LIVE UPDATES
Bota

Kriza afgane: Rusia planifikon një epokë të re me sundimin taleban

22 August 2021, 12:37 Nga DOSJA
Kriza afgane: Rusia planifikon një epokë të re me sundimin

RUSI- Kur qeveritë amerikane dhe evropiane garuan për të nxjerrë qytetarët e tyre dhe kolegët afganë nga Kabuli këtë javë, Rusia ishte një nga shumë pak vende që nuk ishte alarmuar dukshëm nga kontrolli i talebanëve.

Diplomatët rusë i përshkruan burrat e rinj në qytet si djem normalë dhe argumentuan se kryeqyteti ishte më i sigurt tani se më parë. Presidenti Vladimir Putin tha të Premten se marrja nën kontroll e talebanëve ishte një realitet me të cilin duhej të punonin.

Gjithçka është shumë larg nga lufta katastrofike nëntëvjeçare në Afganistan që shumë rusë e mbajnë mend nga mbështetja e qeverisë komuniste të Kabulit në vitet 1980.

Fjalë të ngrohta për talebanët

Ndryshe nga shumica e ambasadave të huaja në kryeqytet, Rusia thotë se misioni i saj diplomatik mbetet i hapur dhe ka pasur fjalë të ngrohta për sundimtarët e rinj. Ambasadori Dmitry Zhirnov u takua me një përfaqësues të talebanëve brenda 48 orëve nga marrja e kontrollit dhe tha se nuk kishte parë prova për hakmarrje apo dhunë.

Përfaqësuesi i Moskës në OKB Vassily Nebenzia foli për një të ardhme të ndritur të pajtimit kombëtar, me kthimin e rendit dhe ligjit në rrugë dhe për përfundimin e shumë viteve të gjakderdhjes.

I dërguari special i Presidentit Putin në Afganistan, Zamir Kabulov, madje tha se talebanët ishin më të lehtë për të negociuar se sa me “qeverinë kukull” të vjetër të Presidentit të mërguar Ashraf Ghani.

Moska ka pak kohë për zotin Ghani: diplomatët e saj pohuan këtë javë se ai kishte ikur me katër makina dhe një helikopter plot para, akuzat që ai i hodhi poshtë si gënjeshtra.

Hartimi i përmirësimit të lidhjeve të Rusisë

Rusia nuk po garon për të njohur talebanët si sundimtarë të Afganistanit, por ka pasur një zbutje të dukshme të retorikës. Agjencia shtetërore e lajmeve Tass këtë javë zëvendësoi termin “terrorist” me “radikal” në raportet e saj mbi talebanët.

Moska ka kohë që po krijon kontakte me talebanët. Edhe pse talebanët kanë qenë në listën e organizatave terroriste dhe të ndaluara të Rusisë që nga viti 2003, përfaqësuesit e grupit kanë ardhur në Moskë për bisedime që nga viti 2018.

Qeveria e re e Afganistanit

Ish-qeveria afgane e mbështetur nga Perëndimi akuzoi të dërguarin presidencial të Rusisë se ishte një mbështetës i hapur i talebanëve dhe se përjashtoi qeverinë zyrtare nga bisedimet trevjeçare në Moskë.

Kabulov e mohoi këtë dhe tha se ata ishin mosmirënjohës. Por qysh në vitin 2015 ai tha se interesat e Rusisë përkonin me talebanët kur ishte fjala për të luftuar xhihadistët e Shtetit Islamik (IS).

Kjo nuk kaloi pa u vënë re në Uashington. Sekretari amerikan i Shtetit Rex Tillerson akuzoi Rusinë në gusht 2017 për furnizimin me armë të talebanëve, një vërejtje që Moska e refuzoi dhe e përshkroi si “ngatërruese”.

Në shkurt të këtij viti, zoti Kabulov zemëroi qeverinë afgane duke lavdëruar talebanët për përmbushjen e palës së tyre të marrëveshjeve të Dohas “në mënyrë të papërlyer” ndërsa akuzoi Kabulin për sabotimin e tyre.

Përqendrohuni në sigurinë rajonale

Pavarësisht lidhjeve të saj më të ngushta me talebanët, Moska tani për tani po qëndron pragmatike, duke parë zhvillimet dhe duke mos e hequr grupin nga lista e saj terroriste ende. Presidenti Putin tha se shpresonte që talebanët të përmbushnin premtimet e tyre për të rivendosur rendin. “Është e rëndësishme të mos lejoni që terroristët të derdhen në vendet fqinje,” tha ai.

Faktorët kryesorë që formojnë politikën e Rusisë janë stabiliteti rajonal dhe historia e tij e dhimbshme në Afganistan. Ajo dëshiron kufij të sigurt për aleatët e saj të Azisë Qendrore dhe për të parandaluar përhapjen e terrorizmit dhe trafikut të drogës.

Kur SHBA shenjestroi talebanët pas sulmeve të 11 shtatorit dhe krijoi baza në ish -shtetet sovjetike në rajon, Rusia fillimisht e mirëpriti këtë veprim. Por marrëdhëniet shpejt u tensionuan.

Në fillim të këtij muaji Rusia mbajti stërvitje ushtarake në Uzbekistan dhe Taxhikistan, me qëllim sigurimin e vendeve të Azisë Qendrore, disa prej të cilave janë aleate ushtarake të Moskës.

Muajin e kaluar Rusia mori garanci talebane se çdo fitim afgan nuk do të kërcënonte aleatët e saj rajonalë dhe se ata do të vazhdonin të luftonin kundër militantëve të IS.

Kujtimi i hidhur i Rusisë për luftën

Rusia thekson se nuk ka interes të dërgojë trupa në Afganistan dhe nuk është e vështirë të kuptohet pse. Ajo zhvilloi një luftë të përgjakshme dhe, shumë do të argumentonin, pa kuptim atje në vitet e fundit të Bashkimit Sovjetik në vitet 1980.

Ajo që filloi si një pushtim i vitit 1979 për të mbështetur një regjim miqësor zgjati nëntë vjet dhe kushtoi jetën e 15,000 personelit sovjetik.

Ai e ktheu BRSS në një paria ndërkombëtare, me shumë vende që bojkotuan Lojërat Olimpike të Moskës 1980. Ajo u bë një barrë masive për ekonominë e shkatërruar sovjetike.

Ndërsa Bashkimi Sovjetik instaloi një qeveri në Kabul të udhëhequr nga Babrak Karmal, SHBA, Pakistani, Kina, Irani dhe Arabia Saudite furnizuan para dhe armë për muxhahidët, të cilët luftuan trupat sovjetike dhe aleatët e tyre afganë.

Shumë nga ata që u vranë ishin rekrutë adoleshentë të ushtrisë sovjetike dhe lufta çoi në shtëpi një kuptim se sa pak autoritetet sovjetike kujdeseshin për njerëzit e tyre. Lufta mendohet gjerësisht se ka shpejtuar fundin e Bashkimit Sovjetik, të paktën pjesërisht, duke nxitur zhgënjim me sundimtarët e tij.

Frika për të ardhmen

Rusia mund të ketë dhënë përshtypjen se ishte e përgatitur për spastrimin e talebanëve në pushtet, por disa ekspertë besojnë se Moska u befasua po aq sa të gjithë të tjerët.

“Ne nuk mund të flasim për ndonjë strategji nga Moska”, thotë Andrey Serenko nga Qendra Ruse për Studimin Bashkëkohor të Afganistanit, i cili sheh se vendimi po merret mbi thundrën. “Moska është e shqetësuar për vonesën në rimodelimin e arkitekturës rajonale.”

Të tjerët në Moskë janë të kujdesshëm ndaj asaj që mund të sjellë sundimi taleban. Andrei Kortunov, kreu i institutit të Këshillit të Çështjeve Ndërkombëtare Ruse, beson se ata do të luftojnë për të kontrolluar të gjithë vendin, veçanërisht veriun, dhe kjo mund të kërcënojë Rusinë dhe fqinjët e saj.

“Ndoshta, disa qeliza të al-Kaedës, ndoshta të Isis, me seli në Afganistan, do të nxisnin disa veprime në Azinë Qendrore”, thotë ai.

Ai gjithashtu ka frikë nga një përkeqësim i mprehtë i ekonomisë afgane, i cili mund të shkaktojë paqëndrueshmëri të mëtejshme.

MARRË NGA BBC

(I.A/dosja.al)

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota dmitry zhirnov talebanet pushtojne afganistanin vladimir putin dmitry zhirnov\ talebanet pushtojne afganistanin vladimir putin

Sondazh

Bota 22 August 2021, 12:05

GREQI- Një grua amerikane e bllokuar në Afganistan i ka bërë thirrje Presidentin Joe Biden për ndihmë. Foxnews shkruan se ajo së bashku me anëtarët e familjes e...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin