LIVE UPDATES
Ekonomi

Industria përpunuese, pse vetëm pak fitojnë

7 November 2020, 11:05 Nga DOSJA

Me pak përjashtime, industria përpunuese renditet ndër sektorët me normat më të ulëta të fitimit në ekonomi, me një mesatare prej 6-8%. Përpunuesit pohojnë se normat e ulëta të fitimit lidhen me konkurrencën e lartë, madhësinë e vogël të ndërmarrjeve, që nuk arrijnë ekonominë e shkallës, mungesën e investimeve në teknologji, përçarjen e zinxhirit të vlerës etj.

“Tregu shqiptar është i vogël, nuk arrin masën kritike të lëndës së parë dhe të konsumatorit dhe nuk arrin të bëjë investime të mëdha në teknologji, që do e bënin konkurrues”, thotë Albaz Zusi, kryetar i Shoqatës së Eksportuesve. Ai shton se në zinxhirin e vlerës, pothuajse në çdo industri mungon një investim kyç, pasi nëse po ta bënte një biznes i vetëm, është jo rentabël. “Vetëm kompanitë që kanë mbyllur ciklin brenda vendit fitojnë”.

E lartë mbetet dhe konkurrenca nga rajoni, ku shumë shtete, si Maqedonia dhe sidomos Serbia, i mbrojnë direkt ose indirekt bizneset e tyre, përmes subvencioneve ose tarifave. “Të gjitha këto si më lart na bëjnë ne prodhuesve vendas të punojmë me norma të ulëta fitimi”, shton Zusi. (Shiko intervistën e plotë në vijim).

Luan Leka, administrator i EHW, një prej sipërmarrjeve më të mëdha përpunuese në vend e pranon që interesi për të investuar në këtë fushë është i ulët. “Jemi në kushtet kur tregu është i mbushur me produkte importi, të cilat ligjërisht hyjnë pa taksa.

Për të konkurruar duhet të investojmë në teknologji moderne që do të thotë në makineri të kushtueshme, pra duhet të bëjmë investime me kosto të lartë. Për sasitë, që tregu vendas konsumon kosto e amortizimit të mjeteve është aq e lartë sa i bën produktet jo konkurruese ne treg. Dhe një industri që nuk konkurron dot zerohet si vlerë”. Z. Leka shton se një alternativë është eksporti, por për këtë duhet punuar për të rritur besimin te produkti “Made in Albania”.

Zhvlerësimi i euros është një tjetër faktor që ka dobësuar si eksportuesit, që marrin më pak të ardhura për të njëjtën vlerë në euro, ashtu dhe prodhuesit, që përballen me çmime më të lira nga importi.

“Kompanitë prodhuese po mbijetojnë me vështirësi”, thotë Arben Shkodra, sekretar i Shoqatës së prodhuesve. “Fitimet janë të ulëta, mundësitë e abuzimit janë zero, pasi kompanitë kanë karta teknologjike, madje Tatimet u kërkojnë edhe firot”, shton Shkodra. Pandemia u ka dhënë goditjen finale sipërmarrësve të sektorit të prodhimit. Shkodra rekomandon që duhet hartuar një paketë për rritjen e konkurrueshmërisë, në mënyrë që bizneset të nxiten të investojnë në këtë sektor.

Normat e fitimit në industrinë përpunuese

Sipërmarrja më fitimprurëse është “Coca Cola”, një biznes i konsoliduar prej vitesh, me një normë bruto 20%, nga 15% në vitin 2018.

Në listën e më fitimprurësve në vitin 2019 ka hyrë edhe “Birra Korça”, po me një normë rreth 20%. Ndërsa sipërmarrjet e tjera të të njëjtit sektor nuk kanë një aktivitet pozitiv. “Birra Tirana” ka raportuar humbje, teksa siç pohon në raportin e aktivitetit ka kaluar një situatë të vështirë financiare. Për shkak të problemeve me detyrimet e prapambetura. “Birra Stela” ka një normë fitimi rreth 9%.

Industria më fitimprurëse në vend është ajo e ambalazhimit të ujit, që e ka të lehtë të mbyllë ciklin. “Uji i Ftohtë Tepelenë” (13.8%) dhe “Lajthiza Invest” (8.4), renditen në listën e më të mëdhenjve sipas fitimeve, 2019.

“Coral”, në industrinë e përpunimit të peshkut, ka pasur një aktivitet pozitiv, duke u renditur e 53-a në vend për nga fitimet në vlerë absolute, me një normë prej gati 16%. Por, sipërmarrje të tjera po në këtë sektor kanë tregues më të ulët (“Rozafa”, 5.7% dhe “Mare Adriatik”, 3.2%).

Pjesa më e madhe e kompanive që operojnë në sektorë të tillë si prodhimi i veshjeve dhe këpucëve, përpunimi i miellit, përpunimi i qumështit rezultojnë me norma fitimi minimale (2-6%), ose dhe me humbje. Për shkak edhe të qarkullimit vjetor të ulët (ndryshe nga sipërmarrjet e karburanteve që ndonëse kanë norma të ulëta kthimi, kanë xhiro të lartë dhe si rrjedhojë, në vlerë fitimet janë të larta), në vlerë absolute, fitimet e pjesës më të madhe të sipërmarrjeve përpunuese nuk arrijnë as 1 milion euro.

Sipërmarrjet e tekstileve dhe këpucëve janë eksportuesit më të mëdhenj në vend dhe një ndër punëdhënësit kryesorë operon me norma të ulëta fitimi, që janë tkurrur edhe më tej vitet e fundit. “Fital”, më e madhja për nga qarkullimi vjetor, kishte një tregues prej 5.7% në vitin 2019, ndërsa “Albaco Shoës”, vetëm 2.5%. “Donianna”, po në prodhimin e këpucëve, është me humbje prej disa vitesh. E ardhmja pritet më e vështirë. Për shkak të zhvillimeve negative që solli pandemia, fabrikat e këpucës do të përballen me mbijetesë këtë vit, teksa pritet që prodhuesit më të vegjël të falimentojnë.

Aktorët kryesorë të tregut e shohin perspektivën nga ndryshimet gjeopolitike, për shkak të pandemisë. “Sektori i shitjes së këpucëve në Europë do të kërkojë siguri në furnizime dhe për këtë arsye, do ta transferojë prodhimin nga jashtë kontinentit në shtëpi”, tha Skënder Pashaj, administrator i Fital.

Sipërmarrjet e industrisë tekstile kanë një normë më të lartë, deri në 10% (“Shqipëria Tricot” 9.3%; “Cotex Textile” 0.4%; “Arisa Konfeksion”, 9.6%, por për shkak se ato punojnë mirëfilli me material porositësi (këpucët e kanë kryesisht ciklin e mbyllur), qarkullimi vjetor është i ulët dhe si rrjedhojë, fitimet luhaten në mesatarisht 500 mijë euro e më pak. “Maçaferri Balkans”, po në fushën e regjimit të përpunimit aktiv, është me humbje. Operatorët e tregut pohojnë se dy vitet e fundit janë goditur nga rënia e euros, humbje që e kanë pothuajse të pamundur ta kalojnë te çmimet, për shkak të kontratave fikse me partnerët e huaj, më së shumti italianë.

Industria e përpunimit të miellit është në kufijtë e mbijetesës, si rrjedhojë e konkurrencës së fortë nga vendet e rajonit, kryesisht Serbia. “Atlas Millis” raportoi një normë fitimi prej 2.9% dhe “Shoqëria Anonime Mielli”, vetëm 1.5%.

Sektori i përpunimit të qumështit raporton kthime prej mesatarisht 6% (“Erzeni” 6.3%, “Lufra”, 6.4%). Operatorët e tregut pohojnë se ndryshimi i skemës së rimbursimit të TVSH-së në 2019-n solli ndalimin e investimeve të shumë kompanive të përpunimit të qumështit, duke u orientuar vetëm drejt atyre imediate. Për shkak të rritjes të kostos, kompanitë nuk investuan në zhvillimin e teknologjisë, çka do të rriste gamën e produkteve në treg. “Nëse nuk do të kishte ndryshuar paketa fiskale, sot në treg do të hidheshin 10 produkte të reja duke i bërë ‘postbllok’ produktit të importuar”, thotë përfaqësuesi i kompanisë “Erzeni”, Sajmir Begaj,

Industria e bimëve mjekësore po kthehet në një sektor të rëndësishëm eksportues, por normat e fitimit mbeten të ulëta, për shkak se produkti shitet i papërpunuar, në mungesë të investimeve. “Agroherbal” kishte një tregues prej 3.9%; “FILIPI CO”, 8.3%; “Herba Fructus Natyrore”, 4.4%.

Monitor

 

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

ekonomi ekonomi industria përpunuese industria përpunuese


Sondazh

Ekonomi 6 November 2020, 16:15

Në programin “Historia ime” në Tv Klan shpesh vijnë të ftuar njerëz nga bota e artit, kulturës dhe më gjerë, në rrëfime tësinqerta dhe të ngrohta përballë publi...

Ekonomi 6 November 2020, 07:14

Në faturën e energjisë një familje nuk paguan vetëm energjinë elektrike që merr por edhe kosto të tjera si rrjeti transmetimi, shpërndarje, kosto operative të k...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin