, për të pasur burime publike për të vijuar me axhendën e shpenzimit të tyre. 

Një shtet rritet e zhvillohet, duke përmirësuar sundimin e ligjit, duke forcuar transparencën dhe konkurrencën në treg, e duke incentivuar bizneset inovatore. Në thelb, kjo mbetet platforma utopike që u ofrohet qytetarëve të këtij vendi sa herë që ka zgjedhje të reja./MONITOR

lojera fati amnisti qeveria

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin