LIVE UPDATES
Aktualitet

“Kafe dhe cigare”/ Minatorët kërkojnë status të veçantë, pension të drejtë

3 June 2021, 12:51 Nga DOSJA
“Kafe dhe cigare”/ Minatorët kërkojnë status të

Gjashtëdhjetë e dy vjeçari Fari Veliu kaloi 37 vjet duke punuar minierat e Bulqizës, një qytet i njohur minierash në verilindje të Shqipërisë. Ai doli në pension në vitin 2015, por një muaj më vonë doli përsëri në punë, pasi kuptoi se nuk ia dilte dot me pensionin e tij të minatorit.

“Kërkova ta ndërprisja pensionin tim”, tha ai. I pyetur nëse ka ndonjë problem shëndetësor nga e gjithë kjo periudhë që ka punuar nëntokë, Veliu u përgjigj: “Sa të duash.”

“Kushtet e punës janë çnjerëzore. Sa gra kanë mbetur të veja dhe fëmijë kanë mbetur pa baba dhe nuk marrin asgjë nga shteti.”

Historia e Veliut dhe shumë të tjera si historia e tij janë arsyeja pse minatorët e Shqipërisë kanë 30 vjet që bëjnë thirrje për një status të veçantë që do të njihte natyrën unike të punës së tyre, duke siguruar kushte më të mira pune, pensione më të larta dhe mbulim shëndetësor. Minatorët në pension marrin aktualisht pensione midis 194 dhe 242 euro në muaj.

Sindikata e Minatorëve të Bashkuar të Bulqizës nisi punën që nga krijimi i saj një vitin 2019 dhe në dhjetor të vitit të kaluar 11,000 njerëz nënshkruan një peticion mbështetje që iu dorëzua qeverisë në Tiranë.

“Pensioni nuk mjafton aq për ilaçet”, tha minatori 68-vjeçar në pension Kalosh Lleshi, i cili kaloi 22 vjet duke punuar në minierat e Bulqizës dhe ka probleme shëndetësore me stomakun, tensionin, veshkat dhe dëgjimin.

Fajësohet viktima

Minatorët Ali Hysa dhe Fari Veliu në Bulqizë. Foto: BIRN

Miniera e kromit në Bulqizë e nisi punën në vitin 1948 nën regjimin e atëhershëm komunist të Shqipërisë. Shteti filloi një proces privatizimi pas vitit 2000 dhe një sërë kompanish tani kanë në pronësi pjesë të ndryshme të kompleksit, më e madhja midis tyre Albchrome, pjesë e Balfin Group, një nga kompanitë më të mëdha në vend.

Miniera është burimi kryesor i të ardhurave për familje të shumta në zonën e varfër.

E pyetur në lidhje me thirrjen për një status të veçantë, Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë e Shqipërisë tha se problemi ishte zgjidhur me një ligj të vitit 2019 që rregullon pensionet suplementare dhe shtesën e aftësisë së kufizuar. Por ligji nuk rregullon kushtet e punës dhe nuk garanton kujdes të veçantë shëndetësor për minatorët dhe ish-minatorët.

Një minator në Bulqizë, i cili kërkoi të mos përmendej me emër, tha se kompania për të cilën punonte nuk po i paguante kontributet e tij të sigurimeve shoqërore, gjë që do të ishte thelbësore kur ai të dalë në pension.

Minatorët thonë se kushtet në miniera janë të pasigurta dhe aksidentet janë të zakonshme.

Një i tillë ndodhi më 11 maj në Martanesh në Shqipërinë lindore, kur tre minatorë u shtruan në spital pas një rrjedhje gazi në galerinë ku ata po punonin.

Të nesërmen, policia lokale nisi një hetim mbi veprimet e një prej minatorëve për “shkelje të rregullave të mbrojtjes në punë”. Kompania mohoi çdo përgjegjësi.

Pastaj, më 28 maj, një minator që punonte për Albchrome vdiq në një aksident në galeritë nëntokësore të minierës. Kompania citoi minatorët që kishin qenë të pranishëm të thoshin se aksidenti kishte ndodhur për shkak “të neglizhencës”, ndërsa policia arrestoi një punëtor dhe filloi procedimet penale kundër dy të tjerëve të cilët kishin qenë përgjegjës për monitorimin teknik të vendit të punës.

Elton Debreshi, një minator dhe kryetar i Sindikatës së Minatorëve të Bashkuar, tha për BIRN se ishte “e palogjikshme” të fajësoheshin minatorët për incidente të tilla, “pasi që punëtori nuk mund të bëjë asgjë në minierë pa marrë urdhër për ta bërë këtë”.

“Si mundet një minatorë të saldojë pa marrë urdhër për ta bërë këtë? Ai nuk i merr dot vetë mjetet. Kjo nuk ka kuptim.”

“Kushtet janë ekstreme, minatorët po vriten çdo ditë dhe për këtë fajësohen vetë viktimat.”

Debreshi kandidoi pa sukses në zgjedhjet e fundit parlamentare në prill, duke u zotuar se do të luftonte për një status të veçantë për minatorët e vendit.

Kjo do të bënte një ndryshim të madh për njerëzit si 63-vjeçari Ali Hysa, i cili përfitoi nga një ndryshim i ligjit për të përfituar pension të parakohshëm në 2001, por që ende vuan pasojat shëndetësore të viteve që kaloi nën tokë – “në fillim stomaku, pastaj veshkat, reumatizmat nga i ftohti, mushkëritë për shkak të ajrit”.

Me pensionin e tij, tha Hysa për BIRN, ai mezi paguan kafenë dhe cigaret.

“Është turp madje ta diskutosh këtë”, tha ai.

Marrë nga Reporter.al

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

aktualitet aktualitet minatorët shqiptarë minatorët shqiptarë

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin