LIVE UPDATES
Politike

A ia vlen të rivihet në punë ARMO?

Ish-drejtuesi i rafinerisë ARMO për vitet 2003-2005, Përparim Hajnaj, thekson se ndërtimi i një rafinerie moderne në Ballsh ose pranë bregdetit është i mundshëm dhe i domosdoshëm për ekonominë shqiptare.

4 April 2026, 08:19 Nga I.A

A ia vlen të rivihet në punë ARMO?

BALLSH- Shtrenjtimi i çmimit të naftës në tregun e pakicë, e ndikuar nga ndryshimet e shitjes së produktit në bursa, rikthen debatin nëse duhet të rindërtohet dhe të vihet në punë rafineria e shkatërruar e naftës në Ballsh.

Ish-drejtuesi i rafinerisë ARMO për vitet 2003-2005, Përparim Hajnaj, thekson se ndërtimi i një rafinerie moderne në Ballsh ose pranë bregdetit është i mundshëm dhe i domosdoshëm për ekonominë shqiptare. Sipas tij, nafta bruto që prodhohet në vend mund të përpunohet për prodhimin e bitumit, vajgurit për avionë dhe karburanteve për tregun vendas, duke ulur varësinë nga importet dhe duke krijuar një rezervë strategjike të kontrolluar.

“Rafineria e përpunimit të naftës në Ballsh është e shkatërruar. Pas vitit 2005, qeveria duhej të kishte bërë një planifikim për ndërtimin ose modernizimin e një rafinerie në Ballsh, me qëllim përpunimin e naftës për konsum në tregun vendas. Ky do të ishte i vetmi shpëtim për raste krizash për industrinë dhe konsumatorët vendas.

Ne prodhonim naftë të cilësisë D2 dhe jo D1, pasi përdorej teknologji e vjetër kineze. Sot nuk kemi asnjë litër përpunim në vend, gjë që e bën çështje e rindërtimit të një rafinerie shumë të domosdoshme.

Shteti mund të mos e realizojë vetë, por rafineria mund të ndërtohet me koncesion.

Nafta jonë është e rëndë dhe e trashë, pasi përmban të gjithë elementet e një hidrokarburi nëntokësor. Nëse ka rafineri për përpunim, mund të prodhohen: bitum për rrugë; vajguri për avionë; karburante për tregun vendas.

Rafineria mund të ndërtohet në Ballsh ose pranë bregdetit, për të lehtësuar transportin. Nafta bruto shitet nga të gjithë dhe mund të sillet për përpunim në vend. Kjo është domosdoshmëri. Nëse nuk realizohet në bashkëpunim me privatin, projekti mund të realizohet edhe nga vetë shteti dhe kostoja është e përballueshme”.

Por Pano Soko, ekspert për çështjet e ekonomisë dhe hidrokarbureve, thotë të kundërtën. Sipas tij, rikthimi i rafinerisë është i pamundur për shkak të kostos së lartë, që llogaritet mbi 130 milionë USD dhe i paleverdishëm në kushtet e zhvillimit afatgjatë të sektorit, rritjes së përdorimit të makinave elektrike, burimeve të rinovueshme etj.

Përveç forcimit të prodhimit vendas, Përparim Hajnaj nënvizon të domosdoshme në këtë situatë, edhe rëndësinë e krijimit të rezervave strategjike.

“Në rast lufte apo emergjencash civile, të gjitha shtetet në Europë, pa përjashtim, përfshirë edhe Shqipërinë, grosistët janë të detyruara që të mbajnë fizikisht 35–40% të karburanteve në rezervë, me qëllim që të mos ketë mungesa në treg. Kjo sasi duhet të jetë rezervë strategjike për mbijetesë dhe nuk duhet të preket, pra që përdoret nga forcat ushtarake, ambulancat, spitalet etj.”

Sa e zgjidh çështjen e çmimeve ngritja e një kompanie shtetërore për tregtinë me shumicë të naftës

Por a ka në plan qeveria të rindërtojë rafinerinë e përpunimit të naftës vendase? Kryeministri Edi Rama, i pyetur nga gazetarët në një konferencë për shtyp, tha se kjo çështje është e pamundur të realizohet për shkak të kostove të larta.

Përveç krijimit të Bordit të Transparencës së Hidrokarbureve gjatë periudhës së situatës së veçantë, Këshilli i Ministrave njoftoi se shumë shpejt do të prezantohet legjislacioni për krijimin e një operatori shtetëror që do të tregtojë naftë me shumicë për tregtarët vendas. Qëllimi kryesor i këtij operatori është mbajtja nën kontroll e çmimeve, të cilat mund të ndryshojnë ndjeshëm gjatë luftërave apo krizave ndërkombëtare.

Por ngritja e një operatori shtetëror për tregtimin me shumicë të naftës shihet me skepticizëm nga aktorët e tregut. Sipas kryetarit të Shoqatës së Hidrokarbureve, Luigj Aliaj, mbajtja e një çmimi më të ulët nga shteti do të ishte e vështirë, për shkak se nafta tregtohet në bursat ndërkombëtare dhe çmimi i saj përcaktohet nga faktorë globalë.

Eksperti i ekonomisë, Pano Soko, shpjegon se përfshirja e sektorit shtetëror mund të ndikojë në kontrollin e çmimeve duke garantuar respektimin e parimeve të tregut të lirë. Sipas tij, një operator shtetëror do të zgjidhë një sërë abuzimesh.

“E para, duke mos abuzuar. I paudhëhequr nga nevoja për maksimizim fitimi, një operator shtetëror nuk do të ketë nevojë të mashtrojë me kostot dhe marzhet e ndërhyrjes në çmim.

E dyta, duke respektuar parimin e elasticitetit të çmimeve që ndjekin trajektoren e kostove, pra kur kostot ulen, çmimi ulet dhe anasjelltas.

E treta, duke mos abuzuar me cilësinë e naftës dhe me sasitë e furnizuara në pompë.

Të mos abuzojë me kostot dhe marzhet e ndërhyrjes në çmim, pasi nuk ka nevojë për maksimizim fitimi. Të respektojë parimin e elasticitetit të çmimeve, duke i lidhur ato me koston reale. Të sigurojë cilësi të standardizuar të naftës dhe sasitë e furnizuara”.

Një tjetër përfitim i prezantimit të operatorit shtetëror është reflektimi i uljeve të taksave në çmim. Sipas z. Soko, aktualisht, disa kompani private shpesh nuk e transferojnë uljen e taksave te konsumatori për të maksimizuar fitimin, por me një aktor shtetëror në treg, qeveria garanton që të paktën një operator do të respektojë këtë qëllim, ndërkohë që aktorët e tjerë privatë do të ndjekin shembullin ose do të dalin nga tregu.

Ai thekson se ndërhyrja është e jashtëzakonshme, por e domosdoshme për tregun e naftës, i cili nuk arriti të vetërregullohej si sektori i mallrave ushqimore. “Prezantimi i operatorit shtetëror është parë si një hap i parë i rëndësishëm për të futur tregun e naftës në parimet e konkurrencës së lirë dhe për të garantuar stabilitetin ekonomik”, – vlerësoi ai./Monitor.al

armo

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin