LIVE UPDATES
Ekonomi

Rasti i Estonisë, si është forcuar mbrojtja kundër sulmeve kibernetike

30 July 2022, 07:12 Nga A.B

Rasti i Estonisë, si është forcuar mbrojtja kundër sulmeve

15 vite më parë, në vitin 2007, autoritetet e Estonisë në kryeqytetin Talin, vendosën të hiqnin një memorial sovjetik të Luftës së Dytë Botërore nga qendra e kryeqytetit. Qeveria ruse kishte paralajmëruar se heqja e statujës do të ishte “katastrofike për estonezët”.

Statuja u dërgua në një varrezë ushtarake periferike. Menjëherë pas kësaj, estonezët zbuluan se nuk mund të përdornin shumë shërbime nga interneti. Ata nuk mund të hynin në gazeta në internet, ose në faqet e internetit të qeverisë. Llogaritë bankare papritmas ishin të papërdorshme. Askush nuk e kuptoi se çfarë po ndodhte në fillim, i pohoi Foreign Policy, Toomas Hendrik Ilves, atëherë president i Estonisë.

Së shpejti, ai u informua se nuk ishte një dështim i brendshëm i sistemit, por një sulm nga jashtë. Ishte një sulm i orkestruar i trafikut të internetit, që mbush serverët dhe mbyll faqet e internetit për orë ose ditë.

Ky sulm ndodhi në mesnatën e 9 majit, kur Rusia feston Ditën e Fitores në Europë në Luftën e Dytë Botërore. Sulmet e bezdisshme kibernetike u intensifikuan në mënyrë drastike për saktësisht 24 orë, më pas u zmbrapsën aq shpejt sa ishin kryer. Ish-presidenti estonez shpjegoi se sulmi ishte paguar nga një shtet tjetër, duke përdorur hakerë kriminelë për të gjymtuar një nga shtetet më të varura nga interneti në botë. Dyshimet dhe faktet flasin se sulmi ishte bërë nga Rusia.

Që atëherë, Rusia ka zhvilluar kibernetikën në strategji më të gjera që kombinojnë hakerimet me luftën e informacionit, luftën hibride ose luftën konvencionale. Vetëm një vit pas sulmit të Estonisë, Rusia sulmoi Gjeorgjinë në të njëjtën kohë që e pushtoi me forca konvencionale. Pas këtij sulmi, Estonia ngriti një njësi vullnetare të Mbrojtjes Kibernetike. Ekspertët kryesorë të IT-së në vend janë gjithashtu të trajnuar nga Ministria e Mbrojtjes. Por përveç kësaj, ata janë verifikuar për nga siguria që ofrojnë dhe janë anonimë.

Ata dhurojnë kohën e tyre të lirë për të mbrojtur vendin në internet duke praktikuar mënyra të mbrojtjes, në rast se një ofrues shërbimi jetësor rrëzohet nga një sulm kibernetik.

Ky është lloji i angazhimit vullnetar të talenteve në sektorin privat, që shteti nuk mund ta përballojë kurrë nëpërmjet punësimit.

7 sulmet kibernetike të vitit 2021

Gjatë vitit 2021, Autoriteti Kombëtar për Certifikimin Elektronik dhe Sigurinë Kibernetike ka raportuar rreth 7 sulme kibernetike të evidentuara, të cilat janë renditur në një raport zyrtar për ecurinë e aktivitetit vitin e kaluar.

1- Malicious Activity “Trickbot”, Win32/Trickbot

Incidenti është trajtuar për eliminimin e aktivitetit të dëmshëm dhe futja e IP në blacklist. U morën masa për bllokimin e këtyre ip keqdashëse. Kompania nga ku vjen aktiviteti i malicious IP (Ab-com/ Vodafone).

Incidenti është trajtuar nga AKSHI dhe nuk është më i pranishëm, por është dërguar nga operatori OIKI si raportim i ngjarjes së sigurisë. Si një masë shtesë për menaxhimin e këtij incidenti u është dërguar email CIRT/CSIRT-eve homologe për bllokimin e këtyre IP-ve.

3- CERT GIB – Phishing or Social Engineering

Është proceduar nga ana e sektorit të “Menaxhimit të incidenteve” me një kërkesë zyrtare drejt AKEP për të bllokuar këto linqe: 09.104.151.11/ing, 109.104.151.11/abn nga ISP Ab-com

(Vodafone) të cilat kanë qenë burimi i sulmeve.

4- Sistemi Qendror Bankar (Banka Kombëtare Tregtare) – Phishing or Social Engineering

Është proceduar nga sektori i “Menaxhimit të incidenteve” me një kërkesë zyrtare drejt AKEP për mbylljen e IP, e cila gjeneron phishing domain. Gjithashtu nga sektori i “Menaxhimit të incidenteve” u është komunikuar me anë të sistemit të gjithë operatorëve të infrastrukturave OIRI/OIKI si informacion ndërgjegjësues dhe paralajmërues, për marrjen e masave mbrojtëse/parandaluese nga sulmet e kësaj natyre. Gjithashtu u janë dërguar edhe rekomandime për sa i përket parandalimit dhe menaxhimit të këtyre sulmeve.

5- Netcraft (Ing Netherlands) – Phishing or Social Engineering

Është proceduar nga ana e sektorit të “Menaxhimit të incidenteve” me analizimin e sulmi ku u konstatua se sulmi ishte ende i pranishëm dhe gjeneronte disa linke të tjera “Phishing”. IP nga ku gjeneroheshin këto sulme ishte [109.104.151.11]. Është proceduar nga ana e sektorit të “Menaxhimit të incidenteve”, me kërkesë zyrtare drejt AKEP për menaxhimin e këtij incidenti me ISP përkatëse, të cilat kanë marrë masa të menjëhershëm për ndërprerjen e këtij aktiviteti.

6- Incibe-cert ([email protected]) – Phishing or Social Engineering

Rasti është adresuar tek CERT Kombëtar i Republikës së Kosovës, tek palët relevante dhe është realizuar në kohën e duhur frenimi i aktivitetit me përmbajtje të paligjshme.

7- CERT SERB (CERT of the Spanish National Cybersecurity Institute (INCIBECERT) DDoS attack

Është proceduar nga ana e sektorit të “Menaxhimit të incidenteve” me një kërkesë zyrtare drejt CERT Kombëtar të Serbisë, për marrjen e logeve. Gjithashtu nga sektori i “Menaxhimit të Incidenteve” është proceduar me krijimin e rekomandimeve përkatëse, si dhe procedurat për

bllokimin e veprimeve keqdashëse të këtyre IP-ve. Ekipi i Menaxhimit të incidenteve, në bashkëpunim edhe me sektorët e tjerë të AKCESK, ka marrë të gjitha masat për reduktimin e efekteve të këtyre incidenteve në momentin e ndodhjes, si dhe masa të tjera korrigjuese dhe ndërgjegjësuese në të gjithë operatorët për parandalimin e sulmeve të ngjashëm./MONITOR

sulmet kibernetike

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin