LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Marrëdhënia e veçantë me hebrenjtë e filozofit dibran Riza Teufiku

29 October 2021, 07:44 Nga DOSJA
Marrëdhënia e veçantë me hebrenjtë e filozofit dibran

Le Journal de Salonika” ka botuar, me 1 shtator 1908, në faqen n ° 3 , një shkrim mbi lidhjen e me veçantë të filozofit dibran Riza Teufiku, të cilin, Aurenc Bebja, përmes Blogosut – ( Dars Albania ”, e ka sjell për publikun shqiptar:

Filozof Rizai

Ne njoftuam fillimjen, me Xhavit Beun, të doktor Riza Beut, me nofkën Filozof Rizai. Ky emër ishte mjaftueshëm për të provokuar kureshtjen tonë dhe dëshirën për të parë sot këtë specie të njeriut filozof, dy terma që kundështohen (përjashtohen) reciprokishthen.

Fati na vendosi në praninë e filozofit Riza të dielën e kaluar. Ishte në bordin e anijes që na të takonim sëmundje e tyre. Në harkun e ndërtimit, një grup njerëzish po bisedonin të lumtur. Dhe në mesin e të gjithëve, një burrë në moshë të madhe, serioz, që nuk është më gazmore, edhe më të thella, pa iu dredhur qerpiku.

– Vë bast që ju jeni doktor Riza Beu, i thashë, duke iu afruar ndërsa i gjithë grupi kishte nxitur për një port për të parë Marmarën dhe u gjend vetëm në shoqërinë e du tethësisit.

– Dhe unë vë bast që nuk ju kam parë kurrë.

– Jam gazetar.

– situata, unë e kuptoj dëshirën tuaj për të vendosur. Gazetarët kanë akoma një numër bastesh për të bërë. Uluni.

Dhe ne biseduam rreth një gjysmë ore të shkurtër, por një gjysmë ore të këndshme, sepse doktor Rizai është vetëm mendjemprehtë, por gjithashtu ka një kulturë shmeënë njuë njuë një kulturë shmeë njuë njuë njuë njuë njuë njuë njuë njuë njuë njuë njuënjuënë Njuë Njuë Njuë Njuë Njuë Njuë Njuën .

Dhe ae dini cila është gjuha e parë e mësuar nga doktor Rizai? Unë po ua them troç, po ua plas në ballë. Idioma e parë, përveç turqishtes dhe shqipes, sepse doktor Rizai është Yéga, në të cilin filozofi ynë u bë i njohur ishte … judeo-spanjishtja.

Mos qeshni, nuk po ju them një shaka. Riza Beu flet dhe shkruan judeo-spanjishten dhe madje hebraishten, të cilës nuk i humbet asnjë intonacion, si nuancën më të vogël. Dhe ajo që është më e vlefshme për këtë arsye është se ai flet këtë gjuhë nga një gjuhë që njeh me një pastërti (qartësi) të mirë. Duket sikur më ka marrë të gjithë jetën e tij.

Preferenca e Riza Beut shkon për judeo-spanjishten, te shokët e tyre të vjetër të shkollave që tani janë zhdukur. Ai flet me butësi të pafund për kujtimet e tij për kohën që lanë tek ai një gjurmë të pashlyeshme. Pra, të drejtë kur themi se kujtimet e fëmijërisë janë më të bukurat.

Për njohuritë e tij për judeo-spanjishten, filozofi Riza në tregoi një anekdotë të lezetshme:

– Unë u njoh një ditë me Z. David Fresco, drejtor i gazetës El Tiempo. Ne folëm për Judaizmin; Unë i fola atij për të gjithë rabinët që kishin njohur, për mënyrën e gabuar të mësimit hebraisht, për mënyrat e vjetra për të mësuar për tokë pa stola dhe karrige dhe pëher tëhëh tëhjet shëdon të jetë tëhëh tëhjet të shquar. shejeje shejt shejjejeje shejeje e bibla. Për një orë kohë u bëmë, Z. Fresco dhe unë, një palë miq të shkëlqyeshëm.

“Ora për anijen u afrua dhe shoku që më prezantoi më tha:“ Riza, është e ëmbël e bisedosh, por është e vështirë të humbasësh anijen.

– Pse ju thërrasin Riza, pyeti Z. Fresku?

– Sepse ky është emri im?

– Pse zgjodhët ky emër të çuditshëm?

– Sepse kështu dëshiroi babai im.

– Çfarë mize e pickoi babanë tuaj? Nëse quhej kanë veta?

– Ai quhej Mehmet efendiu.

– Ah! Edhe kjo, po talleni me mua apo jeni një familje fantazishtës.

– Si njëra, si tjetra. Ne jemi një familje shqiptare.

– Shqiptarë apo të krisur.

– Jo zotëri; Unë e kuptoj habinë tuaj; Ju kujtoni se jam një bashkëfetar. Unë jam një musliman, Yéga, djalë i një Yéga, por një Yéga qëh judeo-spanjishten, i cili bëri arsimin e tij të parë në një shkollë izraelite, nga e cila mban kujtimet e saj të tokës iëtira d hebrenj.

E gjitha kjo u tha pasuri. Unë u largova, duke e lënë z. Fresku të shtangur; dhe mund të vazhdojë të mbetet i tillë pasi një mysliman, i cili flet judeo-spanjishten dhe kujton (urdhërimet) faljet se sa më besnik izraelit praktikues. ”

– Unë e kuptoj shtangien e tij, i them, dhe nuk mund ta besoni timen.

Ne biseduam për diçka tjetër dhe pasi intervista duhej të ruante një ton origjinal deri në fund, dhe të përfundonte me një fond absolutisht të paparashikuar, ramë kërkon që doktor Rizai, Filozofi Yega një ndshunte ndëshme, tëon jëtenco- ardhme spanjisht. Ah, sikur të gjendej një izraelit që mund të jepte një konferencë në shqip; me këtë rast do të thërrisnim të gjithë delegacionin e Dibrës. gjë, do të ketë një folës (orator), kolegu ynë Nissim efendi Rousso, i cili do të flasë në turqisht dhe një i tretë në frëngjisht.

Marrë nga Darsiani

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

dikur dikur aurenc bebja riza teufiku aurenc bebja riza teufiku


Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin