LIVE UPDATES
Bota

Pse bankat evropiane pastrojnë paratë e Rusisë?

19 April 2019, 18:43 Nga DOSJA
Pse bankat evropiane pastrojnë paratë e Rusisë?

Diçka është seriozisht e gabuar me sistemin bankar evropian.

Goditje me goditje, një valë e kërkesave ka goditur një numër në rritje të bankave evropiane, të cilët supozohet se kanë pranuar transaksione të dyshimta që përfshijnë paratë ruse. Bankat europiane si Raiffeisen Bank, Swedbank AB i Suedisë dhe grupi finlandez i shërbimeve financiare Nordea janë disa nga firmat më të fundit që janë tërhequr në aktivitetet e zgjerimit të pastrimit të parave të Evropës. Skandali u zbulua për herë të parë kur autoritetet amerikane zhvilluan një hetim mbi bankën ABLV të Letonisë, duke e akuzuar atë për pastrimin e parave të institucionalizuar, por banka e parë e madhe e cila ishte marrë në pyetje lidhur me aktivitetet e paligjshme në vitin 2017 ishte Danske Bank A/S, pasi një gazetar investigativ ngriti dyshime mbi origjinën e miliarda eurove që kishin rrjedhur përmes bankës daneze.

Hetimet janë duke u zhvilluar pasi pretendimet më të fundit dhe numri vazhdimisht në rritje i zbulesave sugjeron se surprizat nuk do të ndalen këtu. Edhe pse mund të duhen muaj që rregullatorët dhe përmbaruesit të përcaktojnë nëse ndonjë nga pohimet e muajve të fundit janë vërtetuar nga fakti, pyetja është: nëse pretendimet janë të vërteta, pse bankat evropiane vazhdimisht dështojnë të zbulojnë lëvizjen e fondeve të paligjshme? Çfarë është e gabuar me sistemin bankar evropian?

Si dhe pse?

Siç shpjegon Gregory White për Bloomberg, kalimi në kapitalizëm i Rusisë dhe në vendet fqinje filloi një valë me qindra miliarda dollarë që dilnin nga ish-Bashkimi Sovjetik. Në shumicën e rasteve, paratë u shpërndanë nëpër zonat offshore me kontrolle të kufizuara që predispozitë për vështirësi në të treguar dallimin në mes të biznesit legjitim dhe flukseve të paligjshme nga aktiviteti kriminal. Kjo, nga ana tjetër, çoi në një pjesë të këtyre të hollave duke u transferuar në bankat e shquara ndërkombëtare. Ajo që është interesante është se shumica e bankave të akuzuara për pastrim të parave të pista të Rusisë janë ose bankat balltike ose bankat nordike që kanë njësi baltike; në rastin e Bankës Danske, për shembull, 230 miliardë dollarë transaksione të dyshimta dyshohet se u trajtuan nga dega e bankës në Talin, Estoni. Nga njëra anë, institucionet financiare që veprojnë përgjatë kufirit kanë tendencë të gjejnë veten të lidhur me veprimtarinë e dyshimtë shpesh herë për shkak të vështirësive me të cilat ballafaqohen kur krijojnë platforma dhe trajtimin e fondeve në vendet e huaja ku një numër çështjesh si dallimet gjuhësore mund të rezultojnë me komplikime të ndryshme. Megjithatë, pse është keqpërdorimi kaq shumë i fokusuar në Baltikët?

Pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik më 1991, industritë bankare në të gjitha vendet baltike ishin të lulëzuara, pjesërisht për shkak se filluan shërbimin e flukseve të Rusisë dhe pjesës tjetër të kombeve të Bashkimit Sovjetik. Sipas rregullatorëve, shumë banka filluan të hapnin llogari për individë dhe kompani të bazuara në vende të tjera (të quajtura ‘portofole jo-rezidenciale’), duke mos pyetur kush ishin individët ose ku kishte ardhur para. Për shkak të rregullave më të rrepta, gjatë dekadës së kaluar bankat kanë pushuar të bëjnë biznes me klientët që besohet të jenë dyshues, por praktikat e kaluara kanë lënë shenjën e tyre në industrinë bankare të Baltikut.

Vlerësimi i shkallës së veprimtarisë kriminale është një detyrë e vështirë për shkak të punës së madhe të pastruesve për të fshehur origjinën e parave të tyre dhe faktin se jo çdo transaksion që duket i dyshimtë është në të vërtetë i paligjshëm. Një ekip hulumtuesësh vlerësuan në 2017 se pasuria e Rusisë në det të hapur është rreth 1 trilionë dollarë, ose ekuivalente me tre të katërtat e PBB-së së vendit në 2015.

Ku janë rregullatorët?

Paradoksi kryesor në gjithë këtë është mungesa e një autoriteti të centralizuar evropian që ka për detyrë të hetojë dhe të ndjekë penalisht rastet e pastrimit të parave. Deri më sot, autoritetet që priten të hetojnë akuzat për krimin financiar kanë qenë policia lokale dhe rregullatorët kombëtarë, gjë që natyrisht çon në një mishmash të ligjeve dhe praktikave të ndryshme.

Në shtator të vitit të kaluar, në një përpjekje për të trajtuar pastrimin e parave, Komisioni Evropian propozoi rregullime shtrënguese dhe ndryshimin e mbikëqyrjes bankare, megjithatë, futja e një agjencie të centralizuar nuk është në agjendë. Për një kohë të gjatë, Autoriteti Bankar Evropian (EBA) ka përmendur aftësitë e tij fizike për të luftuar krimin financiar në 28 shtete të BE-së, për shkak të mungesës së stafit dhe mungesës së fuqisë së mjaftueshme. Aktualisht, vetëm dy nga 170 punonjës të EBA-së punojnë në rastet e pastrimit të parave.

E vetmja gjë që është krejtësisht e qartë është se boshllëqet ekzistuese duhet të plotësohen – shfrytëzimi i sistemit bankar evropian nuk duhet të jetë aq i lehtë sa duket. Duke u mbështetur në dy njerëz për të monitoruar dhe hetuar krimin financiar në të gjitha shtetet anëtare të BE dhe të gjitha bankat e tyre është e papranueshme. Harmonizimi i rregullave ekzistuese në BE për të hetuar dhe ndëshkuar pastrimin e parave do të ishte një vend i mirë për të filluar, por në fund të fundit Komisioni Evropian duhet të shtojë përpjekjet e tij në luftën kundër pastrimit të parave dhe të vendosë një autoritet të centralizuar për të goditur flukset e parave të pista.

Opinion i botuar në Finance Monthly

(Përkthyer nga: A.B. Dosja.al)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

bota bota bankat ne evrope parate e jashteligjshme parate ruse pastrimi i parave bankat ne evrope parate e jashteligjshme parate ruse pastrimi i parave

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin