LIVE UPDATES
Insights

Kriza e çmimeve dhe qeveria që fshihet si struci

Çmimi i betonit, një nga zërat më të rëndësishëm tek materialet e ndërtimit është rritur me 30 për qind në terma vjetorë, nga 65-70 euro për metër kub që shitej vjet në 85-90 euro për metër kub tani.

10 June 2022, 13:20 Nga Klodian Tomorri
Kriza e çmimeve dhe qeveria që fshihet si struci
Klodian Tomorri

Pas debatit në Parlament për krizën e çmimeve, kryeministri Edi Rama publikoi një grafik, ku tregohej se Shqipëria është vendi me rritjen më të ulët të çmimeve në rajon. Sipas grafikut, që më vonë u shpërnda nga e gjithë shpura qeveritare, në Shqipëri çmimet janë rritur 6.2 për qind në terma vjetorë, ndërsa në vendet e rajonit rritja është deri në 13 për qind. Burimi i të dhënave ishin institutet respektive të statistikave.

Si rregull të dhënat e prodhuara nga institucionet zyrtare të ngarkuara me ligj merren të mirëqëna dhe nuk mund të sfidohen pa prova të forta për manipulim. Por këtë herë, INSTAT po i nxjerr sytë vetes. Merrni vetëm një shembull; indeksin e kushtimit në ndërtim. Sipas INSTAT, çmimet e materialeve të ndërtimit në tremujorin e parë të vitit ishin vetëm 6 për qind më të larta se një vit më parë. Por çfarë ndodh në terren?  

Çmimi i betonit, një nga zërat më të rëndësishëm tek materialet e ndërtimit është rritur me 30 për qind në terma vjetorë, nga 65-70 euro për metër kub që shitej vjet në 85-90 euro për metër kub tani. Çmimi i hekurit është rritur me më shumë se dy herë, nga 500 euro për ton një vit më parë në gati 1200 euro aktualisht. Çmimi i i tullave është trefishuar, nga 28 lekë për tullë një vit më parë në rreth 90 lekë për copë tulle aktualisht.

Të gjitha këto çmime janë lehtësisht të verifikueshme. Megjithatë INSTAT i ponderon dhe e nxjerr rritjen mesatare 6 për qind. Kjo është dhe historia e inflacionit që del dy herë më pak se vendet e tjera. E nëse krahasimi i realitetit në terren me treguesit e INSTAT nuk mjafton, ka dhe një fakt tjetër që ekspozon farsën e shifrave zyrtare me çmimet.

Ditët e fundit qeveria ka dërguar në Kuvend një projektligj për të kompesuar nga 5 deri në 30 për qind materialet e ndërtimit për kompanitë që kanë fituar tendera publikë. Nëse sipas INSTAT, çmimet janë rritur e materialeve të ndërtimit janë rritur me vetëm 6 për qind, atëherë çdo kompesim mbi këtë vlerë që qeveria do të bëjë për fituesit e tenderave është automatikisht vjedhje dhe abuzim me paranë publike.

Tani kë duhet të besojmë? INSTAT-in që thotë se çmimet e materialeve të ndërtimit janë rritur me 6 për qind apo qeverinë që do kompesojë deri në 30 për qind. Sepse këto janë dy fakte që nuk mund të bashkëjetojnë me njëra tjetrën.

Grafiku, që e nxjerr Shqipërinë si vendin me rritjen më të ulët të çmimeve në rajon mund t’i shërbejë qeverisë për propagandë. Por loja e strucit me kokën në rërë nuk ka asnjë vlerë për qytetarët. Tani të kthehemi tek realiteti.

Kriza aktuale e çmimeve është një dallgë shumë e madhe. Dhe fatkeqësisht paralelizmat historikë janë të zymtë. Aktualisht situata e ekonomisë globale ngjan shumë me atë të viteve 70. Në atë kohë, kriza e çmimeve ishte rezultat i dy faktorëve. Shpenzimeve të larta qeveritare në vitet 60 dhe fatit të keq, kur vendet arabe të OPEC vendosën embargo nafte ndaj SHBA. Këtë herë situata është thuajse identike. Shpenzimet e larta qeveritare për pandeminë janë kombinuar po me fatin e keq të luftës në Ukrainë.

Kriza e viteve 70 e mbajti botën të mbërthyer në një spirale të çmendur inflacioniste për gati dy dekada. Ky është dhe risku më i madh i botës sot. Sigurisht qeveria shqiptare nuk ka përgjegjësi në krizën botërore të çmimeve. Por ajo ka përgjegjësinë dhe detyrimin për të zbutur pasojat e saj duke menaxhuar sa më mirë burimet ekonomike të vendit.

Në finale e gjitha sfida është që kriza e çmimeve mos të shndërrohet në një krizë prodhimi. Nëse çmimet vazhdojnë rriten ato gërryejnë fuqinë blerëse të familjeve duke rrudhur konsumin dhe kërkesën agregate në ekonomi. Një qeverie e përgjegjshme do duhet të zbusë renien e fuqisë blerëse tek familjet përmes rritjes së transfertave buxhetore, që nga rrogat, pensionet dhe transfertat sociale. Kurse një qeveri që fsheh kokën si struci, bën propagandë me grafikët e rremë të INSTAT.   

klodian tomorri kriza e cmimeve

Sondazh

Insights 7 June 2022, 15:28 Edi Lesi

Piluri, çatia e botës për 3 ditë!

Pilur Sot Piluri është gdhirë si gjithë fshatrat e Labërisë, me ato pak frymë që enden e ato romuze që lë...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin