LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Muzeu shqiptar mban gjallë kujtime të terrorit komunist

1 August 2019, 06:21 Nga DOSJA
Muzeu shqiptar mban gjallë kujtime të terrorit komunist

SHKODËR-Në një ndërtesë të zakonshme në qendër të Shkodrës, në veri të Shqipërisë, afër kufirit me Malin e Zi, në një muze të vogël janë kujtimet e viktimave të një prej regjimeve më brutale të Europës Lindore.

Edhe nëse vizitorët nuk mund të imagjinojnë menjëherë se çfarë gjërash të tmerrshme ndodhën brenda selisë lokale të Ministrisë së Brendshme të epokës së komunizmit për pothuajse gjysmë shekulli, ata shumë shpejt e gjejnë veten të zhytur në një botë vuajtjesh dhe torturash dhe vrasjesh të motivuara politikisht.

Komunistët lokalë i fshinë menjëherë të gjitha gjurmët e veprimtarive të ish-gjimnazit françeskan “Illyricum” pasi një vendim i qeverisë më 6 mars 1946 ia dorëzoi ndërtesën shërbimeve të sigurisë.

“Shkodra vuajti shumë gjatë viteve të para të komunizmit, sidomos nga viti 1956 deri në vitin 1960, kur qyteti ishte si një burg komunist,” tha për BIRN historiani dhe kuratori Muzeut të Dëshmisë dhe Kujtesës, Pjerin Mirdita.

Komunistët në një kohë drejtonin jo më pak se 23 burgje në Shkodër, një qytet me një popullsi të madhe katolike ku komunistët u përpoqën shumë për të marrë kontrollin e tij gjatë dhe pas viteve të fundit të Luftës së Dytë Botërore.

Dhjetëra mijëra shqiptarë u dërguan në kampe pune për arsye politike nën regjimin komunist dhe të paktën 6,000 njerëz u ekzekutuan, besojnë shumica e ekspertëve.

“Gjatë këtyre viteve, kundërshtimi ndaj komunistëve ishte ende i lartë në Shkodër, mbase jo direkt kundër shtetit, por ai mbeti gjallë brenda zemrave dhe mendjeve të njerëzve, thotë Mirdita.

Mirdita thotë se ish-shkolla katolike funksiononte si një qendër torturimi dhe marrje në pyetje.

“Fillimisht, të burgosurit qëndronin këtu për periudhën e marrjes në pyetje, periudhë gjatë së cilës i nënshtroheshin torturës fizike dhe psikologjike. Pasi dënoheshin, ata dërgoheshin në burgje të tjera në të gjithë vendin,” shpjegon ai.

Korridori i lyer me të kuqe, simbol i vuajtjes

Pjesa e brendshme e Muzeut të Dëshmisë dhe Kujtesës është e ndarë në dy pjesë, të ndara nga një korridor i lyer me të kuqe, i cili simbolizon vuajtjet shpesh të përgjakshme të atyre që dërgoheshin në dhomën e marrjes në pyetje, dhoma më e errët e ndërtesës.

Në korridorin e hyrjes është një ekspozitë fotografike për viktimat, me data dhe postera dhe një dhomë të vogël ku shfaqen video. Zona e dytë ka një tjetër dhomë ekspozite dhe qelitë e të burgosurve së bashku me dhomën e marrjes në pyetje.

Në të dy anët e korridorit, përballë njëra-tjetrës ndodhen 23 qeli. Në këto qeli të vogla, secila më pak se katër metra katrorë dhe që në atë kohë quheshin biruca, të burgosurit mbaheshin para dhe gjatë procesit të marrjes në pyetje.

Disa nga shkrimet e tyre nëpër mure janë ruajtur, së bashku me gazetat bashkëkohore propagandistike komuniste, të cilat mbulojnë muret e qelive.

Në fund të korridorit, dhoma e madhe, e errët dhe e ftohtë e marrjes në pyetje i ngjeth mishin kujtdo që kalon atë prag edhe tani.

Një shufër e elektrizuar dhe disa tela me gjemba ndodhen në një cep të dhomës, ndërsa oficeri që i merrte në pyetje së bashku me një makinë shkrimi ulej në anën tjetër të dhomës. Pajisjet e tensionit të lartë që dikur përdoreshin për të torturuar të burgosurit si fizikisht ashtu edhe mendërisht ndodhen në një tjetër tavolinë në dhomë.

“Dy herë në ditë, për dy orë, të burgosurit detyroheshin të lexonin libra nga diktatori komunist Enver Hoxha. Ata gjithashtu rriheshin rregullisht,” shpjegon Mirdita.

Hoxha e qeverisi Shqipërinë me një grusht të hekurt nga viti 1946 deri në vitin 1992, duke e modeluar akoma veten e tij sipas Stalinit edhe shumë kohë pasi Stalinizmi u diskreditua në vendet e tjera në bllokun Lindor. Duke iu druajtur Perëndimit dhe fqinjëve të tij, Hoxha e izoloi plotësisht vendin e tij nga bota e jashtme, duke ndjekur recetën e tij të frymëzuar nga sovjetikët për zhvillimin e vendit.

“Riedukimi” i të burgosurve në Shkodër do të vazhdonte më pas në kampet e punës, në të cilat u dërguan shumë prej tyre. Shumë nuk u kthyen më kurrë.

“Ata duhej të punonin në miniera me turne, çdo tetë orë. Ishte njësoj si gulagët në Rusi gjatë kohës së Leninit ose Stalinit,” shton Mirdita.

Vendi vazhdon ende të përndiqet nga e kaluara

Ashtu si shumë vende të tjera që kaluan në anën sovjetike të Perdes së Hekurt pas Luftës së Dytë Botërore, krimet e epokës komuniste ende e përndjekin Shqipërinë, e cila sot po troket në dyert e Bashkimit Europian, pasi u mirëprit në NATO në vitin 2009.

Kujtimi i dhjetëra mijëra viktimave politike të ish-regjimit mbahet gjallë në vende si Muzeu i Dëshmisë dhe Kujtesës.

Anëtarët e publikut dhe turistët që vizitojnë muzeun mund të shohin filma të shkurtër në dhomën audio-vizuale. Në bibliotekë, ata gjithashtu mund të lexojnë libra për regjimin komunist në Shqipëri, si dhe letërsi të shkruar në dhe për burgun.

“Ne kemi një bibliotekë që është e hapur për publikun, kështu që të gjithë mund të vijnë këtu për të studiuar ose për të lexuar, ose thjesht të kalojnë ca nga koha e tyre e lirë,” tha për BIRN historiani dhe kuratori i Muzeut.

Mësuesit e shkollave i sjellin këtu nxënësit e tyre që të mësojnë mbi të kaluarën traumatike të vendit, jo vetëm për t’i edukuar ata për të kaluarën, por edhe për t’u siguruar që tmerre të tilla të mbesin pjesë e së kaluarës dhe të mos përsëriten më.

“Këtu vijnë shumë nxënës shkolle dhe mësues historie. Ata shohin vendin, prekur me duart e tyre dhe ndiejnë sa i vështirë ishte regjimi për njerëzit,” thotë Mirdita.

Madje, nxënësit e interesuar mund të takojnë disa nga ish të burgosurit politikë që kanë mbijetuar, të bisedojnë dhe “të ndajnë historinë me ta”.

Mirdita thotë se besimi fetar ishte çelësi për mbijetesën e shumë njerëzve në këtë rajon të trazuar, ku komunistët luftuan me rebelët antikomunistë për vite të tëra pas Luftës së Dytë Botërore nëpër male.

Regjimi i Enver Hoxhës shkoi më tej sesa Bashkimi Sovjetik në vitin 1967, kur ai ndaloi të gjitha fetë në Shqipëri dhe e shpalli Shqipërinë shtetin e parë ateist në botë.

Por Mirdita thotë se shumë njerëz në Shkodër e ruajtën besimin e tyre. “Feja mbijetoi këtu, në shtëpitë e njerëzve,” thotë ai, duke përmendur se qyteti mbeti dhe mbetet ende shtëpia e tre besimeve kryesore në vend – katolicizmit, myslimanizmit dhe krishterimit ortodoks.

Marrë nga reporter.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

kulture kulture burgu muzeu shqiptar shkoder terrori komunist burgu muzeu shqiptar shkoder terrori komunist


Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin