LIVE UPDATES
Insights

Analizë politike e Shqipërisë post-komuniste: Dimri i gjatë dhe lufta për verën e pamposhtur...

Pas rënies së diktaturës komuniste në vitin 1991, -Shqipëria u fut në një periudhë kaotike, ku, në vend që të ndërtohej një shtet i lirë dhe demokratik, ndodhi e kundërta: një zhvendosje nga një diktaturë moniste në një oligarki të strukturuar mbi korrupsionin dhe kapjen e shtetit.

21 March 2025, 12:08 Nga Edmond Stojku
Analizë politike e Shqipërisë post-komuniste: Dimri i gjatë
Edmond Stojku

-Dimri politik: 35 vite të humbura

Pas rënies së diktaturës komuniste në vitin 1991, -Shqipëria u fut në një periudhë kaotike, ku, në vend që të ndërtohej një shtet i lirë dhe demokratik, ndodhi e kundërta: një zhvendosje nga një diktaturë moniste në një oligarki të strukturuar mbi korrupsionin dhe kapjen e shtetit.

-Në frymën e filozofisë së Camus, mund të themi se Shqipëria nuk pranoi revoltën e vërtetë ndaj absurditetit, por thjesht e zëvendësoi njërin absurditet me një tjetër. Në vend të diktaturës së një partie, u krijua një regjim i maskuar si pluralizëm, ku të gjitha partitë kryesore u bënë pjesë e të njëjtës lojë kriminale.

-Korrupsioni dhe kapja e shtetit: Oligarkia post-komuniste

-Siç do të thoshte Nietzsche, Shqipëria post-komuniste e vrau "Zotin" e vjetër (komunizmin), por nuk krijoi një "mbretëri të re" mbi vlera të qëndrueshme. Në vend të një republike demokratike, u krijua një sistem oligarkik, ku:

-Pasuritë kombëtare u plaçkitën përmes privatizimeve kriminale (Albpetrol, ARMO, KESH, Telekomi, Banka e Kursimeve, etj.).

-Politika dhe krimi u bashkuan, duke i kthyer partitë politike në kartele të zhvatjes së vendit.
-Shteti nuk funksionoi kurrë si shërbëtor i qytetarëve, por si një instrument i kontrollit të masave, duke përdorur propagandë të stilit orwellian.
-Drejtësia u ble dhe u shkatërrua, duke e kthyer korrupsionin në standardin e çdo transaksioni politik e ekonomik.
-Dimri politik në Shqipëri ishte dhe mbetet një epokë e pandërprerë grabitjeje. -Gjithçka që duhej të ishte "e përbashkët", u bë "private", por jo në kuptimin kapitalist të pronësisë individuale të ndershme, por si plaçkë e bandave të pushtetit.
-Dimri ekonomik: Një komb i plaçkitur dhe i shitur
Nëse do të analizojmë pengesat e Shqipërisë për zhvillim, duhet të pranojmë se pengesa kryesore është vetë elita politike e krijuar pas vitit 1991.

-Privatizimet kriminale

Shteti shqiptar nuk u privatizua si një ekonomi e lirë, por si një ekonomi e kapur nga mafia politike. Pas vitit 1992, u ndërmor një grabitje e pasurisë kombëtare, ku:
Kapitalet publike u shpërndanë tek një grusht individësh pranë pushtetit.
-Banka e Shqipërisë u shkatërrua dhe kursimet e shqiptarëve u vodhën me skemat piramidale të vitit 1997.
-Sektorët strategjikë (energjia, nafta, minierat, turizmi) u falën për interesa klienteliste.
Marcus Aurelius thoshte se "pengesa është rruga", por në Shqipëri, pengesa e vërtetë është vetë shteti, i cili nuk i lejon qytetarët të krijojnë pasuri të ndershme.

-Emigrimi si “Zgjidhje”

Shqiptarët, të pashpresë, u detyruan të largohen në masë, duke e zbrazur vendin nga kapitali i tij më i çmuar: njerëzit e tij. Ky është një fenomen që mund ta shohim si përmbushje të filozofisë së Camus-it mbi absurditetin, ku individi duhet të luftojë për të gjetur kuptimin në një botë që duket se nuk ka kuptim. Në mungesë të një sistemi të drejtë, shumica e shqiptarëve zgjodhën të braktisin Shqipërinë, në vend që të rebeloheshin për ta ndryshuar atë.

-Dimri shpirtëror dhe moral: Humbja e shpresës
Siç shprehet Viktor Frankl, “edhe në kampet e përqendrimit kishte njerëz që ruanin dinjitetin e tyre”. Por në Shqipërinë post-komuniste, vetë sistemi u dizajnua për të shkatërruar çdo shpresë, për ta bërë njeriun të dorëzohet.

-Normalizimi i krimit dhe korrupsionit

Një nga sukseset më të mëdha të elitës politike në Shqipëri është se ajo arriti të bindë qytetarët se korrupsioni është i pashmangshëm, se nuk ka zgjidhje tjetër përveç nënshtrimit. Kjo është një dhunë e heshtur psikologjike, një formë e shkatërrimit të vullnetit kolektiv për ndryshim.

-Përdorimi i frikës dhe manipulimit

Politika shqiptare ka përdorur vazhdimisht frikën dhe manipulimin si mjete për të kontrolluar qytetarët. Në vend të mendimit kritik, është promovuar servilizmi. Në vend të meritokracisë, është promovuar nepotizmi dhe militantizmi partiak.

-A ekziston "vera e pamposhtur" e Shqipërisë?

Pavarësisht të gjithave, Shqipëria ende nuk ka vdekur. Nëse do të ndjekim filozofinë e Camus, duhet të kuptojmë se pavarësisht dimrit të errët që ka mbuluar vendin për 35 vite, brenda shqiptarëve ende ekziston një forcë e brendshme për t'u çliruar.
-Revolta si formë Lirie

Camus na mëson se përballë absurditetit ka vetëm një përgjigje: Revolta. Jo një revoltë kaotike dhe shkatërruese, por një revoltë e organizuar, e ndërgjegjshme, që rrëzon sistemin oligarkik dhe e rikthen politikën tek qytetarët.

-Rilindja e Frymës së Re

Një elitë e re politike dhe intelektuale duhet të marrë përsipër të ringrejë shtetin nga rrënojat, duke ndërtuar një sistem të bazuar në drejtësi, meritokraci dhe llogaridhënie. Nevoja për të mos vegjetuar në një situatë ku të gjithë presin edhe pa ditur se çfarë, jo vetëm që nuk qëndron por duhet përmbysur. Ende kanë mbetur shqiptarë që bëjnë shkëputjen e plotë nga mendësia e mbrapshtë e deritanishme.

Konkluzioni: A do të zgjohet Shqipëria?

Dimri i korrupsionit dhe tradhtisë kombëtare ka qenë i gjatë, por çdo dimër ka një fund.
Pyetja është: A do të guxojë Shqipëria të gjejë "verën e saj të pamposhtur" dhe të rebelohet për ta përmbysur këtë realitet?

Përgjigja nuk varet nga një grup i vogël njerëzish, por nga të gjithë ata që refuzojnë të dorëzohen përballë padrejtësisë....?!

edmond stojku

Sondazh

Insights 20 March 2025, 21:44 Ermal Mulosmani

Zeusi dhe Uriahu i katundit tonë

ermal mulosmani TIRANË- Sot jam befasuar fort me bërjen publike të një "përplasjeje" mes Kryeministrit dhe Erion Veliajt. Kurr&eu...

Insights 19 March 2025, 10:30 Meri Lika

Shkëlqimi dhe rënia e shoqes Kim

Meri Lika Në vitin 2021, kur shkrova për herë të parë për shoqen Kim, më erdhën shumë sulme personale, në...

Insights 13 March 2025, 13:22 Ermal Mulosmani

Lista të mbyllura, lista të hapura

Ermal Mulosmani Dje ishte afafti i fundit i dorëzimit të listave në KQZ, një spektakël mbarëpopullor për të par&eum...

Insights 10 March 2025, 11:51 Ermal Mulosmani

RTSH duhet të dalë nga gjumi obllomovian

Ermal Mulosmani TIRANË- Diku nga fillimi i muajit Shkurt, ndërsa po ndiqja një kronikë rutinë lajmesh, shoh për herë t&e...

Insights 7 March 2025, 16:01 Andi Bushati

Populizëm shumë, fakte aSPAK

andi bushati TIRANË- Këtë mëngjes kur hapa celularin, u gjenda përballë një vërshimi jo normal mesazhesh që l...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin