LIVE UPDATES
Bota

Prezantimi i romëve në media përforcon racizmin ndaj tyre

19 April 2022, 07:01 Nga DOSJA
Prezantimi i romëve në media përforcon racizmin ndaj tyre

“Pse romët gjithmonë shahen?” Vite më parë, si gazetare e re, Maria nuk mund t’i përgjigjej saktësisht kësaj pyetjeje, por ishte në gjendje të konstatonte se “përfaqësimi mediatik” dhe “racizmi” janë të lidhur me njëri-tjetrin. E shtyrë nga vullneti për të kuptuar se si media ndikon në jetën tonë në detaj, ajo u bë ajo që është sot: shkencëtare, ose më saktë – një teoriciene e medias: “Unë zgjodha rrugën time. Doja të kuptoja dhe të shkruaja se si funksionon media dhe pse është e rëndësishme të reflektosh për të.”

Një nga përceptimet e saj më të rëndësishme lindi gjatë punimit të saj të doktoraturës (PhD) dhe u bë qasja kryesore në punën e saj studimore ajo e “pozicionit të të huajit”. “Prezantimi i romëve në media përforcon paragjykimet dhe racizmin ndaj tyre në atë mënyrë, që i pozicionon dhe i mban ata si “të huaj” në shoqëri”. Kjo do të thotë se paraqitja negative e romëve në media ndikon në pozicionin e tyre në shoqëri dhe në mënyrën se si ato trajtohen dhe jo anasjelltas.

A është vërtet e mundur që pozicionimi i një grupi në shoqëri të përcaktohet kaq shumë nga mënyra e prezantimit të tij në media? Sipas Marie Bogdan kjo është absolutisht e mundur dhe për më tepër, edhe mungesa e tregimeve autentike dhe mungesa e diskursit (pozitiv) lidhur me romët kanë po ashtu ndikim të dukshëm në tendencën dominuese të perceptimi të këtij komunitetit.

“Ne nuk mund të flasim “për shoqëri” pa tematizuar “identitetin”. Kjo është arsyeja pse shoqëritë që veprojnë në mënyrë kufizuese dhe përjashtuese gjithmonë dështojnë. Si duam të përballemi me diversitetin? Njerëzit, që janë të ndryshëm, do t`i pranojmë, refuzojnë apo keqtrajtojmë?”

Karaktere frymëzuese

Maries i kujtohen bisedat e gjata me familjen e saj. Familjarët i kishin shpjeguar, se ndonjëherë do të ishte e vështirë (të jesh Romni) dhe se mund të vinin situata, ku ti do të jesh e përjashtuar. Por në të njëjtën kohë ata theksonin se nuk duhej të ndodhte kështu dhe se në këtë botë ka shumë lloje të ndryshme njerëzish, dhe romët janë një prej tyre.

Kjo ishte e rëndësishme për Marian, por edhe më e rëndësishme ishte ajo që familja e saj i kishte mësuar pa zë: “Familja ime gjithmonë më ka bërë të ndihem, sikur jetoj në një mjedis, që nuk e kufizon veten dhe e përqafon diversitetin si pjesë të jetës”.

Dikush, që e motivoi Marian për të vazhduar rrugën e saj, ishte János Bogdán themeluesi i shkollës së mesme Gandhi në Pécs, Hungari, gjimnazi i parë rom në Evropë. Ai admirohej nga shumë vetë për mënyrën se si mendonte, fliste dhe dëgjonte. Bisedat me të e ndihmuan Marien ta shihte potencialin e saj nga një këndvështrim tjetër. Ai u bë një frymëzim i madh për Marien dhe shumë njerëz të tjerë që e takonin. Maria e kuptoi se sa e rëndësishme është lidhja dhe komunikimi me intelektualë, pionierë dhe heronj të tjerë të komunitetit: “Është e rëndë, të jetosh në një shoqëri, përgjigja e së cilës ndaj pranisë tënde është gjithmonë negative. Ne kemi nevojë për personazhe dhe histori frymëzuese, tani më shumë se kurrë.”

Maria tregon lidhur me “Everyday Roma Heroes Campaign”, një projekt i Roma Press Center. Synimi ishte të bënte të dukshëm personazhet frymëzues nga komuniteti rom në Hungari një fushatë e madhe në bashkëpunim me mediat kryesore të vendit. Këto histori rrëfejnë për njerëz, që kanë arritur të realizojnë ëndrrat, tregon Maria. Ajo e di se kjo është e rëndësishme për të zhvilluar një identitet pozitiv si Rom/Romni:“Unë besoj se histori si këto kanë fuqinë për të inkurajuar njerëzit, që të mendojnë përtej limiteve të tyre të deritanishme.”

Deklarimi i origjinës

Maries i kujtohet mirë, kur mediat sociale për herë të parë filluan të luanin një rol të rëndësishëm në Hungari. Përpara regjistrimit të popullsisë të vitit 2011, OJQ-të rome i motivuan komunitetet e tyre përmes rrjeteve sociale, që të merrnin pjesë në regjistrim, në mënyrë që të bëheshin të pranishëm si qytetarë të Hungarisë – dhe ta linin pas frikën. Rreth 315.000 vetë e deklaruan origjinën e tyre rome. Një sukses i jashtëzakonshme krahasuar me rezultatet e vitit 2001, atëherë qenë identifikuar si romë vetëm 190.000 vetë.

Kështu u nxit një debat i madh dhe i rëndësishëm për identitetin vetjak brenda komunitetit: “Një shoqëri nuk duhet të debatojë pandërprerë lidhur me pranimin e diversitetit – kështu pengohet transformimi.” Megjithatë shumë njerëz ende nuk janë të vetëdijshëm se romët jetojnë në shoqëritë evropiane prej qindra vjetësh – si qytetare dhe qytetarë, si fqinjë.

Marien nuk e habit fakti, që një nga fjalët kyçe aktuale të lëvizjes qytetare është “rezistenca”: “Ne protestojmë kundër pozicionit, që na atribuohet në historinë e Evropës – atë të të huajit”.

Dr. Maria Bogdan është sociologe. Interesi i saj kërkimor qëndron kryesisht në fushat e përfaqësimit në media dhe racizmit. Asaj iu dha doktorata në programin e doktoraturës në Universitetin Eötvös Loránd në Budapest, ku shkroi tezën e doktoraturës mbi përfaqësimin mediatik të romëve në Hungari me titullin: “I huaji i dukshëm”. Ajo ka bërë kërkime shkencore në Akademinë Hungareze të Shkencave, në Central European University dhe së fundmi në Qendrën Kërkimore për Anticiganizmin në Universitetin e Heidelbergut, ku nga viti 2019-2020 ka qenë përfituesja e parë e “Romani Rose Postdoctoral Researcher Fellowship”.

Marrë nga DW

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

bota bota marie bogdan marie bogdan

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin