LIVE UPDATES
Ekonomi

‘Janë në kërkim të tokës’/ Kompanitë çeke interes për agroturizëm në Shqipëri

1 May 2022, 05:41 Nga DOSJA
‘Janë në kërkim të tokës’/ Kompanitë

Infrastruktura e transportit (rrugët, hekurudhat, aeroportet), prodhimi, transmetimi dhe shpërndarja e energjisë, bujqësia, turizmi, mjedisi apo shëndetësia janë disa nga sektorët që investitorët e huaj shohin me interes në Shqipëri.

Z. Petr Vlk, Shefi i Zyrës Ekonomike dhe Tregtare, Ambasada e Republikës Çeke në Shqipëri, thotë në një intervistë për “Monitor” se turizmi ose bujqësia mund të tërheqin më shumë investime private në të ardhmen, përfshirë dhe ata çekë.

Deri tani, nuk ka sipërmarrje të mëdha çeke të pranishme drejtpërdrejt në tregun shqiptar. Por së fundmi, disa investitorë çekë po marrin në konsideratë investimin në agroturizëm, ose në rritjen e agrumeve. Ata janë në kërkim të tokës së përshtatshme.

Si do t’i vlerësonit marrëdhëniet mes dy vendeve në aspektin tregtar dhe të investimeve?

Marrëdhëniet diplomatike dhe tregtare midis Republikës Çeke dhe Shqipërisë kanë një traditë të gjatë, pasi marrëdhëniet diplomatike u vendosën 100 vite më parë. Në fakt, këtë vit kremtojmë 100-vjetorin.

Pavarësisht izolimit të Shqipërisë gjatë regjimit komunist, Republika Çeke qe një partner i rëndësishëm tregtar dhe në gjysmën e dytë të viteve 1980, edhe partneri më i madh tregtar i Shqipërisë. Traktorët çekë Zetor, ose lokomotivat ČKD, të cilat importoheshin në Shqipëri në atë periudhë, janë ende të njohur për qytetarët shqiptarë.

Aktualisht, tregtia çeko-shqiptare është në nivelin më të lartë historik, duke arritur në 135 milionë euro në vitin 2021, një rritje prej 50% nga viti në vit.

Në vitin 2020, tregtia e ndërsjellë u kufizua për shkak të pandemisë dhe për këtë arsye, shumë dërgesa të planifikuara u shtynë deri në vitin 2021, megjithatë tregtia e ndërsjellë u rrit gjithashtu me 33% krahasuar me vitin 2019.

Eksportet e Republikës Çeke në Shqipëri në vitin 2021 arritën në 63 milionë euro dhe importet nga Shqipëria, në 72 milionë euro. Kjo do të thotë se bilanci tregtar i ndërsjellë është në favor të Shqipërisë, sipas Zyrës Çeke të Statistikave. Nga viti në vit, eksportet çeke janë rritur me 44% dhe importet nga Shqipëria, me 55%.

Republika Çeke eksporton në Shqipëri kryesisht materiale instalimesh elektrike, kabllo si gjysmëprodukte për prodhimin e kabllove të makinave, detergjentë, makina pasagjerësh (këtë vit kemi dorëzuar 100 makina Škoda për policinë shqiptare), pjesë kompjuteri dhe produkte të ndryshme ushqimore, p.sh. Birra çeke Budweiser ose Pilsner Urquell. Importet nga Shqipëria konsistojnë në kabllo makinash, argjend, energji elektrike, këpucë lëkure, perime dhe fruta, si dhe veshje.

Për sa u përket investimeve, nuk ka investime të rëndësishme çeke në Shqipëri ose anasjelltas.

Cilat janë kompanitë më të mëdha çeke që operojnë aktualisht në Shqipëri dhe si e vlerësojnë ato tregun shqiptar?

Nuk ka kompani të mëdha çeke të pranishme drejtpërdrejt në tregun shqiptar, e kam fjalën për kompani që kanë degët apo investimet e tyre këtu. Megjithatë, shumë kompani të njohura çeke operojnë në treg nëpërmjet distributorëve vendas.

Mund të përmendim kompani si Škoda Auto a.s., prodhuesit e birrës Budějovický Budvar s.p. (marka Budweiser), Plzeňský Prazdroj a.s. (markat Pilsener Urquell, Gambrinus), prodhuesi i shtretërve spitalorë LINET spol. s r.o., prodhuesi i gomave Barum Continental, prodhuesi i enëve të kuzhinës Tescoma, prodhuesi i pajisjeve elektrike shtëpiake ETA, etj.

Tregu shqiptar është i vogël për sa i përket numrit të konsumatorëve dhe fuqisë blerëse të tyre, megjithatë është premtues për të ardhmen. Për shitjen e disa produkteve, p.sh. birrave, është tërheqës sidomos në sezonin turistik veror, kur shitjet rriten ndjeshëm.

Në lidhje me projektet e reja të infrastrukturës së transportit në Shqipëri, kompanitë çeke dëshirojnë të marrin pjesë me furnizimet e tyre teknologjike në ndërtimin e aeroporteve të rinj, duke përfshirë edhe pajisjet e kontrollit të trafikut ajror.

Ato janë të gatshme të marrin pjesë edhe në ndërtimin e hekurudhave, duke furnizuar mjetet lëvizëse, ose sistemet sinjalizuese, si dhe në ndërtimin e rrugëve me ofrimin e sistemeve inteligjente të transportit.

Burimi: INSTAT
Cilët janë sektorët në Shqipëri që i shihni si më potencialë për tërheqjen e investimeve dhe pse?

Ka shumë sektorë ku Shqipëria po modernizohet, p.sh. infrastruktura e transportit (rrugët, hekurudhat, aeroportet), prodhimi, transmetimi dhe shpërndarja e energjisë, bujqësia, turizmi, mjedisi apo shëndetësia.

Të gjithë këta sektorë marrin fonde, ose nga qeveria shqiptare, institucionet financiare të BE-së dhe ndërkombëtare, ose nga investitorë privatë. Veçanërisht prodhimi i energjisë së rinovueshme, si energjia diellore apo e erës, ka potencial të madh për investime private, duke pasur parasysh krizën aktuale të energjisë dhe rritjen e çmimeve të hidrokarbureve.

Turizmi ose bujqësia janë shembuj të tjerë të potencialit investues. Këta sektorë mund të tërheqin më shumë investime private në të ardhmen, duke përfshirë investimet nga Republika Çeke.

A ka interes konkret nga kompanitë çeke për të investuar në Shqipëri dhe në cilat fusha?

Disa investitorë çekë po marrin në konsideratë investimin në agroturizëm, ose në rritjen e agrumeve. Ata janë në kërkim të tokës së përshtatshme.

Si do ta vlerësonit mjedisin e Shqipërisë për të bërë biznes, krahasuar me vendet e tjera të rajonit?

Unë nuk kam përvojë personale biznesi në vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, kështu që e kam të vështirë të bëj një krahasim. Shqipëria ka bërë shumë për ta bërë mjedisin e saj të biznesit më efektiv, megjithatë shumë gjëra mbeten për t’u përmirësuar.

Shembull i mirë i progresit të vazhdueshëm është niveli i dixhitalizimit të shërbimeve qeveritare. Me portalin e-Albania mund të regjistroni një kompani të re, të aplikoni për leje ndërtimi online, ose të bëni shumë aplikime të tjera. Mendoj se në këtë fushë, Shqipëria mund të marrë epërsinë në rajon.

Cilat do të vlerësonit si avantazhe konkurruese të Shqipërisë në raport me vendet e tjera të rajonit?

Shqipëria ka një natyrë të mrekullueshme, male dhe bregdet të gjatë me shumë plazhe të bukura dhe ujë të pastër. Shqiptarët janë miqësorë dhe shumë mikpritës.

Ushqimi është gjithashtu i mrekullueshëm. Shqipëria ka padyshim një potencial shumë të lartë turistik. Fatkeqësisht, ka mungesë të kapaciteteve akomoduese turistike në pikun e sezonit. Infrastruktura më e mirë rrugore, veçanërisht për sa i përket aksesit në plazh, mund të ndihmojë në tërheqjen e më shumë investimeve në kapacitete të reja.

Shqipëria është e pasur me burime ujore dhe për këtë arsye, mund të prodhojë pothuajse të gjithë energjinë e saj elektrike nga uji.

Megjithatë, ekziston gjithashtu një potencial i madh i energjisë diellore, si dhe energjisë së erës, për shkak të kushteve të favorshme klimatike. Këto janë disa shembuj të avantazheve që mund të kontribuojnë në zhvillimin e mëtejshëm ekonomik të vendit.

Burimi: INSTAT
Së fundmi disa kompani çeke kanë ardhur në Shqipëri, si pjesë e misionit të tyre tregtar. Cili është profili dhe interesi i tyre?

Më 4 Prill 2022 erdhi në Shqipëri misioni i biznesit të prodhuesve çekë të pajisjeve mjekësore. Sektori shqiptar i shëndetësisë po modernizohet dhe kompanitë çeke do të donin të kontribuonin këtu.

Kompanitë prezantuan prodhimet e tyre para partnerëve shqiptarë në ambientet e Ambasadës Çeke, mes tyre përmendim furnizuesin e shtretërve spitalorë LINET, prodhuesin e inkubatorëve neonatal TSE, furnizuesin e pajisjeve për shpërndarjen e gazeve mjekësore MZ Liberec, dhe furnizuesin e sistemeve të mbrojtjes biologjike EGO Zlín. Këto kompani janë ndër prodhuesit kryesorë çekë të pajisjeve mjekësore.

Disa nga kompanitë e sipërpërmendura erdhën për të gjetur distributorë vendas, por edhe për t’u prezantuar para përfaqësuesve të spitaleve më të mëdha shtetërore dhe private shqiptare, si dhe për të diskutuar planet dhe nevojat e tyre për modernizim.

Republika Çeke ka një nga sistemet më të mira të kujdesit shëndetësor në Bashkimin Europian dhe prodhimi i pajisjeve mjekësore ka një traditë shumë të gjatë atje.

Kompanitë tona nuk janë vetëm prodhuese të pajisjeve të veçanta mjekësore; ato gjithashtu mund të pajisin plotësisht me produktet e tyre spitalin, ose edhe pavijone të veçantë, si sallën kirurgjikale, njësinë e kujdesit intensiv, dhomat e lindjes, laboratorët etj.

Kjo ngjarje, pa asnjë dyshim, ka kontribuar në zgjerimin dhe thellimin e mëtejshëm të marrëdhënieve tregtare çeko-shqiptare. /Monitor

Aksidenti i rëndë në Tiranë, si mund të shmangen ngjarje të tilla?

View Results

ekonomi kryesore investime kompani ceke ne shqiperi shqiperi investime kompani ceke ne shqiperi shqiperi

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin