LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Katër patate, një bukë misri dhe një poezi për ditëlindjen e motrës

9 August 2019, 11:21 Nga DOSJA
Katër patate, një bukë misri dhe një poezi për

Familja Merdani ishte varfëruar sa hap e mbyll sytë, pasi u kishin marrë arin, u kishin plaçkitur shtëpinë dhe i kishin dërguar në internim, ku dita e punës vlente sa një kuti shkrepëse. U kishte mbetur i paprekur vetëm ai thesari që disa njerëz arrijnë ta ruajnë në zemër. Ylber Merdani rrëfen vitet e burgut dhe internimit, bashkë me disa episode, si ai i ditëlindjes së motrës, kur nuk kishte çfarë t’i dhuronte tjetër, veç një poezie

Poezitë mund të jenë bërë shkak për arrestimin e Ylberit, por ai e di që pushteti popullor, i cili iu ishte vënë pas familjeve të pasura si ajo e Merdanëve, që nuk u pajtuan me komunizmin, do të gjente një arsye për ta dënuar dhe atë, siç bëri me të atin, xhaxhanë dhe kushëririn, Sherifin, këngëtarin e njohur.

Por në atë kohë, kur miqtë me zor gjendeshin, të paktën kishte vargje që mund t’u hapte zemrën dhe tani, kur ka mbërritur një moshë që, mes vuajtjesh, mendonte që nuk do ta mbërrinte, janë sërish ato që i konsideron pasuri. Poezitë madje, me dritën e tyre, kanë ndryshuar ngjyrën e rrethanave edhe për ata që kishte afër. Ylberi nuk harron një nga këto raste, kur ishin të internuar në Pulah dhe ishte ditëlindja e motrës. Ishte shkurt. Ndoshta në pranverë mund të gjente disa lule në fusha, por në dimër i mbetej vetëm poezia.

“Ishim 5 njerëz; vëllai im që ishte internuar dhe 2 pleqtë. Ditëlindja ishte në shkurt dhe ishte viti 1968. Kishim 4 patate të ziera dhe një bukë misri. Kaq kishim për të pestë ne. N.q.s me lejoni, dua t’ju lexoj një poezi:

Ne nuk kemi gota prej kristali,

Tavolinës endet varfëria

Por për ty, pimë ujë dhe ajër mali

Nëpër zemrat tona fle liria.

Motrës për ditëlindje”

Në intervistën për evenwallshaveears.org, shkrimtari tregon që ata u internuan në vitin 1967, me akuzën e agjitacionit dhe propagandës. Merdanët jetonin në mirëqenie prej aktivitetit të tyre tregtar që vazhdonte prej 40 vitesh, por pak vite pas vendosjes së pushtetit komunist, në vitin 1950, ata u nxorën nga shtëpitë dhe u vendosën në kasollet e komunitetit rom. Jetuan për 7 vjet në këto kushte, që poeti i krahason me shtegtimin e hebrenjve në shkretëtirë, për të përjetuar një periudhë normaliteti gjatë së cilës ai dhe dy motrat përfunduan studimet për pedagogji.

Ishin dhjetë vjet normaliteti, nga viti 1957 deri në vitin 1967, gjatë të cilave Ylber Merdani dhe e motra nisën punë si mësues në Cermenikë të Librazhdit, por më pas, në vitin kur Shqipëria u shpall ateiste, vëlla e motër u pushuan nga puna dhe u erdhi urdhri për internim, bashkë me prindërit dhe vëllanë e vogël.

“Sollën një makinë te dera e shtëpisë dhe i nxorën të gjitha gjërat nga shtëpia në orën 5.00 të mëngjesit. E gjithë lagjja u tremb nga zhurma e trokitjes së derës. Kishim një derë me shufra metali. Kishim një shtëpi të jashtëzakonshme. Lagjja u mblodh dhe ishin gati të qanin, sidomos ata që kishin lindur në Korçë dhe që e njihnin babin tim. Një burrë plak u çua edhe i pyeti: “Çfarë pune keni me Fuadin? (babain tim).” Ai burrë na ka ndihmuar me çdo gjë. Nuk ka burrë më të mirë se ai, është i shenjtë. “Janë armiq”, -u përgjigj zëvendësdrejtori i degës. Të gjithë mbetën të shastisur. Na çuan në kooperativë, në Pulah të Oparit. Më beso kur të them që kur përmbushje kuotën ditore, të paguanin 5 lekë për ditën e punës, me të cilën mund të blije vetëm një kuti shkrepëse”, kujton ai. Asgjë më pak sesa skllavëri.

I ati, siç kujton Ylber Merdani, thoshte që ai ishte përgjegjës që i kishte sjellë aty, si të donte të gjente një shpjegim për ndëshkimet e palogjikshme që pushteti ushtronte ndaj kundërshtarëve të tij, të cilëve dukej se u lexonte edhe mendimet, duke i rrethuar me spiunë dhe ruajtur në çdo hap, deri sa të gjente provat për t’i arrestuar. Por djali i madh i përgjigjet: “Baba, ne jemi krenarë që të kemi ty, ky nuk është faji yt. Edhe n.q.s do të kishe qenë partizan, ne këtu do të kishim përfunduar, sepse e kemi ndershmërinë në gjak dhe e urrejmë diktaturën për të gjithë këto të këqija që na ka sjellë.”

Ky mospajtim bëri që Ylberi të dënohej edhe më rëndë. Ai u dërgua për 8 vjet në Spaç. Përndjekja megjithatë nuk kishte të sosur. Nga burgu, sërish në internim, në Shtyllë të Vithkuqit, ku lindën 12 fëmijë të Merdanëve. Ai vetë, u bë baba në internim pas martesës me Shpresën, gjithashtu e internuar. Në Shtyllë, kaloi 14 vite punë të detyruar, deri në 1991-shin. Ishte 50 vjeç kur periudha e persekutimit mori fund. Nuk i kishte mbetur më asnjë pasuri. Dokumentet që ka siguruar, vërtetojnë se u janë marrë 450 kg ar. I ati doli i gjymtuar nga burgu, nga torturat për të treguar ku e kishte fshehur floririn. I kishte mbetur vetëm karakteri dhe mirënjohje për Zotin që e shpëtoi.

“Tani, ne jetuam atje, të them të drejtën, ndonjëherë ndonjë mendim ogurzi më thoshte që të vras veten, në mënyrë që mos ketë më jeta mundësi të më rrahë. E të shpëtoj, të jem në përjetësi i qetë, mos të kem më persekutime e nga këto gjëra. Mirëpo një engjëll, me zërin e tij, më thoshte: ‘Jetën ta ka dhënë Zoti. Duro. Shpreso.’ E di që një ditë do ma marrë jetën Ai që ma ka dhuruar, por jam i lumtur që munda ta shijoj moshën e vjetër dhe po i lë pas një trashëgimi të ndershme fëmijëve të mi. Këto libra janë gjithashtu diçka që e vlerësoj… Falënderoj Zotin që më bëri të fluturoja me shqiponjat dhe nuk u përzieva me sorrat. Duart më dridhen, por karakteri kurrë!”

I kishin mbetur dhe poezitë, lulet e dimrit 47-vjeçar.

Marrë nga: Kujto.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

dikur dikur familja merdani internim shpresa merdani ylber merdani familja merdani internim shpresa merdani ylber merdani

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin