LIVE UPDATES
Aktualitet

Granata dore, predha dhe bomba/ Municionet e pashpërthyera ushtarake ende kërcënojnë jetë

3 May 2019, 08:40 Nga DOSJA
Granata dore, predha dhe bomba/ Municionet e pashpërthyera ushtarake ende

SHQIPËRI– Në 20 vitet e fundit 151 persona kanë humbur jetën dhe 851 të tjerë janë plagosur nga mbetjet shpërthyese, luftarake, në një kohë kur rreziku në disa zona është ende i pranishëm.

Shqipëria, një vend i cili në 75 vitet e fundit nuk ka pasur asnjë luftë në territorin e saj, sot është përsëri larg të qenit e sigurt nga mbetjet eksplozive, ushtarake.

Një investigim i Qendrës Shqiptare për Gazetari Cilësore zbulon se ky rrezik gjendet në det dhe në tokë, ku granata dore, predha, bomba dhe mina qëndrojnë ende të pashpërthyera, duke sjellë një kërcënim serioz, veçanërisht për jetën e banorëve që jetojnë afër këtyre zonave.

Sipas Ministrisë së Mbrojtjes, situata problematike është e trashëguar nga shpërthimet e depove të armatim-municionit në të gjithë vendin gjatë trazirave civile në vitin 1997, mbetjet e pashpërthyera të Luftës së Dytë Botërore, si dhe mbetjet eksplozive në ish-rajonet dhe poligonet e asgjësimit të municioneve.

Një nga zonat, e cilat sot konsiderohet nga më problematiket, është ajo e Jubë-Sukthit në Durrës, e cila ka shërbyer si një zonë trajnimi për ushtrinë shqiptare për vite me radhë, kryesisht për qitje tokësore dhe detare, por edhe për shpërthime të municioneve.

Në zonën, e cila në perëndim kufizohet nga deti Adriatik dhe në lindje nga tokat bujqësore të fshatrave Rinia, Bisht-Kamëz dhe Jubë, sipas Ministrisë së Mbrojtjes, gjendet ende një sipërfaqe prej 938,779 m2 e papastruar nga mbetjet shpërthyese.

Një zonë tjetër e rrezikshme është edhe ajo afër fshatit Sinanaj në Tepelenë.

Në maj të vitit 2006 demontimi i municioneve në një depo aty solli një aksident të rëndë, ku humbi jetën një tetar i ushtrisë shqiptare dhe u plagosën tre rreshterë. Ky shpërthim solli dhe kontaminimin e një sipërfaqeje toke prej 200,000 m2 në këtë zonë, e cila vijon ende të jetë e papastruar.

Por,marsi i vitit 2008 solli në vend njëtragjedi të madhe si pasojë e mungesës së trajnimit dhe kushteve të sigurisë në shpërthimin e municioneve.

Në Gërdec 26 njerëz humbën jetën dhe 300 të tjerë u plagosën si pasojë e një shpërthimi gjatë procesit të demontimit.

Municionet e paplasura i kanë sjellë në 20 vitet e fundit një bilanc lufte Shqipërisë, ku, si pasojë e shpërthimit të tyre, 151 ushtarakë dhe civilë kanë humbur jetën dhe 851 të tjerë janë plagosur.

Puna për pastrimin e sipërfaqeve ushtarake nga municionet shpërthyese për disa nga zonat më të vështira nisi me intensitet në vitin 2012 me ndihmën dhe nën drejtimin e organizatës norvegjeze NPA (Norwegian People’s Aid), mbështetur me fonde të Departamentit Amerikan të Shtetit.

Si pasojë e këtij bashkëpunimi, në shumë nga depot dhe tunelet ushtarake demontimi i municioneve të rrezikshme ka përfunduar. Sipas ministrisë, numri i zonave të rrezikshme me municione të paplasura aktualisht është reduktuar në 2 nga 19 të identifikuara në fillim të vitit 2011.

Një nga këto dy zona, ku puna ende nuk ka përfunduar, është sipërfaqja e hapur e Jubë-Sukthit.

NPA tha për Qendrën se ata kanë përfunduar fazën e parë të pastrimit të zonës dhe se do ta ndihmojnë ushtrinë shqiptare që brenda vitit 2019 të fitojë kapacitet dhe ekspertizë për pastrimin e saj të plotë.

“Grupet e punës së NPA-së kanë gjetur dhe asgjësuar 16,000 lloje të ndryshme elementesh ushtarake, që nga kapsollat, predhat dhe mortajat. Po kështu, gjatë procesit të pastrimit u gjenden dhe bomba të mëdha ajrore, disa prej tyre dy metra nëntokë dhe po kështu edhe mina antitank”, – thanë përfaqësuesit e kësaj organizate.

Puna për përfundimin e pastrimit të plotë të kësaj zone pritet të zgjasë, në një kohë kur toka e kontaminuar aty është sfiduese dhe nuk mund të punohet gjatë kohës së shirave.

Nga ana tjetër, kjo zonë përreth ish-poligonit të qitjes ka nisur të popullohet me shpejtësi për shkak të afërsisë së saj me detin dhe po kështu me kryeqytetin.

Redion Qiriazi, drejtuesi i Programit për Siguri pranë Institutit për Demokraci dhe Ndërmjetësim, IDM, tha për Qendrën se kjo zonë është konsideruar gjithmonë si tepër e rëndësishme për stërvitjet ushtarake dhe për këtë arsye afër saj nuk ka pasur zona të banuara.

“Gjatë viteve të komunizmit kjo zonë ishte konceptuar si një bazë e madhe ushtarake dhe një pjesë e madhe e shtëpive që tani ndodhen përreth saj nuk ekzistonin. Lëvizja e popullsisë, e kontrolluar ose jo, ka bërë që shumë shtëpi të vendosen në afërsi të zonës stërvitore, madje disa biznese,siç janë restorantet e peshkatarëve, të depërtojnë në brendësi të saj”, – theksoi ai.

Por,përveç joshjes për të nxjerrë fitime nga produktet e detit në këtë zonë, skrapi i municioneve ushtarake që gjendet nën ujë është bërë gjithashtu një tundim tejet i rrezikshëm.

Arben Braha, drejtor i Zyrës për Koordinimine Minave dhe Municioneve (AMMCO), tha për Qendrën se grumbulluesit e metaleve të municioneve për skrap shpesh mbledhin pjesë metalike në ujë për t’i shitur.

“Ky aktivitet përbën një rrezik për ta, prandaj ne kemi zhvilluar aktivitete sensibilizimi për banorët që jetojnë në afërsi të këtyre zonave duke iu bërë me dije rrezikun e mundshëm”, – theksoi ai.

Eva Veble e NPA-së (Norwegian People’s Aid), thotë se vazhdimisht takohen me banorë të zonës dhe i këshillojnë të mos prekin municione të pashpërthyera, të mos lëvizin materiale të shënjuara dhe të mos futen në zonë. Organizata ka vendosur sinjalistikë paralajmëruese në hyrje të zonës.

“Por, në mënyrë të përsëritur kjo sinjalistikë hiqet”, – shprehet ajo.

Edhe për banorët që jetojnë përreth zonës nuk është e lehtë të jetojnë me rrezikun e municioneve të pashpërthyera pranë tyre.

Daniela, 12 vjeç, shtëpia e së cilës ndodhet shumë pranë zonës së asgjësimit, thotë se nuk del asnjëherë shëtitje rreth asaj zone, pasi prindërit e kanë lajmëruar se është e rrezikshme.

Ministria e Mbrojtjes ka si qëllim pastrimin e plotë të zonës dhe dorëzimin e saj tek autoritetet vendore me qëllim përdorimin e saj për turizëm.

Por kjo nuk është një ide që mbështetet nga të gjithë.

Sipas Redion Qiriazit të IDM-së, përsa kohë një vend ka një ushtri, atëherë ai duhet të ketë zona të mëdha stërvitore që të shërbejnë ekskluzivisht si të tilla.

“Në çdo vend të botës këto zona ruhen për t`i shërbyer interesave të sigurisë kombëtare. Fatkeqësisht, qeveritë e shumta shqiptare e kanë nënvlerësuar këtë qëllim, duke reduktuar gjithmonë e më shumë zonat ushtarake dhe duke lejuar afrimin e zonave urbanepranë tyre. Kjo sjell dhe reduktimin e aktiviteteve ushtarake”, – tha Qiriazi.

Në një kohë kur diskutimi mbi hapësirat ushtarake në vend është strategjik, nevoja për siguri nga municionet e së shkuarës mbetet emergjente.

Marrë nga: Qualityjournalism.com.al

(a.m/dosja.al)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

aktualitet aktualitet municionet ushtarake rreziku nga municionet municionet ushtarake rreziku nga municionet

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin