LIVE UPDATES
Art&Argëtim

HISTORIA/ Burg sepse “sipas tij” në Angli jetohej më mirë

2 August 2020, 20:35 Nga DOSJA

TIRANË- Halili, ishte një burrë në moshë, kur u rikthye në atdhe pas 28 vitesh të kaluara në Londër. Kishte shkuar atje me familjen mbretërore, si pjesë e oborrit, pasi ata ikën nga Shqipëria, por kishte qëndruar edhe pas largimit të tyre për në Egjipt. Më në fund, shteti shqiptar, e kishte lejuar të kthehej dhe Halili, pa një familje të tijën, u vendos në fshatin e të parëve, duke qëndruar me të afërmit që kishin mbetur në Zenisht. Mendonte të bënte një jetë të qetë në vendin e tij, pasi kishte parë e jetuar shumë gjatë qëndrimit me familjen mbretërore nëpër shtete të ndryshme e veçanërisht në Angli, por asgjë nuk shkoi siç e kishte imagjinuar. Ajo që ndodhte në Shqipëri ishte e vështirë të imagjinohej nga jashtë saj…

Ai do të vinte re menjëherë kushtet e vështira të jetesës dhe padrejtësitë që rëndonin shpatullat e shqiptarëve dhe pa arritur të perceptonte rrezikun, ose duke e sfiduar atë, i shprehte me zë të lartë pakënaqësitë. Ishte duke luajtur me zjarrin dhe nuk mund të mbetej pa u djegur. Në qershor të 1976-ës, në moshën 66 vjeç, Halil Alia Driçi, arrestohet dhe në tetor të atij viti, dënohet me 7 vjet burg “për agjitacion dhe propagandë armiqësore kundër partisë dhe pushtetit popullor…”

Historinë e Halilit e ka përshkruar në një pasazh, poeti Xhavit Gasa, i cili ka mundësuar për kujto.al, edhe vendimin e trupit gjykues të Gjykatës së Matit, ku argumentohet dënimi i ish-oborrtarit.

Halil Alia ishte një shërbyes i mbreti Zog, me arsim fillor, që kishte nisur të ndihmonte në oborr që në moshë të re pa asnjë ndikim në vendimet e mbretit, përfshirë dhe atë të largimit nga Shqipëria, të vlerësuar si tradhti. Kjo ishte e qartë edhe për pushtetin komunist që e lejoi kthimin e tij në atdhe dhe nuk e dënoi fillimisht, duke e paraqitur si zemërgjerësi, mirëpo kur ai doli në gjyq, e kaluara do të thirrej për t’i dhënë peshë dënimit. Megjithatë akuza ndaj tij, për të cilën u kërkuan 7 vite burg, nuk kishte të bënte me të kaluarën, por me “aktivitetin kriminal” pas kthimit në atdhe, kur i pandehuri ishte shprehur pozitivisht për jetën në vendet kapitaliste duke e krahasuar me vendin tonë. Edhe pse shpesh akuzat sajoheshin, për Halil Driçin, ishin të vërteta. Siç shkruan në dëshminë e tij Xhavit Gasa, Halili, vërtet, ankohej për pagën e ulët të kooperativistëve, bukën e misrit, apo sapunët e zinj…gjëra thelbësore, ose vogëlsi që në tërësinë e tyre përbënin jetesën e vështirë, që duhej të përballonin veçanërisht ata që banonin në fshatra. Mirëpo, ai tashmë, jetonte në një vend ku nuk mund të thoshte çfarë mendonte. Në fillim e demaskuan para fshatit. Ca vite më vonë, edhe pse në moshë të thyer, e arrestuan dhe e dënuan me burg.

“I pandehuri me të zbritur në vendin tonë ka filluar të agjitojë dhe të propagandojë. Megjithatë, që atij t’i jepej edhe një herë mundësia të hynte në rrugën e drejtë, mbasi kapet nga vigjilenca e popullit, ku ai punonte e jetonte, para fshatit Zenisht dt.21.6.1968, demaskohet nga populli, por koha tregoi që ky armik nuk hoqi dorë nga aktiviteti armiqësor derisa u arrestua. …Kështu në një kohë të gjatë ka jetuar në Angli. Në bisedat që ka zhvilluar me dëshmitarët, u ka shprehur gjoja jetën e mirë që bëhej në vendet kapitaliste sidomos në Angli, duke krahasuar jetën që bëhet në vendin tonë. Kështu ai, dëshmitarëve të mësipërm, u ka shprehur se në Angli jetojnë shumë mirë, paguhen shumë mirë, duke marrë rroga të mëdhaja, se pushimet janë 6 javë dhe këtë e ka krahasuar me vendin tonë ku punëtori ka vetëm 15 ditë…I pandehuri nëpër biseda mburr sistemin kapitalist anglez duke e krahasuar me vendin tonë, se qytetarët kanë të drejtë të shkojnë ku të duan, nga një shteg në një tjetër, ndërsa këtu nuk të lënë të lëvizësh dhe se rrogat janë të mëdhaja, kurse këtu sipas tij, nuk të del për të jetuar, se aty rinia bën qejf dhe ata shkojnë ku të duan…Sipas të pandehurit këto janë liri që i mungojnë rinisë sonë. Harron i pandehuri se kjo nuk është “liri”, por kësaj i thonë degjenerim që vendet revizioniste-kapitaliste me qëllime të caktuara për të shkëptur rininë nga jeta politike-shoqërore e kanë degjeneruar rininë në rrugën e aventurave të degjenerimit moral për të mos pasur telashe”, thuhet në vendimin e gjyqit.

Në ato tri faqe të daktilografuara, do të përsëriten disa herë fjalët “sipas tij”, si një garanci që niveli më i lartë i jetës dhe liritë e qytetarëve në vendet perëndimore, ishin vetëm trillime të të pandehurit pa asnjë bazë të vërtetë. Sipas dëshmive, ai ka thënë edhe se “në vendet kapitaliste mund të flasin çdo gjë, kanë lirinë e shtypit e të fjalës e mund të shash udhëheqësit, kurse sipas tij këtu nuk mund të thuash asgjë”. Trupi gjykues vazhdon të shpjegojë se ky është një shtrembërim i qëllimshëm i realitetit nga ana e të pandehurit dhe jep motivet e këtij qëndrimi. “Shkaqet dhe motivet që e kanë futur të pandehurin në rrugën e kriminialitetit janë vetëm predispozicioni i tij thellësisht armiqësor kundër pushtetit popullor, me qëllim për ta pëmbysur atë sepse ai rrjedh nga një familje që ka përbërje të keqe politike”.

Dhe si përfundim, prej “rrezikshmërisë së theksuar të veprës” meqë ai ka “dëshiruar dhe lejuar minimin dhe dobësimin e pushtetit popullor”, por duke pasur parasysh edhe “personalitetin e tij i cili ka qenë një vegël besnike e satrapit Zog”, Gjykata vendosi dënimin me 7 vjet burg. Pas 5 ditësh, ky gjykim mori formë të prerë.

Për vitet e burgut të Halilit nuk dihet thuajse asgjë, por ajo që dëshmojnë njerëzit që e kanë njohur, si poetët Xhavit Gasa apo Basir Bushkashi, tregon se përndjekja vazhdoi edhe pasi doli që andej. Duke mos dashur t’u prishte punë të afërmëve, filloi të jetonte vetëm, por vazhdimisht ishte pre e plaçkitjeve, sulmeve dhe rrahjeve. Halili, që ende besonte në ligje dhe drejtësi, ankohej, por askush nuk ia vinte veshin. I moshuar dhe i keqtrajtuar, ai ndërroi jetë në spital dhe u përcoll nga një grup i vogël njerëzish. Ishte i dënuar, që edhe banesën e fundit ta kishte të veçuar, siç kishte pasur vitet e fundit të jetës.

(Marrë nga Kujto.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

dikur dikur halil alia krimet e komunizmit xhavit gasa halil alia krimet e komunizmit xhavit gasa

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin