LIVE UPDATES
Bota

Matje forcash në Bosnjë-Hercegovinë, qëlimi i Milorad Dodik

17 December 2021, 08:02 Nga DOSJA
Matje forcash në Bosnjë-Hercegovinë, qëlimi i Milorad Dodik

SARAJEVO – Pas gjashtë muajsh, Republika Srpska në Bosnje do të shkëputet prej institucioneve të shtetit të përbashkët, madje edhe nga ushtria. Kështu ka vendosur parlamenti në Banja Lukë. Që pas këtij vendimi mbizotëron atmosferë alarmi. A do ta verë në jetë Millorad Dodik, burri i fortë i serbëve të Bosnjes, këtë vendim? Cili është qëllimi? A do të nisë një përshkallëzim i situatës? Do të ketë sërish luftë?

Të gjitha këto pyetje shtrohen gabim. Plane, objektiva, arritje, madje edhe valët e emocioneve janë të huaja për modelin politik që është zhvilluar këtu gjatë këtyre 25 viteve të fundit. Partitë ecin me hapa tresh para e pas dhe distanca mes tyre mbetet gjtihmonë konstante. Ky është parimi i matjes së forcave në tërheqjen e litarit. Tërhiq me këmbëngulje duke mos lëshuar asnjë centimetër, e duke i ngulur këmbët fort në tokë: Taktikat moderne bazë të këtij lloj sporti, që e demonstron si model politika këtu, janë evidente.

Kush i zotëron këto teknika, është i armatosur për dhe në politikën për Bosnjen. Megjithatë në dallim nga sporti, në politikën boshnjake nuk ka një përkufizim, që të tregojë se kur ndonjeri ka fituar. Gara thjesht vazhdon. Ekipet në tërheqjen e litarit krijohen sipas një parimi të qartë. Përpara, sy ndër sy me kundërshtarin, qendron më i dobëti, por që duhet të demonstrojë forcën. Millorad Dodik, anëtari serb i presidencës treshe në shtetin boshnjak, është personi ideal për këtë pozicion.

Si homologu i tij në anën tjetër në krye të vijës së frontit qendron përfaqësuesi i ri i lartë në Sarajevë, gjermani Christian Schmidt. Ky është pa përvojë, nuk e njeh vendin dhe nuk ka asnjë mbështetje, as prej Peace Implementation Council fromalisht përgjegjës për Bosnjë-Hercegovinën, as në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, e as në diplomacinë e vendit të vet, që pas ndryshimit të pushtetit në Berlin po nis të formatohet sërish. Truke në tërheqjen e litarit pothuajse nuk ka fare, vetëm një: nëse traineri dikton humbje përqendrimi tek ekipi kundërshtar, litari duhet tërhequr rrufeshëm me të gjithë forcën. Nëse pala tjetër dikur do ta kishte shansin që me një tërheqje konstante të lironte një metër terren, atëherë ky është çasti i duhur.

Edhe në pozicionin tjetër s’ka përse t’i druhet krahasimit partia serbo-boshnjake. Direkt pas Dodikut është pozicionuar Aleksandar Vuçiqi, presidenti i Serbisë. Pa mbështetjen e tij serbët e Bosnjes as që mund të guxonin ta ndërmerrnin këtë nismë. Kundërshtari direkt i Vuçiqit është Komisioni Europian, i çorientuar në çështjet e Ballkanit mes ecejakeve të zgjidhjeve kontradiktore që sugjerohen nga Berlini, Parisi e Budapesti.

Personi më i fortë, “pra figura kyç”, qendron sa të mundet në fund të një gare të tillë. Presdienti i Rusisë Vladimir Putin vetëm mund të fitojë prej zvarritjeve për Bosnjen: Ai jo vetëm që mund ta sorollasë BE-në në Ballkan, por edhe mund ta dobësojë direkt atë. Ndryshe nga rasti i Ukrainës për shkak të Bosnjes atij nuk i duhet të druhet prej masave ndëshkuese si sanksionet, por vetëm, ashtu në rastin e Bjellorusisë, ai mund të pësojë një humbje prestigji. Ndërsa figura tjetër kyç në anën tjetër, presidenti Joe Biden, nuk ka ndonjë piketë. SHBA-ja përqendrohet tek Kina e tani nga halli edhe tek Ukraina. Pas turpit në Afganistan vështirë ta besojë ndokush që SHBA-ja të angazhojë potencialin e vet në rajone të tjera botës.

Gjashtë muaj ka tani kohë Perëndimi, që të mbledhë veten dhe të krijojë një kundërpeshë të fuqishme. Por vështirë që rimbledhja e forcave të arrijë deri në Uashington. Të paktën deri atëherë BE-ja duhet të rimëkëmbet. Në aspektin ligjor pozicioni i serbëve të Bosnjes është i pabazë: „Miratimi” për institucionet e përbashkëta të Bosnjes, prej nga ato duan tani „të tërhiqen”, nuk është një firmë e hedhur në një marrëveshje që mund të anulohet. Miratimi i parlamentit serbo-boshnjak më shumë rezulton nga normat e detyrueshme kushtetuese. Nëse shkelen këto norma kushtetuese, duhet të ketë sanskione. Instrumentat për këtë janë mëse të mjaftueshme. Ato mund të nisin që me tërheqjen e Bankës Europiane të Investimeve deri tek përjashtimi i bankave serbo-boshnjake nga qarkullimi monetar ndërkombëtar.

Edhe Beogradi mund të vihet nën presion. Serbia jo vetëm që merr ndihma nga BE-ja për realizimin e reformave, por edhe pjesa më e madhe e investiorëve të saj janë në Europë, e jo në Kinë e as në Rusi. Në aspketin politik presidenti Vuçiq luhatet me finokllëk mes Brukselit dhe Moskës. Nëse BE-ja i tregon atij kufirin, atij nuk i mbetet gjë tjetër veçse të futet në orbitën ruse. Por ky nuk është një objektiv i bukur për një kryetar ambicioz shteti: Ai do të humbiste hapësirën komode të veprimit, duke u detyruar të marrë urdhëra e të shohë se si oligarkët e afërt me Kremlinin do të depërtonin në bazën e tij të pushtetit. Vetëm devijimi në orbitën e Putinit është një horror për shoqërinë serbe, e cila asnjëherë nuk ka qenë aq rusofile, sa përpiqet ta paraqesë atë propaganda e Vuçiqit. Edhe vet Sllobodan Millosheviqi ishte në prag të rrëzimit, kur donte ta fuste vendin e tij në „Unionin Ekonomik Euroaziatik” të Putinit. Pra Europaende e mban fort litarin në dorë. Tani ajo vetëm duhet ta tërheqë atë.

Marrë nga DW

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

bota bota aleksander vucic bosnje hercegovine milorad dodik aleksander vucic bosnje hercegovine milorad dodik

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin