LIVE UPDATES
Insights

Ndikimi i rivalitetit SHBA-Kinë në rajonin e Euroazisë

24 March 2021, 07:24 Nga DOSJA
Ndikimi i rivalitetit SHBA-Kinë në rajonin e Euroazisë

Kina dhe Shtetet e Bashkuara janë përfshirë në një rivalitet gjithnjë e më të ashpër dhe konkurrenca e tyre në rritje pritet të reflektojë ndryshe-ndryshe në vendet e Euroazisë. Këto dy fuqi botërore kanë një qasje të veçantë strategjike në këtë rajon, krahasuar me pjesët e tjera të botës.

Tensionet midis Pekinit dhe Uashingtonit kanë dalë dukshëm në pah në Alaskë, më 18 dhe 19 mars, gjatë një takimi të zyrtarëve të lartë kinezë dhe amerikanë.

Bisedimet e nivelit të lartë midis dy ekonomive më të mëdha në botë – të parat qëkur presidenti amerikan, Joe Biden, ka marrë detyrën në janar – janë shoqëruar me kritika të mprehta nga secila palë.

Sekretari amerikan i Shtetit, Antony Blinken, i shoqëruar nga këshilltari për siguri kombëtare, Jake Sullivan, ka kritikuar ashpër qëndrimin gjithnjë e më luftarak të Kinës ndaj Tajvanit, internimin e pakicave myslimane në provincën e saj perëndimore Ksinjiang, kufizimin e demokracisë në Hong Kong dhe veprime të tjera.

Grindje publike midis SHBA-së dhe Kinës

Yang Jiechi, i dërguari më i lartë i udhëheqësit kinez, Xi Jinping, i cili ka përfaqësuar Pekinin në Alaskë së bashku me ministrin e Jashtëm, Wang Yi, ka thënë se Shtetet e Bashkuara kanë një “mentalitet të Luftës së Ftohtë” dhe se përpiqen “t’i nxisin” vendet e tjera për të sulmuar Kinën. Ai ka kritikuar ashpër zyrtarët amerikanë për, siç ka thënë, problemet racore.

Episodi i zjarrtë diplomatik u ka dërguar mesazh vendeve të tjera, që tashmë lundrojnë në tensionet e fuqive botërore, se ato duhet të përgatiten për një mjedis edhe më sfidues në vitet e ardhshme.

Për vendet e ndryshme të Euroazisë – që shtrihen nga Evropa Lindore në Azinë Qendrore dhe Jugore – llogaria mund të dalë ndryshe. Kina ka rritur ndikimin ekonomik në rajon dhe shumë analistë besojnë se ajo do të tërheqë më shumë vëmendje.

“Euroazia nuk është në qendër të konkurrencës SHBA-Kinë”, thotë për Radion Evropa e Lirë Daniel Markey, profesor në Universitetin Johns Hopkins dhe ish-zyrtar i Departamentit amerikan të Shtetit, i përqendruar në Azinë Jugore.

“Kjo nuk do të thotë se nuk do të jetë një rajon i rëndësishëm për t’u parë, por konkurrenca më e mprehtë po zhvillohet më afër brigjeve lindore të Kinës, jo oborrit të tij perëndimor”, thotë ai.

Brigjet lindore vs. “oborri perëndimor”

Zyrtarët amerikanë janë takuar me aleatët në Japoni dhe Korenë e Jugut, në prag të takimit në Alaskë, për t’i riafirmuar lidhjet e tyre dhe për t’u koordinuar më mirë për çështjen e Kinës.

Ekonomia e Kinës i ka rezistuar një lufte tregtare me administratën e ish-presidentit amerikan, Donlad Trump, dhe është rikthyer fuqishëm nga goditjet që ka sjellë pandemia e koronavirusit.

Kjo ka ndodhur pjesërisht për shkak të pranisë së zgjeruar të Kinës në të gjithë Euroazinë, që është mundësuar përmes Nismës së Brezave dhe Rrugëve.

Kjo nismë financon projekte infrastrukturore në të gjithë rajonin dhe, në të njëjtën kohë, rrit ndikimin politik dhe ekonomik të Kinës.

Presidenti i Kinës, Xi Jinping duke pranuar urdhrin më të lartë që ndaj Kirgizia nga presidenti i këtij vendi, Sooronbai Jeenbekov. Bishkek, qershor, 2019.

“Ajo që po bën Pekini në të gjithë Euroazinë, është domethënëse dhe do të ketë rezultate, nëse mund t’i përmbushë qëllimet e saj, por kjo nuk është një arritje e lehtë”, thotë Markey.

Derisa Azia Lindore është ende një rajon që e karakterizon prania ushtarake amerikane, Euroazia është një rajon i komplikuar i vendeve, që paraqesin një mjedis politik shumë më pak armiqësor për Pekinin.

Kjo është pjesërisht ajo që e ka motivuar zgjerimin e Kinës në perëndim, përmes Nismës së Brezave dhe Rrugëve. Atje, Kina ka hasur në qeveri të etura për kapitalin kinez dhe në një zonë ku Shtetet e Bashkuara kanë mbyllur bazat ushtarake.

“Kina ka pasur dëshirë që t’i shmangë konfrontimet e hapura me Perëndimin, andaj strategjitë kineze kanë ndjekur mundësitë në të gjithë Euroazinë”, thotë për Radion Evropa e Lirë Edward Lemon, ekspert i Azisë Qendrore në Universitetin A&M të Teksasit.

“Kina do të vazhdojë të rrisë rolin e saj në rajon, veçanërisht kur [Shtetet e Bashkuara] po vazhdojnë tërheqjen nga Afganistani”, shton ai.

Interesat euroaziatike

Përfshirja amerikane, në anën tjetër, është shumë më ndryshe. Irani është një çështje kryesore për administratën e Bidenit, por rajonet e tilla si Azia Qendrore nuk janë përparësi politike për Uashingtonin.

Përfshirja dhe interesat amerikane në Azinë Qendrore janë rritur dhe zbehur që nga rënia e Bashkimit Sovjetik. Rajoni, edhe një herë, është duke marrë më shumë vëmendje, pasi Uashingtoni i sheh Kinën dhe Rusinë si dy rivalët kryesorë në skenën globale, por ai nuk duket i gatshëm të konkurrojë me xhepat e thellë të Kinës.

Një çështje që mund të marrë më shumë vëmendje është rajoni Ksinjiang, ku Qeveria kineze thuhet se ka burgosur mbi një milion ujgurë dhe pakica të tjera myslimane në kampe internimi.

Kina: Pretendimet për gjenocid ndaj ujgurëve janë absurde

Shtetet e Bashkuara dhe vendet e tjera perëndimore janë bërë gjithnjë e më të zëshme sa u përket këtyre kampeve. Më 22 mars, Bashkimi Evropian ka sanksionuar disa zyrtarë kinezë, për shkak të veprimeve të Pekinit në Ksinjiang.

Në vitet e fundit, Pekini ka rritur mbikëqyrjen në rajonin e tij perëndimor, i cili ndan kufi me Kazakistanin, Kirgizinë dhe Taxhikistanin, si dhe ka rritur goditjen brutale ndaj pakicave myslimane.

Pesha e këtyre përpjekjeve është përqendruar në popullsinë ujgure të Kinës, por kazakë dhe kirgizë kanë përfunduar gjithashtu në kampe – gjë që ka dëmtuar imazhin e Kinës në rajonin e gjerë.

“Azia Qendrore nuk është një fushëbetejë për rivalitetin SHBA-Kinë, por nuk do të jetë e lehtë [për të mos u përfshirë], duke marrë parasysh se marrëdhëniet janë aq të dobëta dhe konkurrenca [midis Shteteve të Bashkuara dhe Kinës] po rritet”, thotë Nargis Kassenova, eksperte në Harvard, e cila përqendrohet në rolin e Kinës në rajon.

Por, përkundër rivalitetit të thelluar midis Pekinit dhe Uashingtonit dhe një klime më të vështirë politike, asnjëra palë nuk ka shumë interes për të ndryshuar qasjen tradicionale në Azinë Qendrore dhe më gjerë.

Sipas Kassenovas, trajtimi i presioneve në rritje do të jetë gjithnjë e më i vështirë për vendet e vogla, pasi ato duhet të merren edhe me Rusinë, e cila po afrohet gjithnjë e më shumë me Kinën, pasi lidhjet e saj me Uashingtonin janë në nivelin më të ulët të parë ndonjëherë.

Marrë nga REL

Rama është propozuar për president nga disa deputetë socialiste, mendoni se:

View Results

opinione opinione tensionet kine-shba tensionet kine-shba

Sondazh

Insights 16 March 2021, 12:49

Gjuha e dhunës elektorale ka nisur!

Gjuha e dhunës elektorale ka nisur. Ajo shprehet:1. Fyerje personale të ndërsjellta mes politikanësh2. Kriminalizimi i gjuhës, duke dalë jashtë politikës, por l...

Insights 13 March 2021, 20:26

TIRANË– Mosmbajtja e një maske i kushtoi sot një keqtrajtim dhe një fyerje publike gazetares Edona Haklaj, e cila u shty nga kryeministri Edi Rama. Me mikr...

Insights 13 March 2021, 10:23

Papa Bergoglio si “shenjë kundërshtie”

Megjithëse na mungon distanca historike e duhur për ta studiuar pontifikatin e Papa Francesco-s, nëse do ta përmblidhja në pak fjalë, do të përdorja togfjalëshi...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin