LIVE UPDATES
Ekonomi

Zgjedhjet mbaruan, le të rriten çmimet!

Në të njëjtën periudhë, në Bashkimin Europian inflacioni arriti në 10.6%, që është niveli më i lartë i të gjitha kohërave. Të dhënat e INSTAT, që publikon indeksin e harmonizuar të çmimeve të konsumit, treguan se Shqipëria ishte e pesta për rritjen më të ulët të çmimeve në Europë, në nivele të ngjashme me Spanjën dhe Francën, ndërsa rekordi ishte 22% (Estonia).

10 June 2023, 07:19 Nga I.A
Zgjedhjet mbaruan, le të rriten çmimet!
foto ilustruese

TIRANË- Në tetor 2022, në Shqipëri, inflacioni, që mat ndryshimin e çmimeve të mallrave të një shporte të caktuar, arriti në 8.3%, që ishte niveli më i lartë që nga 1998-a. Në të njëjtën periudhë, në Bashkimin Europian inflacioni arriti në 10.6%, që është niveli më i lartë i të gjitha kohërave. Të dhënat e INSTAT, që publikon indeksin e harmonizuar të çmimeve të konsumit, treguan se Shqipëria ishte e pesta për rritjen më të ulët të çmimeve në Europë, në nivele të ngjashme me Spanjën dhe Francën, ndërsa rekordi ishte 22% (Estonia).

Në pamje të parë, Shqipëria arriti ta përballojë mirë valën e shtrenjtimit të çmimeve, që nisi me shtrembërimet në tregje, që krijoi në fillim pandemia dhe më pas, sulmi i Rusisë ndaj Ukrainës.

Në fakt, ajo që e “shpëtoi” vendin në valën e parë ishte mosndryshimi i tarifave të energjisë, teksa e gjithë Europa u përball me shtrenjtim të saj, sidomos të gazit.

Në tetor, shtrenjtimi i energjisë kontribuoi në mbi 40% të rritjes së inflacionit në vendet e Bashkimit Europian. Ndërsa struktura e burimeve energjetike që përdor Shqipëria favorizoi frenimin e rritjes së çmimit.

Mospërdorimi i gjerë i gazit, ndryshe nga Europa që e përdor masivisht për gatim e ngrohje; përdorimi i energjisë eklektike e prodhuar në vend nga fuqia e ujit (ndërkohë stina e dimrit rezultoi e lagësht), bënë që Shqipëria të ekspozohej vetëm ndaj luhatjeve të çmimit të karburanteve dhe energjisë elektrike të importuar.

Në atë kohë, kryeministri shqiptar “kërcënoi” me ndryshimin e çmimit të energjisë elektrike, përmes prezantimit të fashës së konsumit, gjë që automatikisht do të çonte në shtrenjtim të ndjeshëm për konsumatorët që konsumonin mbi fashën 800 kWh në muaj dhe do të zbatohej për periudhën tetor-dhjetor (çdo kilovat nën fashën 800 të paguhej me çmimin 9.5 lekë, ndërsa çdo kilovat/orë mbi të, me 42 lekë/kWh).

Nëse kjo fashë do të gjente zbatim, inflacioni do të kërcente në nivele dyshifrore në muajt e fundit të 2022. Por qeveria u tërhoq, ndoshta e trembur nga shtimi i pakënaqësisë, teksa po afroheshin zgjedhjet lokale.

Për sa i përket çmimit të karburanteve, qeveria me këmbëngulje mbajti në këmbë Bordin e Transparencës, një ent i përbërë nga përfaqësues të institucioneve të ndryshme shtetërore, që vendoste tavan për çmimet e karburanteve dhe ishte në fuqi për më shumë se një vit, duke u shfuqizuar vetëm javën e fundit.

Më pak jetëgjatë ishte Bordi që fiksonte çmimet e ushqimeve. Të dy bordet, në fakt, hasën debate për efikasitetin e tyre dhe ndërhyrjen e shtetit në tregun e lirë, deri sa u rrëzuan nga Gjykata Kushtetuese.

Tashmë që zgjedhjet mbaruan, qeveria duket më e “qetë” dhe e “pashqetësuar” për presionet inflacioniste. Në maj, ndryshe nga pritshmëritë e Bankës së Shqipërisë, Indeksi i Çmimeve të Konsumit iu rikthye rritjes, pas 6 muajsh radhazi që kishte shfaqur tendencë ngadalësimi, duke arritur në 4.7%, nga 4.6% muajin e mëparshëm.

Premtimi për rritjen e pagave në administratën shtetërore mund të ketë pasur efekt psikologjik, por arsyeja kryesore lidhet me shtrenjtimin e çmimeve të produkteve ushqimore.

Dhe në një vend, ku familjet çojnë mbi 40% të shpenzimeve për t’u ushqyer, nga 13% që është mesatarja europiane, treguesi është domethënës dhe rrezikon të zhvlerësojë dhe atë pak rritje që do ta marrë këtë vit administrata, ndërsa zyrtarët e lartë janë të mbrojtur, pasi pothuajse ia dyfishuan pagat vetes.

Nga ana tjetër, rritja e inflacionit kur në botë prirja është drejt uljes, tregon se politikat e qeverisë për të mbrojtur popullatën nuk ishin aq vizionare.

Përkundrazi, prodhimi vendas në këto dy vjet është bërë aq jokonkurrues sa shumë tregje po zëvendësohen nga importi. Shembujt më të mirë janë industria e përpunimit të qumështit, me rritje 14% të çmimeve në maj, apo prodhuesit e birrës (importet e këtij produkti janë shtuar me më shumë se 50% muajt e parë të vitit). Një vend bujqësor si Shqipëria, ndërkohë, po has vështirësi në sigurimin e produkteve bazë si patatja e qepa.

Vetë tregu duket se po vuan pasojën e mungesës së politikave afatgjata të zhvillimit dhe rritjes së konkurrueshmërisë, por edhe qeveria këtë herë mund t’i japë një “dorë” inflacionit.

Së fundmi, kreu i qeverisë përmendi, edhe një herë, barrën që ka mbajtur qeveria për energjinë, duke mos e transmetuar këtë te familjet, pavarësisht sasisë së favorshme të reshjeve në stinën e dimrit, duke paralajmëruar se në verë mund të kthehet sërish fasha.

Argumenti do të jetë shumë i thjeshtë: rritja e çmimeve në tregun ndërkombëtar dhe thatësira që patjetër do të shfaqet në një apo më shumë muaj në stinën e verës. Ndërkohë pak sqarime kemi dëgjuar e pak llogari është dhënë për reformat reale në sektorin e energjisë dhe miradministrimin e burimeve financiare dhe hidrike nga kompanitë përkatëse.

Madje të dhënat e fundit flasin për rritje të humbjeve dhe nivelit të mosarkëtimeve, apo dhe rritje të kostove të krijimit të Bursës së Energjisë, që deri tani nuk ka ndikuar në uljen e çmimeve, përkundrazi ka shtuar më tej kostot e komisioneve. Por llogaridhënia dhe efektiviteti në administrimin e burimeve, në këtë rast ato energjetike, si gjithmonë ka pak rëndësi.

Rikthimi i diskutimit për fashën duket se është një nga elementet që përfshin skenari i qeverisë për të përballuar pjesën e dytë të vitit. Shteti “vonon”, por nuk harron…

Marrë nga Monitor.al

instat

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin