LIVE UPDATES
Bota

Gjithë ç’duhet të dini për luftën Rusi-Ukrainë! SHPJEGIMET me harta dhe grafika (DETAJET)

9 March 2022, 09:22 Nga DOSJA

UKRAINË- Ku po ndodhin luftimet mes Rusisë dhe Ukrainën dhe si arritëm deri këtu? Cilat janë të dhënat më të fundit? Ukrainasit janë  janë larguar nga Sumy dhe Irpin, ndërsa po bëhen përpjekje të reja për të evakuuar civilët nga zonat e shkatërruara në ditën e 14-të të pushtimit rus. Në jug, Ukraina ka akuzuar Rusinë për shkeljen e armëpushimit duke bombarduar një korridor humanitar në Mariupol.

Rusia ka shtuar bombardimet në Sumy, ku 21 persona, duke përfshirë dy fëmijë, u vranë gjatë natës, sipas zyrtarëve lokalë. Pamjet me video tregonin njerëzit që largoheshin nga qyteti të martën. Bombardimet u shtuan gjithashtu kundër Chernihiv në veri dhe Mykolaiv në jug-perëndim. Zyrtarët kanë paralajmëruar se situata humanitare në Mariupol, qytet që ka mbetur pa energji, ujë dhe ngrohje që nga e premtja, është e rëndë. Shërbimi inteligjent i Ukrainës pretendoi se forcat e tyre kishin vrarë komandantin e lartë të ushtrisë ruse, gjeneralmajorin Vitaly Gerasimov, jashtë Kharkiv. OKB tha se numri i refugjatëve që ikën nga Ukraina kishte kaluar 2 milionë.

Çfarë ka ndodhur që kur Rusia pushtoi?

Të enjten, më 24 shkurt, Rusia sulmoi Ukrainënduke i dhënë fund katastrofave javësh të përpjekjeve të pafrytshme diplomatike të liderëve perëndimorë për të shmangur luftën. Forcat ruse gjithashtu u drejtuan në veri dhe lindje nga Krimea. Të premten më 25 shkurt, forcat ruse arritën në periferi të Kievit dhe kryen një sulm amfib nga Deti Azov afër Mariupolit. Forma e inkursionit rus u bë më e qartë:

Të shtunën më 26 shkurt, forcat ruse në kontrollin e territorit në veriperëndim të Kievit vazhduan sulmin e tyre në kryeqytet. Diku tjetër, luftime të rënda u raportuan në dhe rreth Kharkiv dhe pati kundërsulme ukrainase në disa vende të pretenduara më parë nga forcat ruse. Të hënën më 28 shkurt, sulmet me raketa ruse vranë dhjetëra njerëz në Kharkiv. Shpërthime para agimit u dëgjuan përsëri në Kiev dhe në Mariupol, i cili ishte i rrethuar nga forcat ruse. Të martën më 1 mars, forcat ruse bombarduan selinë e qeverisë në Kharkiv dhe kolona e blinduar vazhdoi të shkonte drejt kryeqytetit.

Të mërkurën 2, forcat e Moskës morën portin dhe stacionin e trenit në qytetin strategjik të rëndësishëm të Khersonit, në Detin e Zi. Parashutistët rusë zbarkuan në Kharkiv gjatë natës, pas disa ditësh bombardimesh të ashpra që vranë ose plagosën dhjetëra civilë. Kievi u vu nën granatime më të rënda ndërsa forcat ruse rritën ofensivën e tyre dhe iu afruan kryeqytetit në një përpjekje të dukshme për ta rrethuar. Një javë pas pushtimit rus, të enjten më 3 mars, porti Kherson i Detit të Zi u bë objektivi i parë i madh ukrainas që ra nën kontrollin de fakto të forcave të Moskës. Të premten 4, centrali bërthamor Zaporizhzhia u pushtua nga forcat ushtarake ruse. Të shtunën më 5, një marrëveshje për evakuimin e civilëve nga qyteti i rrethuar i Mariupolit dhe qyteti i afërt i Volnovakha u prish, ndërsa banorët në Kherson dhe Melitopol të pushtuara morën pjesë në demonstratat anti-ruse. Të dielën 6 civilë u vranë  teksa u përpoqën të largoheshin nga zonat e pushtuara në Irpin. Të hënën më 7 Ukraina i hodhi poshtë si të pamoralshme dhe të papranueshme propozimet ruse për evakuimin e civilëve përgjatë rrugëve drejt Rusisë ose Bjellorusisë.

Si arritëm këtu?

Gjatë disa muajve të mëparshëm Rusia kishte vendosur qindra tanke, artileri vetëlëvizëse dhe raketa balistike me rreze të shkurtër veprimi nga Siberia deri në rrezen e goditjes së Ukrainës.

Retorika e Moskës u bë më luftarake. Vladimir Putin kërkoi garanci ligjore që Ukraina nuk do të bashkohej kurrë me NATO-n. Një stuhi e aktivitetit diplomatik bëri pak për të lehtësuar tensionet. Gjysma e dytë e shkurtit u pa si periudha më e mundshme për një ofensivë të mundshme. Ushtarët rusë qëndruan në Bjellorusi përtej përfundimit të stërvitjeve të planifikuara ushtarake dhe Lojërat Olimpike Dimërore, të organizuara nga aleati i Rusisë, Kina, përfunduan. Pushtimi u parapri më 22 shkurt nga Putini duke thënë se Rusia do të njihte pavarësinë territoriale të republikave të vetëshpallura në Luhansk dhe Donetsk. Ai kishte urdhëruar tashmë futjen forcat e tij në territorin e kontrolluar nga Rusia në Ukrainë.

Çfarë dimë për vendosjet e ushtrisë së Rusisë?

Shumë grupe taktike batalionesh – njësia më e vogël operacionale në ushtrinë ruse, e përbërë nga rreth 800-1000 trupa – u vendosën pranë kufijve të Ukrainës në Rusi dhe më vonë në Bjellorusi përpara pushtimit. Që nga 18 shkurti, SHBA vlerësoi se Rusia kishte midis 169,000 dhe 190,000 trua në dhe rreth Ukrainës. Rreth 32,000 forca separatiste po vepronin tashmë në zonat e Donetskut dhe Luhanskit. Shumë nga armët e rënda të stacionuara pranë Ukrainës mbërritën që në pranverën e vitit 2021. Gjatë vitit të ri Rusia gjithashtu filloi të lëvizte tanke, artileri, sisteme të mbrojtjes ajrore dhe avionë luftarakë në Bjellorusi për stërvitje të përbashkëta. Kjo vendosje më pas u rrit.

Këto përbërje të imazheve satelitore tregojnë grumbullimin e trupave në Yelnya dhe Pogonovo gjatë vitit të ri.

Fotografitë satelitore treguan gjithashtu rritje të trupave në Novoozernoye, në Krimenë perëndimore.

SHBA vlerëson se 10,000 trupa u zhvendosën në Krime në fund të janarit dhe në fillim të shkurtit. Imazhet satelitore të marra më 20 shkurt treguan se trupat dhe pajisjet po zhvendoseshin nga zonat e qëndrimit në vendet e mundshme të nisjes.

Si krahasohen ushtarakët?

Pushtimi i Rusisë vendos ushtrinë e madhe, të modernizuar kundër një kundërshtari që përdor kryesisht versione më të vjetra të pajisjeve të njëjta ose të ngjashme, që datojnë që nga epoka sovjetike. Rusia ka avantazhe të konsiderueshme numerike në tokë dhe veçanërisht në ajër dhe në det, megjithëse ukrainasit po mbrojnë atdheun e tyre.

Cili është konteksti historik?

Në vitin 2014 Putin dërgoi trupa për të aneksuar Krimenë, një rajon kryesisht rusisht-folës i Ukrainës. Rusia gjithashtu nxiti një kryengritje separatiste në juglindje të Ukrainës, duke dërguar në mënyrë klandestine ushtarë dhe armë për të provokuar një konflikt që u shndërrua në një luftë të plotë. Një marrëveshje paqeje e vitit 2015 krijoi një vijë demarkacioni dhe u bëri thirrje të dyja palëve të bënin lëshime. Pas kësaj, luftimet e nivelit të ulët vazhduan përgjatë frontit dhe secila palë akuzoi tjetrën për shkelje të marrëveshjes.

Rusia ka kundërshtuar prej kohësh çdo përpjekje të Ukrainës për të “lëvizur” drejt BE-së dhe NATO-s. Një nga kërkesat e përsëritura shpesh të Putinit ishte një garanci që Ukraina të mos bashkohet kurrë me NATO-n, aleancën e 30 vendeve që është zgjeruar drejt lindjes që nga fundi i Luftës së Ftohtë.

Cili është roli i Nord Stream 2?

Më 22 shkurt, kancelari gjerman, Olaf Scholz, ndaloi procesin e certifikimit për gazsjellësin Nord Stream 2 në përgjigje të njohjes nga Rusia të dy republikave të vetëshpallura. I shpallur për herë të parë në vitin 2015, tubacioni prej 11 miliardë dollarësh (8.3 miliardë £) në pronësi të firmës energjetike ruse të mbështetur nga shteti, Gazprom, u ndërtua për të transportuar gaz nga Siberia perëndimore në Lubmin në verilindje të Gjermanisë, duke dyfishuar kapacitetin ekzistues të gazsjellësit Nord Stream 1 dhe duke mbajtur ngrohtë 26 milion shtëpi gjermane me një çmim të përballueshëm.

Nord Stream 2, projekti energjetik më përçarës i Evropës, anashkaloi kombin tradicional të tranzitit të gazit të Ukrainës duke ecur përgjatë shtratit të Detit Baltik. Por u përball me rezistencë brenda BE-së dhe nga SHBA-ja, por edhe nga Ukraina, me arsyetimin se rriti varësinë energjetike të Evropës nga Rusia.

Marrë dhe përshtatur nga The Guardian

(k.m/dosja.al)

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

bota bota lufta ukraine-rusi lufta ukraine-rusi


Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin