LIVE UPDATES
Insights

Nga Blerina Kanxha: This will kill that… and this

19 May 2020, 06:27 Nga DOSJA
Nga Blerina Kanxha: This will kill that… and this

TIRANË– Në agun e 17 majit, mediat patën reagime të ndryshme rreth lajmit se godina e Teatrit Kombëtar, u shemb. Disa media e transmetuan si lajm neutral, si një ngjarje që thjesht ndodhi e disa të tjera patën nervin të shprehnin keqardhjen. Moslistimi i godinës si monument kulturor ka zemëruar shumëkënd, jo thjesht për faktin se ishte një shenjë mosrespektimi, porse ishte prologu i fatit të godinës. Sot, jo vetëm godina është rrënuar, por edhe rekuizita, kostumet, duke vënë përposhtë gjithë historinë që ka jetuar në atë ndërtesë për vite të tëra.

Disa e lexojnë si një kulm i një romani distopik, ndaj nuk është më me vend të thuash se të lexosh Orwell-in apo Huxley-n të jep më kënaqësi estetike: ne po e jetojmë atë realitet. Ashtu siç operonte Ministra e së Vërtetës tek libri ‘1984’ i George Orwell, në të cilin çdo lajm që mendohej të ishte i rremë hidhej në një hulli të kujtesës. Njëjtë sikur çdo lajmi të ‘rremë’ në lidhje me funksionalitetin e teatrit i është përgjigjur një kundër lajm nga bashkia e Tiranës apo Kryeministria. Nëse godina e teatrit ishte sipas ekspertëve që protestonin, në gjendje normale për të funksionuar, për kahun tjetër të ekspertëve që Kryeministri citon, teatri ishte një gërmadhë, dopolavoro, një ngrehinë e padobishme.

Në fjalët e monsinjor Frolos (Claude Frollo) te Notre-Dame de Paris e Hugo-it, ‘libri’ pra informacioni, risia, shpërndarja e dijes, makineritë e shtypjes do të shembnin të vjetrën, themelin, arkitekturën (ceci tuera cela). Në libër, Frolo, u ankohet vizitorëve të Katedrales duke vërejtur mahnitjen e tyre ndaj makinerisë së shtypjes e njëkohësisht duke ndjerë hijen e Katedrales mandej. Për të, arkitektura ishte forma më e pastër e shkrimit të historisë, e vërteta vetë, ndërsa libri, produkt i makinerisë veçse do të hidhte baltë mbi të.

Lajmi është se, ‘this’ (duke nënkuptuar shpërndarjen e informacionit), pra risia, nuk shembi vetëm arkitekturën, por edhe vetë lirinë e shpërndarjes së informacionit. Shumëkush u zgjua të protestojë online vetëm dy ditë më parë duke u kërkuar artistëve dhe grupeve të interesit të mbanin qëndrim. Disa prej tyre u zgjuan nga gjumi letargjik e thanë se kauza e teatrit ishte e frymëzuar prej interesave të partive opozitare. Të gjithë, ranë në hullinë e kujtesës, kur fadroma rrënoi së pari fasadën e Teatrit Kombëtar.

Qytetarët e Shqipërisë stepen sa herë përmendet fjala politikë a parti, sepse politika/partia është e ndotur, e rrezikshme dhe me të asnjëherë nuk ia dilet mbanë. Por politika ka marrë frerët e medias, duke u kthyer vetë në një të tillë. Ashtu si në shoqëritë e sunduara nga diktati, lajmi i duhur vjen nga një burim i cili është ‘i vërtetë’. Pos revoltës për prishjen/shprishjen e teatrit, prezenca në media e ekspertëve të cilët shprehnin qartë se projekti i ri do të ishte zgjidhje ideale: zaptoi editorialet, lajmin online, duke treguar kështu se për çdo hap të çmaskimit të këtij meskiniteti, do të vinte një goditje tjetër prej medias të ndërtuar tanimë nga forca politike në pushtet.

Problemi i vërtetë është se ne rebelohemi ndaj kujtesës, nuk duam ta përballim të shkuarën. Ndërkaq, harresa është synim i pushtetarëve, një mjet efikas për të përfituar edhe më shumë prej kësaj marrëdhënieje me të kaluarën.

Gjithë dhuna e shtypur në vetëdijen e shqiptarëve para viteve ‘90 ka bërë që të kthejë përmbys çdo rrënjë identiteti në Shqipëri. Kështu jo vetëm Teatri Kombëtar, por edhe objekte te tjera kulturore do të rrënohen për aq kohë sa ‘this’, pra informacioni, manipulohet prej një dore të vetme, e cila për çdo lajm që kundërshton versionin e qeverisë, do të gjenerojë disafish lajme të tjera, të mbysë zërin kundër.

Prej këtij kahu duhet të zërë rrënjë kultura e të ruajturit e kujtesës si formë rezistence, për të mos e lëshuar prej duarsh të shkuarën. Ashtu siç Umberto Eco shprehet në artikullin e tij ‘Against the loss of memory’ : kur një akt censurues fshin një pjesë të kujtesës së shoqërisë, shoqëria vetë përjeton kriza identiteti’.[1]

Për aq kohë sa klika e pushtetarëve është e bindur se zhdukja e godinave në të cilat zhvillohet aktivitet kulturor, do të sjellë shumë herë më shumë fitime nëse do të kthehen në kupola biznesi, memoria, do qëndrojë si ato kukullat e shëmtuara që vërejmë në shtëpitë tona për të larguar zogjtë natën.

Vitet e fundit ka patur një rritje të kuriozitetit për të mësuar të shkruarën, për të rishkruar historinë, ndërsa sot kërkohet të fshihen faqe të tëra histori.

Teksa në Tiranë drita e hënës tirrej, bashkë më të po sulmohej kultura, historia, demokracia dhe e drejta e qytetarit për të protesuar. Duke pritur barbarin, kuptoj se gjatë gjithë kësaj kohe, barbarët i kemi patur mes nesh, madje i kemi zgjedhur vetë të jenë mbi ne.

(Marrë nga Peizazhe.com)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

blog blog blerina kanxha pasuria e teatrit shembet teatri kombetar blerina kanxha pasuria e teatrit shembet teatri kombetar

Sondazh

Insights 17 May 2020, 13:21

Po tani, çfarë t’u themi studentëve?

Vit pas viti, me studentët e vitit të tretë të degës së arkitekturës e nisnim semestrin e dytë me një vizitë tek Teatri Kombëtar. Ishte dita më e bukur e vitit ...

Insights 14 May 2020, 18:11

TIRANË- Kreu i Bashkisë së Tiranës, Erion Veliaj, ka shprehur vendosmërinë e tij për shembjen e godinës së Teatrit Kombëtar. Sot Veliaj ka dorëzuar në Kësh...

Insights 14 May 2020, 09:15

Dylqinja e Tobozës dhe Edi Rama i Shqipërisë

Edhe Kalorësi Shqiptar, në dashuri ka rënë me “Dylqinjën e Tironës”!Pasi shtriu përtokë përbindëshin ”Korrupsion” aq sa gjaku shkoi deri në gju edhe tek Astiri,...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin