LIVE UPDATES
Bota

Nëntë gjërat që mund të shkojnë keq me vaksinat e reja

17 December 2020, 15:04 Nga DOSJA
Nëntë gjërat që mund të shkojnë keq me vaksinat e

Nga F. Perry Wilson

Mendoni pak për arritjen që është shënuar. Brenda një muaji nga shfaqja e SARS-CoV-2 – koronavirusit që shkakton Covid-19 -iu rendit gjenomi i tij. Tre muaj më vonë, vaksinat e para kandidate nisën t’u injektoheshin vullnetarëve njerëzorë në testet klinike.

Tani, më pak se 12 muaj qëkur u identifikua rasti i parë në Vuhan të Kinës, SHBA-jaka planifikuar të nisë programin më të madh të vaksinimit masiv në historinë e vet. Si mjek, studiues klinik dhe epidemiolog, unë jam i kënaqur me të dhënat e vaksinës deri më tani. Efikasiteti prej 95 për qind i vaksinave mRNA të Pfizer/BioNTech dhe Moderna, është i pashembullt dhe më i mirë se sa shpresonte çdokush prej nesh. Por duhet të kemi kujdes.
Ka shumë gjëra akoma që mund të shkojnë keq. Ja cilat janë ato.

Efektet anësore të papritura afatgjata (Probabiliteti: I ulët)

Molekula e ARN-së është tepër e paqëndrueshme, mund të shpërbëhet shumë lehtë,ndaj duhet të transportohet në kushte super të ftohta. Ajo nuk ka aftësi të integrohet tek ADN-ja, ndaj ka rrezik që të shkatërrohen mutacionet e koronavirusit. Ndërkohë, disa shkencëtarë kanë ngritur shqetësimin se një reagim imun ndaj ARN mund të çojë në disa sëmundje autoimune (si lupusi).Por testimet nuk e kanë treguar ende diçka të tillë.

Nuk do të ketë mjaftueshëm vaksina për të gjithë (Probabiliteti: I ulët)

Një nga avantazhet kryesore të vaksinave mARN, është se ato prodhohen me shumë lehtësi. Në fakt, mund të bëhen rreth 1 milion doza në një bio-reaktor të vogël. Por ne nuk duhet të varemi vetëm nga vaksinat e mARN.

Vaksina e AstraZeneca ka të ngjarë të marrë aprovimin muajt e ardhshëm, dhe po ashtu ajo e kompanisë tjetër Johnson & Johnson. Ndërkohë në total janë13 vaksina antik-Covid në fazën e tretë të testimit,17 në fazën e dytë, dhe të tjerat në fazat e hershme të testimit. Të gjitha këto, mund t`a rrisin shumë numrin e vaksinave në dispozicion.

Procesi i vaksinimi politizohet (Probabiliteti: I ulët)

Nuk mund t`a imagjinoj, që republikanët që janë të dëshpëruar, t`a rihapin vendin me

çdo kusht, pasi do të bëheshin pengesë në këtë fushatë. Gjithsesi, lideri aktual i Partisë Republikane ka qenë një “skeptik ndaj vaksinave”. Thënë këtë, vaksina mund të provojë të jetë arritja më e popullarizuar e presidencës së Donald Trump.

Nuk do të ketë furnizime të mjaftueshme me vaksina (Probabiliteti: Mesatar)

Vaksinat kërkojnë shishka qelqi, gjilpëra, tamponë me alkool, dhe në rastin e vaksinës Pfizer/BioNTech një sasi të madhe akulli të thatë. Pfizer e ka përgjysmuar sasinë që parashikon të shpërndajë në fillim, për shkak të mungesave të paspecifikuara të këtyre produkteve.

Këto produkte zakonisht nuk prodhohen nga prodhuesi i vaksinave por nga kompani të tjera. Pavarësisht nga suksesi i Operacionit Warp Speed ​​në përshpejtimin e zhvillimit të vaksinave, qeveria federale i ka rezistuar thirrjeve për të thirrur Aktin e Prodhimit të Mbrojtjes, për të rritur furnizimin e këtyre përbërësve kritikë të programit të vaksinimit.

Njerëzit nuk do t`i marrin dot të dyja dozat (Probabiliteti: Mesatar)

Vaksinat me shumë doza nuk janë asgjë e re – fruthi, shytat, rubeola (MMR), rotavirusi dhe tetanosi, janë të gjitha vaksina me shumë doza. Por këto janë vaksina rutinë që u bëhen fëmijëve të vegjël, dhe prindërit priren të jenë pak më të fiksuar në lidhje me shëndetin e fëmijëve sesa të tyrin.

Sa nga ne do të kujtohen të rikthehet 3 javë më vonë në spital për të marrë dozën përforcuese kundër Covid-19? Dhe kjo do të ketë disa pasoja reale. Së pari, njerëzit mund të ndjehen të mbrojtur, kur në fakt nuk janë të tillë, kjo do të çojë në sjellje të shkujdesura, të cilat do t`a përhapin edhe më shpejt virusin.

Mjekët nuk do t’u thonë të vërtetën, për t’i ndihmuar pacientët të vaksinohen sa më shpejt (probabiliteti: Mesatar)

Derisa vaksinat të jenë të kudogjendshme, do të duhet të përcaktojmë cilët do vaksinohen në fillim dhe cilët do të presim. Udhëzimet fillestare janë për vaksinimin e mjekëve dhe infermierëve. Në fazën e dytë,gjërat ndërlikohen. Ne nuk kemi shumë qartësi, por ka të ngjarë që vaksina të rezervohet për ata me sëmundje kronike.

Dhe kjo do të krijojë disa nxitje tek mjekët, që shpesh mendojnë më shumë për përfitimet mbi pacientët e veçantë, sesa për shoqërinë në përgjithësi. Kjo mund të sjellë edhe një shpërndarje të papërshtatshme të vaksinave të pakta në dispozicion.

Vaksinat do ta përkeqësojnë pabarazinë në sistemin e kujdesit shëndetësor (Probabiliteti: I lartë)

Aktualisht në SHBA ka mbi 80 milion njerëz pa një qasje të rregullt në sistemin shëndetësor, shumë prej të cilëve kanë sëmundje kronike serioze, të cilat nuk po i dokumenton askush. Këta janë kryesisht njerëz me ngjyrë dhe me një status të ulët socio-ekonomik.

Kjo kategori njerëzish janë gjithashtu ata që kanë vuajtur më shumë gjatë pandemisë së Covid-19. Dhe ata mund të lihen pas dore edhe në këtë proces. Për të parandaluar këtë, ne kemi nevojë për programe vaksinimi që synojnë komunitetet me të ardhura të ulëta, dhe me burime të pamjaftueshme financiare.

Krijohet një ndjenjë e rreme e sigurisë (Probabiliteti: I lartë)

Me një nivel efikasiteti të deklaruar prej 95 për qind të 2 vaksinave të para,nëse njerëzit sillen të shkujdesur, shkojnë për darka dhe mbajnë më pak maska pasi të vaksinohen, ne sërish do të shohim një rritje dramatike të infeksioneve. Por problemi me ndjenjën e rreme të sigurisë nuk është social, është individual.

Kur një vaksinë është 95 për qind efektive, të gjithë ata që e marrin supozojnë se bëjnë pjesë tek 95 përqindëshi. Askush nuk mendon se mund të jenë edhe tek 5 përqindëshi, ose tek 5 nëçdo 100 njerëz. Nëse këta 5 persona nuk respektojnë distancën sociale dhe mbajtjen e maskave para se të mbarojë pandemia, ata mund të vuajnë ende pasojat më të rënda të Covid-19.

Kundërshtarët e vaksinave i amplifikojnë dhe keqinterpretojnë efektet anësore (Probabiliteti: Pothuajse e sigurt)

Kjo gjë po ndodh tashmë. Shqetësimi është se sa do të ndikojë këto keq-interpretime në përpjekjen për vaksinim në shkallë të gjerë. Ne duhet të vaksinojmë rreth 70 për qind të popullsisë për të arritur imunitetin e tufës, dhe për t`i dhënë fund pandemisë. Ky është një nivel i lartë, dhe fuqia e mediave sociale për të shumëzuar mesazhet e rreme apo të keqinterpretuara, dhe për t’i shpërndarë ato është e madhe.

Shënim: F.Perry Wilson, është profesor i asociuar i mjekësisë në Shkollën e Mjekësisë në Universitetin e Jeilit, SHBA.

Marrë nga Bota.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota vaksina anti-covd vaksina anti-covd

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin