LIVE UPDATES
Ekonomi

Ekonomia nuk arrin të rimëkëmbet në tremujorin e tretë, përveç ndërtimit që po lulëzon

22 December 2020, 06:21 Nga DOSJA
Ekonomia nuk arrin të rimëkëmbet në tremujorin e tretë,

Ekonomia vendase ka rezultuar e dobët edhe në tremujorin e tretë të vitit, duke vijuar të vuajë pasojat e karantinës në periudhën mars-maj, si një përpjekje për të frenuar përhapjen e pandemisë së Covid-19.

Në tremujorin e dytë, për shkak të kësaj mbylljeje, Prodhimi i Brendshëm Bruto (PBB) ra me 10.2%, ku të gjithë sektorët njohën rënie të thellë, me përjashtim të bujqësisë që ka qenë më pak e prekur nga karantina dhe shitjes së pasurive të paluajtshme.

Ndërsa të dhënat e PBB-së për tremujorin e tretë pritet të dalin në fund të kësaj jave, informacioni i hershëm i INSTAT për tregtinë me pakicë dhe volumin e shitjeve të ndërmarrjeve të sektorëve tregon se pjesa më e madhe e tyre kanë raportuar rënie, me përjashtim të ndërtimit, që ka marrë hov në tremujorin e dytë. Edhe punësimi nuk ka rikuperuar, duke mbetur poshtë niveleve të parakrizës.

Negativisht ka ndikuar dhe turizmi i dobët. Për 9-mujorin, hyrjet e shtetasve të huaj ranë me 61%, ose 3.3 milionë turistë më pak, që ndikuan sidomos në konsumin e dobët të muajit gusht.

Nga të dhënat paraprake rezulton se vetëm tregtia, ndërtimi dhe bujqësia (që së bashku përbëjnë rreth 40% të PBB-së) kanë shënuar rritje, ndërsa sektorët e tjerë kanë vijuar me ecurinë negative.

30 mijë persona vijuan të mbeten të papunë në tremujorin e tretë

Të dhënat nga INSTAT, që u referohen të dhënave administrative (të punësuarit me pagë të deklaruar zyrtarisht) tregojnë se, numri i të punësuarve ka rënë me 30 mijë persona gjatë 9 muajve të 2020-s, në krahasim me fundin e 2019-s.

Në 6-mujorin e parë të vitit, po sipas të dhënave administrative dolën të papunë 50 mijë persona, pjesa më e madhe e të cilëve në mars-prill-maj, kur kulmoi karantina. Shifrat tregojnë se në tremujorin e tretë, vetëm 20 mijë janë rikthyer në punë.

Sipas të dhënave administrative, shihet se nga totali prej 29 mijë e 600 personash, që kanë humbur punën gjatë 9-mujorit, mbi 10 mijë i takojnë sektorit privat, 17 mijë sektorit bujqësor dhe 1600 persona, sektorit shtetëror (për të papunët në sektorin bujqësor, të dhënat administrative i referohen Anketës së Forcës së Punës).

Tregtia me pakicë, vetëm ushqime e ilaçe

Ndonëse vendi u “çlirua” nga mbyllja në tremujorin e tretë të vitit, konsumi ka vijuar të jetë i dobët dhe i përqendruar vetëm në produktet ushqimore, ndërsa shihet një rritje e lartë e konsumit të ilaçeve. INSTAT raportoi se në total, në tremujorin e tretë, volumi i tregtisë me pakicë në tremujorin e tretë të këtij viti shënoi rritje me 0.7% me bazë vjetore, nga -8.3% që ra ky tregues në tremujorin e dytë me bazë vjetore.

Të dhënat e detajuara tregojnë se rimëkëmbja ka ardhur kryesisht nga blerjet e produkteve ushqimore në dyqanet e vogla dhe supermarkete dhe kujdesit për shëndetin. Krahas ushqimeve, që janë produkti bazë për të cilin shpenzojnë familjet, pandemia e COVID-19 ka rritur ndjeshëm konsumin dhe blerjen e barnave në vend. Të dhënat e INSTAT tregojnë se rritja ishte më e fortë sidomos në shtator, (+24.5%), teksa vala e dytë e COVID-19 filloi të përshpejtohet, duke shënuar zgjerimin më të lartë nga të gjitha grupet e tjera, sipas aktivitetit ekonomik.

Gushti ka qenë veçanërisht i dobët për tregtinë me pakicë, duke reflektuar mungesën e turistëve. Teksa numri i hyrjeve të shtetasve të huaj që hynë në vend ra me 63% (ose gati 1 milion persona më pak), tregtia me pakicë shënoi një rënie prej 7.2%. Pothuajse të gjitha grupet ishin me rënie në gusht, me përjashtim të produkteve farmaceutike e mjekësore, indeksi i vlerës së të cilave u rrit me 10.7% me bazë vjetore. Tregtia me pakicë e karburanteve ra me 21%.

Shtatori ishte pak më pozitiv (+3.7%) i ndikuar po nga shitjet e barnave dhe artikuj shkollojë, si rrjedhojë e fillimit të vitit arsimor. Por karburantet vijuan me rënie (-7.2%), po ashtu dhe “Ushqime, pije e duhan në njësi tregtare të specializuara”, (-1.8%), teksa burime nga supermarketet pohojnë se konsumi është përqendruar drejt produkteve bazë.

Shërbimet, rikuperon vetëm tregtia, me rënie të thellë hotelet, transporti, baret, agjencitë turistike

Tremujori i tretë i vitit nuk ka arritur të sjellë gjallërim as në aktivitetin e shërbimeve, me përjashtim të tregtisë, që shënoi rritje në raport me një vit më parë dhe komunikacionet që kanë arritur të ruajnë ritmin e një viti më parë.

Ndërsa sektorët që janë të lidhur direkt me turizmin dhe udhëtimet vijuan me ritmet e rënies dyshifrore, ndonëse me ritme më të ulëta në krahasim me tremujorin e dytë, kur vendi ishte në karantinë.

INSTAT ka publikuar tashmë statistikat afatshkurtra në sektorin e shërbimeve, të cilat janë treguesi më i hershëm i Prodhimit të Brendshëm Bruto dhe sinjalizojnë që shërbimet, që kanë një peshë mbi 10% të PBB-së kanë vijuar me rënie. Më e fortë ishte rënia e indeksit të shitjeve neto në volum për agjencitë e udhëtimit (-57%), transportet (-37%), hotelet (-34%), baret e restorantet (-24%),

Rritja mund të udhëhiqet vetëm nga tregtia (+3%), e cila zë rreth 11% të PBB-së. Aktiviteti i Informacionit dhe Komunikacion, ruajti nivelet e një viti më parë, me volumin e shitjeve që ra me 0.4% në tremujorin e tretë, me bazë vjetore.

Vetëm tregtia raporton rritje të punësimit dhe pagave, ndërsa në sektorët e tjerë, këta tregues ishin në rënie dyshifrore.

Në sektorin e hoteleve, Indeksi i numrit të të punësuarve shënoi rënie 27,0%, krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë; te baret dhe restorantet -24%; agjencitë e udhëtimit -27%.

Karantina nxiti Teknologjinë e Informacionit

Pozitiv ishte ecuria e programimit të kompjuterëve, që u rrit me 22% në tremujorin e tretë me bazë vjetore, teksa karantina orientoi punën online dhe nxiti tregtinë elektronike. Por pesha e këtij sektori në ekonomi është mjaft e ulët. Janë rritur ndjeshëm me ritme dyshifrore dhe blerjet e kompjuterëve dhe pajisjeve të tjera.

Bujqësia, më e paprekura nga COVID

Bujqësia, që kontribuon në gati 19% të ekonomisë, ka rezultuar sektori më pak i ndikuar nga pandemia. Eksportet e produkteve bujqësore kanë shënuar rritje me rreth 10% për 11-mujorin, të nxitura nga shtimi i kërkesës dhe diversifikimi i tregjeve të eksportit në Europën e Veriut.

Industria dobët, vetëm ndërtimi po ecën mirë

Me kryeqytetin që është kthyer në kantier, ndërtimi është sektori që ka pasur ecurinë më të mirë në tremujorin e tretë. Sipas statistikave afatshkurtra të INSTAT, në sektorin e ndërtimit volumet e shitjeve shënuan rritje vjetore në prej 16%.7 në krahasim me tremujorin e tretë 2019. Sektori i ndërtimit zë 9% të PBB-së.

Industria përpunuese, që zë rreth 6% të PBB-së, ka vijuar të vuajë pasojat e karantinës dhe rënies së kërkesës nga partnerët e huaj.

Indeksi i shitjeve neto në volum për sektorin e industrisë shënoi rënie 3,5%, krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë, ndërsa prodhimi shënoi rënie me 1,8%, krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Indeksi i numrit të të punësuarve shënoi rënie 10,8%, krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë dhe gjithashtu fondi i pagave shënoi rënie 8,6%, krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Më e goditur ishte industria nxjerrëse, që ra me 18.2%, ndërsa ajo përpunuese arriti të ruajë nivelet e një viti më parë. Industria ushqimore e pijeve dhe duhanit u tkurr me rreth 10%. Industria tekstile ka arritur të rezistojë dhe të përshtatet në prodhimin e maskave dhe veshjeve mjekësore, duke rritur shitjet me 3.1% në tremujorin e tretë me bazë vjetore. Më i prekuri nga ndryshimi i sjelljes gjatë pandemisë ka qenë sektori i prodhimit të këpucëve, që është goditur më shumë nga rënia e kërkesës nga partnerët europiane, duke u tkurrur me 16% në të njëjtën periudhë.

Marrë nga Monitor

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

ekonomi ekonomi ekonomia shqiptare pbb ekonomia shqiptare pbb

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin