LIVE UPDATES
Ekonomi

Pse Kosova po i ikën liberalizimit të tregut të energjisë?

11 April 2021, 15:57 Nga DOSJA
Pse Kosova po i ikën liberalizimit të tregut të energjisë?

Liberalizimi i tregut të energjisë elektrike në Kosovë, si një nga kërkesat e Bashkimit Evropian (BE), i nisur vite më parë, nuk ka arritur ende të finalizohet.

Shtyrja e procesit të liberalizimit të tregut të energjisë elektrike është duke u bërë që nga viti 2017. Afati i fundit për liberalizim të tregut të energjisë ishte 31 marsi 2021, por edhe kjo datë është shtyrë me kërkesë edhe të përfaqësuesve të komunitetit të biznesit, (Oda Ekonomike e Kosovës, Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë, Këshilli i Investitorëve Evropianë si dhe Klubi i Prodhuesve) të cilët thonë se ky proces nuk duhet të ndodhë pa u krijuar kushtet e duhura.

Arian Zeka, drejtor ekzekutiv në Odën Ekonomike Amerikane tha për Radion Evropa e Lirë se derisa në rrethana ideale, liberalizimi i tregut të energjisë do të sillte përfitime për konsumatorët, në rastin e Kosovës kjo nuk mund të ndodhë, pasi që oferta në treg për energji është e kufizuar.

“Pavarësisht që në Kosovë janë të licencuar disa operatorë për furnizim me energji elektrike, vetëm njëri prej tyre ka kapacitet të funksionojë në praktikë si furnizues dhe në rrethana të tilla (treg i liberalizuar energjetik). Kur oferta në treg është e kufizuar, kjo bën që konsumatorët të ballafaqohen me ofertë të kufizuar dhe rrjedhimisht edhe me fuqi më të kufizuar të negocimit të tarifave të energjisë elektrike”, thotë Zeka.

Pa kushte për liberalizim të tregut të energjisë elektrike

Aktualisht Operatori për Furnizim me Energji (KESCO) është furnizues që ka licencë për furnizim me energji elektrike, duke përfshirë obligimin e shërbimit publik të përcaktuar nga Zyra e Rregullatorit për Energji (ZRRE), për të furnizuar konsumatorët me të drejtën e shërbimit universal. Po ashtu, sipas ZRRE-së në Kosovë janë të licencuar edhe shtatë operatorë për furnizim me energji elektrike.

Por, sipas përfaqësuesve të bizneseve, operatorët e licencuar nuk arrijnë të funksionojnë si furnizues të rregullt në treg. Në Zyrën e Rregullatorit për Energji thonë se përderisa ato kompani që janë licencuar për të kryer aktivitetin e furnizimit, që të gjithë do të duhej të mund të kryenin këtë funksion.

Adelina Murtezaj-Bajrami zyrtare, për marrëdhënie me publikun në ZRRE, thotë për Radion Evropa e Lirë se nuk ka ndonjë indikacion se ata nuk mund të përmbushin funksionin e tyre.

“Ankesat e tyre për të realizuar këtë funksion kanë të bëjnë vetëm me mungesë të kërkesës, pasi që konsumatorët po vazhdojnë të insistojnë të mbesin te furnizuesi i shërbimit universal, me çmime të rregulluara. Po ashtu mungesa e energjisë vendore, mund t’i bëjë jokonkurrentë në treg këta furnizues, për shkak të kostove të tjera që mund të ju shkaktohen nga energjia të cilën do të duhej ta kontraktojnë nga prodhuesit e vendeve të tjera”, thotë Murtezaj-Bajrami.

Kosova ka më shumë se 10 miliardë tonë linjit dhe si i tillë, është vendi i pestë në botë për nga sasia e këtij resursi, por me gjithë pasurinë e linjitit, Kosova vazhdon të përballet me mungesë të energjisë elektrike.

Liberalizmi i tregut mund të rrisë çmimet e energjisë

ZRRE-ja vlerëson se situata e pandemisë në vend e cila ka prekur shumë biznese në aspektin ekonomik si dhe koncentrimi i tregut në masë të madhe te një furnizues i vetëm, ka shpërfaqur hezitimin e konsumatorëve për t’iu nënshtruar kushteve të tregut (liberalizimit) , të cilat domosdoshmërish, shton ZRRE-ja, rrisin kostot e blerjes së energjisë.

Arian Zeka nga OEAK tregon se ndërmarrjet në Kosovë kanë raportuar që ofertat që i kanë marrë nga furnitorët, parashohin ngritje të tarifave të energjisë elektrike për 30 deri në 40 për qind.

“Për një kompani që shpenzon energji elektrike një milion euro brenda një viti, po flasim për ndërmarrje prodhuese pasi që ato janë shpenzuese më të mëdha të energjisë elektrike, i bie që brenda një viti duhet do të kenë shpenzime shtesë për energji 300 deri në 400 mijë euro”, thotë Zeka.

Rritja e çmimit të energjisë elektrike rrezikon që një pjesë e madhe e këtyre ndërmarrjeve, sidomos atyre prodhuese, të largohen nga Kosova, thotë Zeka, e që sipas tij, kjo do të ishte në kundërshtim me përpjekjet e Kosovës për nxitje të investime të brendshme e të jashtme, përmirësimin e bazës industriale dhe bilancit tregtar në përgjithësi. Kosova, sipas Zekës, duhet të angazhohet në sigurimin e kapacitete të reja energjetike.

“Qeveria e Kosovës, të gjitha qeveritë, deri më tani nuk kanë pasur ndonjë plan se si t’i qaset kësaj çështjeje dhe çfarë të bëjë pas dështimit të ndërtimit të termocentralit ‘Kosova e Re’”, thotë Zeka.

Në mars të vitit të kaluar, kompania amerikane ContourGlobal, e cila ishte përzgjedhur nga qeveria për ndërtimin e termocentralit “Kosova e Re” me kapacitet 500 megavat, pati njoftuar se do të tërhiqet nga planet për ndërtimin e termocentralit, për arsye se kompania nuk e ka ndërmend të ndërtojë projekte me thëngjill në të ardhmen.

Liberalizimi i tregut energjetik nuk ka alternativë

Liberalizimi i tregut nënkupton krijimin e kushteve për konsumatorët që të kenë mundësi të zgjedhin furnizuesin e tyre me energji elektrike sipas ofertave që ju përshtaten atyre. Ky është një proces që duhet të ndodhë, pavarësisht shtyrjeve që janë bërë deri më tani. Adelina Murtezaj Bajrami nga ZRRE-ja thotë se një pjesë e afateve për procesin e liberalizimit të tregut është arritur, por faza e tanishme ka kaluar afatet e parapara në udhëzuesin për liberalizimin e tregut. Ajo thotë se janë në pritje që të funksionalizohet bordi i ZRRE-se në mënyrë që të ndërmerren masat e duhura për procesin e liberalizimit të tregut të energjisë elektrike.

“Procesi nuk është shtyrë tërësisht sepse e gjithë baza rregullative e kërkuar me ligj ekziston tashmë”, thotë Muretzaj.

ZRRE-ja udhëhiqet nga bordi, që përbëhet prej pesë anëtarësh dhe njëri prej tyre zgjidhet si kryesues. Kryesuesi dhe anëtarët e tjerë të bordit emërohen nga Kuvendi i Kosovës.

Mandati i secilit anëtarë të bordit të ZRRE-së është pesëvjeçarë dhe ata mund të zgjidhen edhe për një mandat të dytë. Që nga muaji dhjetor i vitit 2020, bordi i Zyrës së Rregullatorit të Energjisë është jofunksional pasi tre nga pesë anëtarëve të bordit u ka skaduar mandati. Ndryshe, liberalizmi i tregut të energjisë elektrike përfshin konsumatorët e mëdhenj, komercialë si dhe konsumatorët shtëpiakë.

Marrë nga REL

Rama është propozuar për president nga disa deputetë socialiste, mendoni se:

View Results

ekonomi ekonomi kosove liberalizimi i tregut të energjisë elektrike kosove liberalizimi i tregut të energjisë elektrike

Sondazh

Ekonomi 11 April 2021, 05:48

TIRANË – Statistikat e ecurisë ekonomike për vitin 2020 habitën shumëkënd. Pas një tkurrjeje prej -5.5% për 9-mujorin, ekonomia bëri një kthesë të papritur...

Ekonomi 9 April 2021, 05:11

Albpetrol nxjerr në ankand 100 mijë ton naftë

Kompania publike e nxjerrjes dhe prodhimit të naftës Albpetrol ka njoftuar ankandin për shitjen e 100 mijë tonëve naftë bruto. Ky është ankandi i dytë i mbajtur...

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin