LIVE UPDATES
Bota

Fermerët afganë pas ndalimit të opiumit: Si do t’i ushqejmë fëmijët?

15 April 2022, 19:43 Nga DOSJA
Fermerët afganë pas ndalimit të opiumit: Si do t’i

Wali Jan, një fermer në provincën jugore afgane të Uruzganit, pritet që së shpejti të korrë lulëkuqet në fermën e tij prej gjysmë hektari. Duke qëndruar pranë fushës së mbjellë me lulëkuqe në Garni, një fshat i varfër që gjendet në periferi të kryeqytetit provincial Tarin Kovt, Jan është i mërzitur nga vendimi i talibanëve, të cilët gjatë këtij muaji vendosën të ndalonin kultivimin e lulëkuqes. Ai tha se nuk do të jetë në gjendje që të sigurojë ushqim për gruan dhe tetë fëmijët e tij nëse talibanët ia ndalojnë që gjatë vjeshtës të mbjellë lulëkuqe.

“Nëse ata vendosin një ndalesë të ashpër, do të jetë shkatërruese për ne”, tha ai për Radion Azadi të Radios Evropa e Lirë. “Si do t’i ushqej fëmijët e mi?”, pyeti Wali Jan.

Jan tha se talibanët duhet të kishin njoftuar për ndalesën e tyre gjithëpërfshirës vetëm pasi dhjetëra-mijëra fermerëve të varfër t’iu sigurohej një prodhim alternativ.

“Nëse ata [Qeveria e udhëhequr nga talibanët] mund të na ofrojnë një alternativë, ne nuk do të duhet që ta mbjellim këtë bimë”, tha ai.

Asadullah, një fermer në provincën Kandahar pajtohet me këtë qëndrim. Ai tha se e vetmja mënyrë për të mbijetuar në Pashmul, një fshat që merret me bujqësi në qarkun Panjvai në periferi të qytetit Kandahar, është mbjellja e lulëkuqes.

Asadullah tha se lulëkuqet, bimë që ka pak nevojë për ujë dhe kujdes, zakonisht sjellin dyfish më shumë të ardhura sesa mbjellja e grurit apo kulturave të tjera bujqësore.

“Jemi shumë të zhgënjyer me këtë ndalesë”, tha ai për Radio Azadi. “[Qeveria talibane] ose duhet të na ndihmojë neve që të gjejmë një alternativë ose të na japë ndihmë”.

Por, ekspertët thanë se Qeveria e udhëhequr nga talibanët, që ende nuk njihet nga asnjë shtet edhe tetë muaj pasi mori pushtetin në Afganistan, nuk do të jetë në gjendje që t’i ndihmojë fermerët afganë duke tërhequr ndihmë zhvillimore, sepse vendimi për ndalimin e mbjelljes së lulëkuqes nuk do t’i ndihmojë talibanët që të marrin njohje ndërkombëtare.

Qeveria e talibanëve është përballur me dënim ndërkombëtar dhe të afganëve, pasi nuk i mbajti premtimet për të rihapur shkollat për vajzat muajin e kaluar. Thomas Rutting, bashkëdrejtor i Rrjetit të Analistëve të Afganistanit, që është një organizatë e pavarur, tha se shumica e fermerëve kultivojnë lulëkuqe për t’i shpëtuar varfërisë.

“Kjo ndalesë mund t’i shtyjë ata sërish në varfëri, gjë që mund të ketë pasoja”, tha ai për Radion Evropa e Lirë. Ai tha se talibanët morën mbështetjen e fermerëve në jug të Afganistanit, duke vepruar si mbrojtës së fushave të tyre të mbjella me lulëkuqe gjatë kryengritjes së tyre dydekadëshe kundër Qeverisë afgane të mbështetur nga Perëndimi.

Ruttig tha se shumë fermerë afganë do të përpiqen që ta shmangin këtë ndalesë duke “përdorur lidhjet e tyre me liderët lokalë talibanë ose thjesht do të mbjellin lulëkuqe në ndonjë vend ku shpresojnë se nuk do të ketë patrullime”. Ai tha se talibanët kishin aplikuar një ndalesë të ngjashme në fund të vitit 2000, vendim që reduktoi sasinë e opiumit të papërpunuar nga më shumë se 6,000 tonënë nën 100 në vitin 2001.

“Atëherë dhe tani, udhëheqja e talibanëve është serioze në zbatimin e asaj që ata thonë se bazohet në ligjin islamik të Sheriatit, por si individë, ata shpesh bëjnë gjëra të tjera”, tha ai.

Mohammad Ehsan Zia, ish-ministër afgan i Zhvillimit Rural, tha se ndalesa e talibanëve synon që të kultivojë një imazh pozitiv ndërkombëtar, pasi qeveria e linjës së ashpër është përballur me kritika të ashpra për ndalimin e arsimimit të vajzave.

“Kjo është më shumë për konsum ndërkombëtar sesa për mjerimin aktual në Afganistan”, tha ai për Radion Evropa e Lirë. “Ata donin të bënin diçka pozitive për të treguar anën tjetër të Qeverisë talibane, në mënyrë që të fitojnë njohje ndërkombëtare”.

Zia, që tani është bashkëpunëtor i lartë në Qendrën për Konflikte dhe Studime Humanitare në Doha, tha se ndalesa as nuk do të ofrojë njohjen ndërkombëtare të talibanëve e as nuk do të ndihmojë në marrjen e ndihmës shumë të nevojshme për zhvillim ndërkombëtar, ndihmë e cila është pezulluar qëkur talibanët morën pushtetin në gushtin e vitit të kaluar.

“Respektimi i të drejtave të njeriut dhe të drejtave të grave, qeverisja gjithëpërfshirëse dhe lufta kundër terrorizmit janë kriteret bazë për njohjen”, tha ai, teksa foli për parakushtet kryesore të bashkësisë ndërkombëtare për njohjen e Qeverisë talibane.

“Ndalimi i kultivimit të lulëkuqes nuk ishte kusht, sepse komuniteti ndërkombëtar ka jetuar me kultivimin e lulëkuqes për më shumë se dy dekada”.

Ai tha se pa marrjen e njohjes ndërkombëtare, miliarda dollarë të ndihmës ndërkombëtare nuk ka të ngjarë që t’i jepen Afganistanit të sunduar nga talibanët.

“Ndihma për zhvillim mund të bëjë ndryshim të vërtetë në jetën e afganëve të zakonshëm”, tha ai.

Fermerët e varfër në Afganistanin e shkatërruar nga lufta, veçanërisht në provincat jugore të Uruzganit, Kandaharit dhe Helmandit, kanë qenë për dekada të tëra të lidhur me kultivimin e lulëkuqes nga trafikantët e drogës, të cilët shpesh i fusin në borxhe fshatarët. Ndërsa shteti afgan shkatërrohej gjatë luftës civile në vitet ’90, fermerët afganë nisën të mbillnin lulëkuqe për të mbijetuar. Që atëherë, Afganistani ka prodhuar pjesën më të madhe të opiumit të paligjshëm në botë. Pasi të përpunohet në heroinë dhe lëndë të tjera narkotike, kjo lëndë kontrabandohet në mbarë botën.

Por, vetë Afganistani dhe dy fqinjët e saj, Irani dhe Pakistani, po ashtu kanë vuajtur për dekada nga nivelet e larta të varësisë nga droga. Lal Mohammad, një fermer në Kandahar, është i kënaqur me të korrat e tij të lulëkuqes. Talibanët ende nuk kanë nisur të konfiskojnë opiumin nga fermerët me qëllim që të shmangin krijimin e pakënaqësive të gjera në rajonin që gjatë kryengritjes së tyre 20-vjeçare u ka ofruar luftëtarë. Ai mbolli këtë bimë narkotike në tokën e tij prej tre hektarësh që e ka në qarkun Zhari të Kandaharit, me shpresën se do të fitonte më shumë para sesa nga mbjellja e çdo kulture tjetër bujqësore.

“Sasia e opiumit të shitur më herët për 20,000 afgani [rreth 200 dollarë] vitin e kaluar, tani po shitet për më shumë se 100,000 afgani [rreth 1,000 dollarë]”, tha ai për Radion Azadi të REL-it, duke iu referuar rritjes së shpejtë të çmimit të opiumit që prej fillimit të këtij viti. Çmimi i opiumit u rrit nga 200 dollarë për kilogram në më shumë se 1,000 dollarë.

Por, Zia tha se lulëkuqet i mbajnë fermerët afganë në një rreth shtypës.

“Fermerët bëhen gjithnjë e më të varfër dhe më të varur nga paratë që marrin nga trafikantët e drogës”, tha Zia.

Asmatullah, një tjetër fermer nga Pashmuli, tha se koha po mbaron që talibanët t’i kushtojnë vëmendje gjendjes së fermerëve afganë.

“Para se ta vendosin këtë ndalesë para mbjelljes së re, ata duhet të gjejnë një kulturë alternative bujqësore që fermerët ta kultivojnë”, tha ai për REL-in, duke shtuar se gruri, mistri, perimet dhe kulturat e tjera bujqësore nuk janë alternativë e lulëkuqeve sepse kërkojnë ujitje dhe punë intensive.

Në Garni, një fshat në Uruzgan, fermeri Yar Mohammad, 60 vjeç, ka mbjellë lulëkuqe që prej se nisi të merrej me bujqësi kur ishte adoleshent. Duke shikuar të korrat e tij me lulëkuqe, ai shtoi se kjo bimë narkotike i ka ndihmuar atij që t’iu mbijetojë luftërave dhe thatësirave.

“Kjo është e vetmja kulturë bujqësore që mund të rritet në këto toka të thata”, tha ai.

Marrë nga REL

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

bota bota afganistan afganistan

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin