LIVE UPDATES
Bota

“Pasaporta në shitje”/ Mali i Zi mbyll skemën pas paralajmërimit të BE-së

2 September 2021, 12:34 Nga DOSJA
“Pasaporta në shitje”/ Mali i Zi mbyll skemën pas

Kur ish-kryeministri i Tajlandës, Thaksin Shinawatra, mori nënshtetësinë malazeze në këmbim të investimit prej miliona eurosh në vitin 2010, qeveria deklaroi se do të niste investimet e huaja në shkallë të gjerë në sektorin e turizmit të vendit.

Por edhe pse Shinawatra investoi 24 milionë euro në ishullin Sveti Nikola në rivierën malazeze në prill 2017, shtetësia e tij malazeze doli të ishte më e dobishme në përpjekjet e tij për të shmangur ndjekjen penale në vendin e tij.

Pasi u rrëzuar nga pushteti në një grusht shteti ushtarak, Shinaëatra u dënua për korrupsion dhe terrorizëm në Tajlandë. Por ai ishte i sigurt me pasaportën e tij të re, pasi Mali i Zi refuzoi ta ekstradonte atë në Tajlandë, duke pretenduar se qytetarët malazezë mund të ekstradohen vetëm në Gjykatën Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë në Hagë.

“Ne konsideruam se Shinawatra ishte kryeministri i zgjedhur në mënyrë demokratike i Tajlandës dhe se ai u rrëzua në një grusht shteti ushtarak, që do të thotë në një mënyrë jodemokratike. Ne konsideruam se ai ishte një investitor serioz”, tha kryeministri i atëhershëm i Malit të Zi Milo Djukanoviç në maj 2010.

Që nga viti 2010, qeveria malazeze nën drejtimin e Djukanoviçit ka operuar tre skema të “shtetësisë ekonomike”, duke i shitur pasaporta fillimisht “biznesmenëve të njohur me reputacion të besueshëm”, nëse ata investojnë të paktën gjysmë milioni euro në vend.

Programi më i fundit i shtetësisë ekonomike për investitorët e huaj u prezantua në janar 2019. Qeveria e Djukanoviçit ofroi pasaporta malazeze për investitorë që investuan të paktën 250,000 euro në rajone të pazhvilluara në veri të vendit, ose 450,000 euro në rajonet e zhvilluara në qendër dhe jug.

Në maj 2020, ish-kryeministri Dusko Markoviç tha se skema ishte tashmë e suksesshme në tërheqjen e investimeve të huaja.

“Siç kemi njoftuar, programi i marrjes së shtetësisë malazeze ka filluar të japë rezultate”, tha Markoviç në parlament.

Por praktika e shitjes së shtetësisë malazeze për investitorët e huaj u kritikua ashpër nga Komisioni Evropian, i cili ngriti shqetësimin se kjo mund të përdoret për shmangien e taksave, pastrim parash ose për të shmangur ndjekjen penale në juridiksione të tjera.

Në mars të këtij viti, qeveria e re malazeze e cila erdhi në pushtet pas humbjes elektorale të Partisë Demokratike të Socialistëve të Djukanoviçit njoftoi se programi i shtetësisë për investitorët e huaj do të përfundojë deri në fund të vitit 2021, sepse mund të ngadalësojë rrugën e vendit drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian.

Deri më tani, programi më i fundit i shtetësisë ekonomike ka sjellë 34 milionë euro në arkën e shtetit përmes investimeve të bëra dhe tarifave dhe taksave të paguara nga qytetarët e rinj malazezë.

“Që nga viti 2019, Mali i Zi ka marrë 693 kërkesa për shtetësi ekonomike, kryesisht nga Federata Ruse, Kina, Shtetet e Bashkuara, Libani, India, Egjipti dhe Pakistani. Gjatë dy viteve të fundit, autoritetet kanë miratuar kërkesat e 37 investitorëve të huaj dhe anëtarëve të familjeve të tyre”, tha Ministria e Brendshme për BIRN. 

Gjithsej 108 shtetas të huaj, kryesisht nga Rusia dhe Kina, morën pasaporta malazeze duke blerë apartamente në qytetet bregdetare dhe malore ose duke dhuruar para për zonat e pazhvilluara, tha ministria.

Emrat e këtyre qytetarëve të rinj nuk mund të bëhen publik për arsye të mbrojtjes së të dhënave personale, shtoi ajo.

Qeveria e kishte kufizuar numrin e pasaportave të disponueshme sipas skemës në 2,000 të tilla dhe merrte një tarifë prej deri në 100,000 euro për aplikim, duke thënë se kjo tarifë do t’i drejtohej një fondi special për përmirësimin e zonave të pazhvilluara të vendit.

Sipas Agjencisë së Investimeve të Malit të Zi, një total prej 9.2 milionë eurosh janë siguruar nëpërmjet këtyre tarifave dhe 7.5 milionë euro janë dorëzuar në rajonet e pazhvilluara.

Por qeveria e re, e udhëhequr nga tre ish-blloqe opozitare, pretendoi se skema nuk e rriti ekonominë siç ishte premtuar, pasi aplikuan më pak se 2,000 njerëz.

“Numri i përgjithshëm i aplikuesve për shtetësi vë në pikëpyetje qëllimin dhe qëndrueshmërinë e programit”, tha qeveria për BIRN në një përgjigje me shkrim.

“Edhe pse ka mendime shtetësitë e fituara përmes investimeve kontribuojnë në zhvillimin e vendit, zbatimi i programit nuk tregon interes. Prandaj, kontributi i kësaj skeme në zhvillimin ekonomik të vendit është i diskutueshëm”, tha ai.

Pasaporta për apartamente

Agjencia e Investimeve e Malit të Zi tha për BIRN se sipas skemës së shtetësisë ekonomike të inciuar në vitin 2019, 18.2 milionë euro janë investuar në shtatë projekte. Shumica e tyre janë hotele në resorte malore, të cilat aktualisht janë duke u ndërtuar nga kompani malazeze.

Aplikuesit kualifikoheshin për marrjen e shtetësisë ekonomike duke blerë apartamente në ndërtim në Kolasin Resort and Spa, K16, Bjelasica 1450, Hotel Montis dhe Resort, Hotel Breza dhe Rezidencat në qytetin Kolasin, në hotelin Durmitor në Zabljak dhe në HotelIN DHE Resortin Montis në qytetin bregdetar të Tivatit, tha Agjencia e Investimeve.

Pavarësisht vendimit të qeverisë së re për të përfunduar programin e shtetësisë ekonomike në dhjetor, disa nga kompanitë që kërkojnë të shesin apartamente luksoze po e promovojnë ende skemën në faqet e tyre të internetit.

“Si një zhvillim kualifikues për marrjen e shtetësisë së Malit të Zi nga Programi i Investimeve, Breza Hotel & Residences kombinon përvojën e një hoteli luksoz dhe përfitimin e shtetësisë së Malit të Zi për blerësit që kërkojnë një investim të paçmuar në fushën e pasurive të paluajtshme”, thuhet në faqen e internetit të Breza Hotel and Residences.

“Blerësit shpërblehen me pasaportën e renditur në vend të 34-të për lëvizshmërinë globale dhe udhëtimin pa viza në 124 vende, përfshirë zonën Shengen”, shton ajo.

Paralajmërimi i BE-së nxit veprimin e qeverisë

Mali i Zi nuk është i vetmi vend që ka shitur pasaportat e tij. Skema të ngjashme janë futur në zbatim nga Moldavia, Maqedonia e Veriut, Antigua dhe Barbuda, Grenada, Malta, Holanda dhe Spanja, duke lejuar marrjen e shtetësisë së drejtpërdrejtë përmes investimeve ose për investitorët e pasur.

Përveç liderit të rrëzuar tajlandez Thaksin Shinawatra, përfitues të njohur të shtetësisë malazeze përfshijnë ish-ministrin palestinez Mohammed Dahlan, i cili dyshohet se ka përvetësuar qindra miliona para fonde shtetërore në vendin e tij.

Nathaniel Rothschild, një anëtar i dinastisë së famshme bankare dhe një nga financuesit e zhvillimit të Porto Mali i Zi në Tivat, gjithashtu ka një pasaportë malazeze që nga viti 2011.

Por Komisioni Evropian, në raportin e tij në vitin 2020 mbi përparimin e Malit të Zi drejt anëtarësimit, paralajmëroi se skema e shtetësisë ekonomike mund të përbëjë rreziqe duke mundësuar pastrimin e parave, evazionin fiskal, financimin e terrorizmit dhe infiltrimin nga krimi i organizuar.

“Si vend kandidat, Mali i Zi nuk duhet të ndërmarrë asnjë masë që mund të rrezikojë arritjen e objektivave të BE-së, kur përdor të drejtat e tij për të dhënë kombësinë”, thuhet në raport.

Ky paralajmërim e nxiti qeverinë e re të merrte masa.

“Programi i shtetësisë ekonomike nuk do të zgjatet, pasi ai nuk mbështetet nga Bashkimi Evropian. Ky program mund të ngadalësojë pranimin e Malit të Zi në Bashkimin Evropian”, tha ministri i Zhvillimit Ekonomik Jakov Milatoviç në parlament në mars.

Mira Popoviç nga OJQ-ja Qendra për Edukimin Qytetar tha se në dritën e faktit se numri i pasaportave të shitura për investitorët ishte “shumë më i ulët nga sa pritej fillimisht”, mbyllja e programit ishte një hap pozitiv.

“Qeveria e re mori një vendim të mirë, sepse kishte mungesë investitorësh të mundshëm, por më e rëndësishmja, programe të tilla janë kritikuar nga BE-ja”, tha Popoviç.

Marrë nga Reporter.al

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

rajoni rajoni shtetesia malazeze thaksin shinawatra shtetesia malazeze thaksin shinawatra

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin