LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Kur Çërçilli ndihmonte Mbretin Zog në gjyq…për një çift qensh

19 August 2019, 08:06 Nga DOSJA
Kur Çërçilli ndihmonte Mbretin Zog në

TIRANË- Me një njohje gjysmë zyrtare dhe pa imunitet diplomatik, Zogu nuk i shpëtoi dot disa telasheve në Angli. Njëri prej këtyre telasheve, në veçanti, shkoi deri tek kryeministri i Britanisë, Uinston Çërçill, dhe kjo e gjitha, për një çift qensh.

Çatin Saraçi ishte ish nëpunës i ministrisë së Jashtme Shqiptare, i cili gjatë gjithë mbretërimit të Zogut shërbeu në disa ambasada. Marrëdhënia e tij me Zogun ka qënë më shumë se e ngushtë.

Më herët, Zogu kishte financuar studimet e tij, dhe gjatë jetës si diplomat në vendet perëndimore, Saraçi siguronte ndonjë shërbim të veçantë për Mbretin. Me fillimin e luftës, Saraçi mbeti rrugëve, edhe pse fillimisht iu “vardis” italianëve, dhe kërkoi nga Zogu ndonjë përfillje, i cili mesa duket nuk mbeti i kënaqur.

Por problemet mes të dyve nisën në tetor 1939, kur Çatini vizitoi Zogun në Francë dhe pas kësaj vizite u arrestua nga Policia Franceze. Siç tregon Gjenco Naçi, Zogu ndërhyri që ai të lirohet por Çatini besonte se u arrestua me kërkesën e tij, e më pas bëri çdo gjë të mundshme ta diskreditonte. Aq i fortë u bë ky mllef, sa Çatin Saraçi shkroi kujtime duke nxjerrë çdo të “palarë”, që ai dinte apo pretendonte ndaj Zogut.

Me të mbërritur në Angli, Çatin Saraçi kërcënoi se do i hapte një gjyq Zogut ku ankohej se i detyrohej 500 sterlina, për një shërbim të kryer ende të papaguar, sipas tij. Bëhej fjalë për çift qensh, që Zogu i pat’ kërkuar dhe Çatini ia kishte siguruar. U fut mik gjithë komuniteti i shqiptarëve ta ndalonte, por më kot…

Përkundër këshillës së të vetëve, Zogu kërkoi t’i shkojë gjyqit deri në fund, gjë që e komplikoi çështjen së tepërmi, duke përfshirë median, Gjykatën e Lartë Britanike, Ministrinë e Jashtme, e madje vetë Çërçillin, për të dhënë një qëndrim nëse Zogu gëzon imunitet diplomatik, që mund ta imunizonte nga sistemi gjyqësor. Imunitet nuk iu dha dhe gjyqi e diskreditoi.

Monarku i një vendi që përfundon në Gjykatën e Lartë të Britanisë së Madhe për një çift qensh!

Në fakt, Çatin Saraçi ishte paguar nga fondi sekret i Ministrisë së Brendshme Shqiptare për qentë e blerë për Zogun, por siç Naçi shënon, ec t’i mbushje mendjen gjyqtarit anglez se kush kishte të drejtë.

“Me gjithë këtë, për t’i shmangur gjyqet, këshillova Mbretin të paguaje dhe një herë. Gjithë shqiptarët e Londrës pa përjashtim ndërmjetësuan për këtë punë midis mbretit dhe Saraçit. Unë vetëm nuk e takova kurrë zotërinë e tij në Londër. Por mbreti nuk donte të paguajë dhe z.Saraçi nxori padinë”- kujton Naçi.

Me marrjen e padisë, Gjykata i drejtohet me një shkresë Ministrisë së Jashtme për t’i paraqitur një certifikatë mbi statusin legal të Mbretit Zog. Por këtu nisi problemi…

Zogu nuk njihej zyrtarisht dhe dhënia e një certifikate në statusin e një personi privat në Britaninë e Madhe, nuk e imunizonte nga kjo padi denigruese. Zyrtarët britanikë ishin të vetëdijshëm se kjo do të sillte pasoja për Zogun, dhe madje privatisht ata menduan që t’i sugjeronin Gjykatës që kësaj çështje të mos i shkonte deri në fund.

Në këtë pikë, Zogu ndërhyri serish në ministrinë e Jashtme Britanike përmes të zakonshmit Andrey Ryan-it. Ryan i tha se qeveria s’mund të ndërhyjë dhe se ai konsiderohet si person privat. “I shpreha keqardhjen që një shejtan famëkeq si Çatin Saraçi e çoi në këtë pozicion për shkak se përfiton nga liria nëg Britani”, raportoi Ryan.

Por zyrtarëve e ministrisë së Jashtme sërish nuk u bënte dora që të lëshonin një certifikatë ku informonin Gjykatën se Zogu nuk ka imunitet diplomatik. Në këto kushte, numri dy i ministrisë së Jashtme u këshillua me kryeministrin Çërçill, që mesa duket i shpregoi situatën, por nuk u bë lëshim.

Mund të imagjinohet skena, numri dy i diplomacisë britanike që takohet me Çërçillin, i shpjegon se Mbreti Zog ndodhet në telashe, për një çift qensh. Sekretarit të Gjykatës së Lartë iu çua kjo shkresë; “Me direktivën e z Çërçill, kam nderin që t’u vërtetoj se ai nuk është në dijeni të asnjë rrethane, që Madhëria e tij, Mbreti Zog të mund të pretendojë imunitet nga juridiksioni i gjykatave britanike”.

Çërçilli s’mund të bënte asnjë kompromis që mund të sillte më vonë ndonjë precedent të padëshirueshëm, por burokratët e bënë një lëvizje, me siguri me kërkesën e Çërçillit. Autoritetet e ministrisë së Jashtme i nisën një tjetër letër Sekretarit të Gjykatës së Lartë, ku i kërkuan një lloj lëshimi, duke i shpjeguar pa doreza çështjen e koklavitur politike.

“Në ndjejmë nga pikëpamjet politike se do të ishte e dëshirueshme që çështja e hapur tashmë në Gjykatën e Lartë ndaj Mbretit Zog, duhet, nëse ka mundësi, të mbyllet sa pa nisur akoma. Paditësi, Çatin Saraçi, një ish-anëtar i Legatës Shqiptare në Britani, i cili për disa këto ishte i ngarkuar edhe me punë edhe nga Italia pas aneksimit të Shqipërisë, është i njohur nga ne si mashtrues famëkeq. Ne dimë, nuk dyshojmë, se ai nuk është asgjë më shumë se një shantazhues. Ne e kuptojmë që pretendimi vjen nga Britania për dy qen të blerë disa vite më parë me kërkesën e Mbretit, por Saraçi, jo vetëm që është paguar për ata qen por ka marrë edhe shpërblim financiar për këtë çështje. Mbreti Zog është zemërgjerë më shërbyesit e tij. Pavarësisht se vlerësojmë vështirësitë, këto janë arsye të mira për të mos e parë Mbretin Zog të vuajë nga sulme që prekin dinjitetin e tij dhe nëse do të ishte e nevojshme për ta ndalur këtë paditës, ne do ta mirëprisnim. Arsyeja kryesore është se Mbeti Zog mund të na shërbejë në një të ardhme ndaj dhe jemi veçanërisht në ankth që kjo mundësi të mos komprometohet në asnjë mënyrë, dhe për shkakun se është paditur në gjykatën e këtij vendi nga një ish person i vetë”, thuhej në letër.

Letra duket se pati sukses pasi Gjykata e Lartë Britanike nuk e çoi më tej çështjen, por dëmi u bë.

Certifikata ku përmendej emri i Çërçillit u bë publike dhe kjo ishte një goditje e madhe politike për Zogun, që kryeministri britanik e shihte atë si një qytetar privat. Siç kujton Naçi, ky gjyq dëmtoi çështjen kombëtare dhe u prit si një bombë nga Zogu. Publikimi i saj goditi rëndë reputacionin e Mbretit Zogut dhe veçanërisht kauzën e tij të fortë, legalitetin. Kundërshtarët e tij, më vonë, e përdorën së tepërmi atë si armë politike kundër tij, duke ia kujtuar se nuk njihej nga aleatët si kreu i shtetit shqiptar, por vetëm si qytetar normal.

(Pjesë e shkëputur nga “Lufta e Panjohur e Mbretit Zog”)

*Shënim: Shkrimi është marrë nga Favebook Erald Kaprit

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

dikur dikur ahmet zogu çërçill ndihmon zogun gjyqi per qente uinston çërçill ahmet zogu çërçill ndihmon zogun gjyqi per qente uinston çërçill

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin