LIVE UPDATES
Bota

Pse Putin shqetësohet kur Ukraina nuk është afër anëtarësimit në NATO?

7 February 2022, 07:40 Nga DOSJA
Pse Putin shqetësohet kur Ukraina nuk është afër

Associated Press

Në thelb të krizës së Ukrainës është një enigmë: Pse presidenti rus, Vladimir Putin, do që ta shtyjë Evropën në prag të luftës për të kërkuar që Perëndimi të mos bëjë diçka që nuk e ka fare në plan që ta bëjë?

Rusia ka thënë se NATO – aleanca ushtarake e udhëhequr nga amerikanët që ka në duar krizën më të madhe evropiane në dekada – duhet që kurrë të mos i ofrojë anëtarësim Ukrainës, shtet që u pavarësua kur u shpërbë Bashkimi Sovjetik rreth 30 vjet më parë.

Ukraina për një kohë të gjatë aspiron që t’i bashkohet NATO-s, por aleanca nuk është e gatshme që t’i bëjë ftesë për anëtarësim, pjesërisht për shkak të korrupsionit zyrtar të Ukrainës, mungesave të përparimit në rritjen e mbrojtjes dhe mungesës së kontrollit mbi kufijtë e saj ndërkombëtarë.

Kërkesat e Putinit shkojnë përtej çështjes së anëtarësimit të Ukrainës në NATO, por kjo temë është thelbësore në ankesën e tij se Perëndimi ka bërë që ai ta humbë durimin, për shkak të afrimit të aleancës në kufijtë rusë. Ai ka pohuar se zgjerimi i NATO-s vite më parë ka rritur sigurinë e aleancës në kurriz të Rusisë.

Rusët kërkojnë garanci ligjore se Ukrainës do t’i mohohet anëtarësimi në NATO, duke e ditur se NATO-ja, e ka parim që të mos e përjashtojë anëtarësimin e mundshëm të asnjë shteti evropian – madje edhe të Rusisë – por, aleanca nuk ka plane që të nisë procesin e anëtarësimit të Ukrainës në një të ardhshme të parashikueshme. NATO ka cituar parimin se të gjitha shtetet duhet të jenë të lira që të zgjedhin se me kë duan të rreshtohen.

Atëherë, pse Moska po e ngrit tani çështjen e raporteve midis Ukrainës dhe NATO-s? Përgjigja në këtë pyetje është e ndërlikuar.

Pse Putini shqetësohet lidhur me anëtarësimin e mundshëm të Ukrainës në NATO?
Arsyeja që është deklaruar është se një zgjerimi i mëtejmë i NATO-s drejt lindjes do të përbënte kërcënim sigurie për Rusinë. Uashingtoni dhe aleatët e tij hedhin poshtë këtë shqetësim, pasi argumentojnë se asnjë shtet i NATO-s nuk po kërcënon që të përdorë forcën kundër Rusisë.

Për më tepër, Putini dëshiron që të tërheqë prezencën aktuale ushtarake që NATO ka në Evropën Lindore, që përfshin një seri stërvitjesh të rregullta në Lituani, Letoni dhe Estoni, që janë shtete të ish-Bashkimit Sovjetik. Në shtetet e Baltikut, megjithatë, nuk ka trupa amerikane që janë të vendosura për një kohë të gjatë. Aktualisht janë rreth 100 trupa që shërbejnë në turne me rotacion në Lituani dhe rreth 60 në Estoni dhe Letoni, ka thënë Pentagoni.

Presidenti rus, Putin po ashtu kundërshton prezencën e raketave mbrojtëse që aleanca ka në Rumani, një ish-shtet satelit sovjetik. Ai po ashtu kundërshton një bazë të ngjashme që po ndërtohet në Poloni, duke argumentuar se ato mund të shndërrohen në armë ofensive, të afta për ta kërcënuar Rusinë. Presidenti amerikan, Joe Biden, gjatë javës ka miratuar dërgimin e 2,700 trupave shtesë amerikane në Evropën Lindore – 1,700 në Poloni dhe 1,000 në Rumani – plus 300 të tjera në Gjermani.

Ukraina ka lidhje të thella historike dhe kulturore me Rusinë, dhe Putini vazhdimisht ka pohuar se rusët dhe ukrainasit janë “një popull”. Ai ka thënë se një pjesë e madhe e territorit të Ukrainës kanë qenë pjesë historike e Rusisë dhe në mënyrë arbitrare këto pjesë i janë dhënë Ukrainës nga liderët komunistë në kohën e Bashkimit Sovjetik.

Pse Rusia e Putinit është kaq e fokusuar në Ukrainë?

Veprimet e Putinit, megjithatë, kanë shërbyer për të forcuar ndjenjën e identitetit kombëtar të ukrainasve. Pasi Rusia aneksoi Gadishullin ukrainas të Krimesë më 2014, dëshira e Ukrainës për t’iu afruar Perëndimit dhe për t’iu bashkuar NATO-s vetëm sa u rrit.

Së fundmi, Putini e ka përshkruar më konkretisht shqetësimin e tij për Ukrainën. Ai ka skicuar një skenarë në të cilin Ukraina mund të përdorë forcën ushtarake për të rimarrë Krimenë ose për të rimarrë zonat në Ukrainën lindore, që kontrollohen nga separatistët e mbështetur nga Rusia.

“Imagjinoni sikur Ukraina të bëhet anëtare e NATO-s dhe të nisë këto operacione ushtarake”, ka thënë Putin. “A duhet që ne më pas të luftojmë me NATO-n? A ka menduar ndokush për këtë gjë?”.

Në fakt, disa në NATO kanë menduar për mundësinë e një lufte të zgjeruar me Rusinë brenda Ukrainës. Kjo është një përkujtesë se çfarë nënkupton anëtarësimi në NATO – një sulm ndaj një shteti anëtar është sulm ndaj të gjithëve, që në rastin teorik të Ukrainës, nëse ky shtet do të sulmohej nga Rusia, kjo do të thoshte se do të kishte një zotim ligjor nga të gjitha shtetet e NATO-s që do të duhej t’i dilnin në mbrojtje Kievit.

Cilat janë mundësitë e Ukrainës për t’u anëtarësuar në NATO?

Mundësitë që Ukraina të anëtarësohet në NATO një të ardhme të parashikueshme janë jashtëzakonisht të vogla.

Edhe pse Ukraina nuk ka ofertë për anëtarësim nga NATO, ajo është afruar me aleancën, duke filluar nga viti 1997 kur u krijua Karta NATO-Ukrainë dhe ka vazhduar edhe më tej bashkëpunimin me aleancën.

Krerët e qeverive të shteteve anëtare të NATO-s publikisht deklaruan më 2008 se Ukraina dhe Gjeorgjia – një tjetër shtet i ish-Bashkimit Sovjetik – “do të bëhen anëtare të NATO-s”. Ata nuk thanë kur dhe si do të ndodhë kjo, por kjo deklaratë mund të shihet si shpjegim i shqetësimit të Moskës se Kievi një ditë do t’i bashkohet aleancës.

Në anën tjetër, SHBA-ja dhe liderët e tjerë të NATO-s, që nënshkruan deklaratën e vitit 2008 lidhur me Ukrainën dhe Gjeorgjinë, vendosën që t’iu jepnin këtyre dy shteteve atë që njihet si Plani i Veprimit për Anëtarësim – që është një rrugë që çon drejt një anëtarësimi eventual. Gjermania dhe Franca kanë kundërshtuar fuqishëm që Ukraina të lëvizë drejt anëtarësimit, dhe gjerësisht brenda NATO-s mbretëronte ideja se Ukraina fillimisht duhet të kryente reformat e mëdha qeveritare përpara se të bëhej kandidate për anëtarësim.

Kjo kundërshti duket se asnjëherë nuk është zgjidhur, që do të thotë se përderisa dera e NATO-s është e hapur, Ukraina nuk do të anëtarësohet në një të ardhme të afërt.

Si po i bën Putini presion Ukrainës?

Moska ka thënë se nuk ka plane që ta pushtojë Ukrainën, por në muajt e fundit ka vendosur forca dhe pajisje ushtarake përgjatë kufirit të Ukrainës dhe ka lënë të kuptohet se do të ndërmarrë veprime nëse kërkesat e saj ndaj Uashingtonit dhe NATO-s nuk plotësohen. Administrata Biden ka thënë se Rusia tani është e aftë për një gamë të gjerë veprimesh, përfshirë edhe pushtimin e shkallës së gjerë për të marrë nën kontroll Kievin.

Putini ka thënë se NATO ka tejkaluar kufijtë jo vetëm duke i ofruar Ukrainës armë dhe trajnime ushtarake, por edhe duke stacionuar forca në shtetet e tjera të Evropës Lindore, që sipas tij, komprometojnë sigurinë ruse.

Po ashtu është e vërtetë se në dekadën e fundit ka pasur rritje të prezencës ushtarake të SHBA-së dhe NATO-s në Evropën Lindore, që ka nxitur aneksimin rus të Krimesë dhe të inkursionit në lindje të Ukrainës më 2014. Këto veprime ruse shtyn NATO-n që të dyfishojë fokusin e saj në sigurinë kolektive. Në shtator të vitit 2014, udhëheqësit e NATO-s krijuan një forcë të re për përgjigje të shpejtë, që është e aftë të dislokohet brenda ditësh dhe udhëheqësit kanë ritheksuar zotimet e tyre për të rritur shpenzimet e tyre të mbrojtjes./REL

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

bota bota konflikti rusi-ukraine putin konflikti rusi-ukraine putin

Sondazh

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Të shpallur në kërkim ndërkombëtar, arrestohen dy persona në Vorë dhe Shkodër

Rama sqaron deklaratën: Mendimi im, nuk i japim leksione qeverisë maqedonase për vendimet...

Mickoski pyetet për incidentin e himnit në Pustec: Nuk e kemi ndjekur aktivitetin deri në fund...

Rama përballet me gazetarin në Qafë Thanë: Çfarë je ti, protestues?

“One Stop Shop”/ Mickoski: Është kënaqësi që po bëjmë ketë bashkëpunim për një pikë kontrolli...

Kërcënoi bashkëshorten se do ta vriste dhe qëlloi me armë në ajër, arrestohet 40-vjeçari...

Vodhën sende me vlerë dhe 30 mijë euro në një banesë, arrestohen dy persona në Durrës

Aksident në Fier/ Makina del nga rruga dhe përfundon në kanal, mister fati i drejtuesit

Nis nga nesër “One Stop Shop” me Maqedoninë e Veriut, Rama: Kemi shumë gjëra që duhet t'i bëjmë...

Rama mbërrin në Qafë Thanë, takim me Mickoskin, në fokus sistemi i përbashkët kufitar...

Me flamurin kuqezi në duar, protestuesit ngjiten në monumentin e Skënderbeut

Tensione në protestë/ Policia hyn në lokale dhe shoqëron protestuesit me forcë

Rama: Tirana që do të fitojmë në 9 maj kërkon fuqi të madhe qeverisjeje në 10 maj

Protestuesit zhvendosen tek Kryeministria/ Policia vendos kordone në akse kryesore rrugore

"Kemi nevojë për një PS më të organizuar"/ Rama: Rruga e Durrësit sot, si një film i së shkuarës

Rama: Tiranën e transformuar nga vendi i mbijetesës në vendin që kërkon cilësi

“Ndal plaçkitjes, shtypjes, ikjes/Protestuesit ngrenë banderolen gjigande para Ministrisë së Arsimit

Policia “gardh” para Ministrisë së Arsimit, nuk lejon protestuesit të bllokojnë Rrugën e Durrësit

Rama nga Asambleja e PS-së: Vit pas viti do të dyfishojmë rritjen e pensioneve

Revoltat kundër qeverisë Rama, protestuesit mblidhen te Ministria e Arsimit

"Deri në 2030 do japim 55 mijë celësa"/ Rama: Mbështetje për fëmijët me aftësi të kufizuara

"Kanë mbajtur mbi shpinë Shqipërinë me kockat e varfërisë së vet"/Rama:Jemi në borxh me pensionistët

“Poshtë diktatura”/ Studentët e presin me thirrje pasi doli nga Asambleja, Rama i përshëndet me dorë

Rama: PS do ta fitojë sërish Tiranën dhe Shqipërinë se është rruga nga kalon bashkimi me Europën

Rama: Me trëndafilin në dorë dhe kurajën në zemër, asgjë s’na ndal

Rama: Kemi bërë gabime dhe faje, por kemi aftësinë të ringrihemi

"Goditja e njerëzve në krye të detyrës nuk falet"/ Rama: Erion Veliaj je në gabim!

Elisa Spiropali dhe Plarent Ndreca jashtë PS-së/ Rama e konfirmon nga Asambleja e Tiranës

Rama: Kush do të sillet si e ëma e Zeqos në majë të thanës, s’ka vend në këtë familje politike

Rama: Si mund të largohet nga puna kryepolicja e Tiranës pse nuk u bën ‘like’ e ‘share’

"Veliaj ta kuptojë se është gabim me PS-në"/ Rama: Kush ndjek këtë kuturisje do ndëshkohet

Rama: Vendimi i GJK-së për ta lënë Veliajn në detyrë është absurd

Mbërrijnë socialistët te Akademia e Arteve, kontrolle në hyrje dhe prani e shtuar e policisë

Berisha: Pas 35 vitesh, rikthehet partia-shtet,ekipet ndërkombëtare damkosën zgjedhjet e 11 majit

Peleshi u përgjigjet kritikave të Spiropalit: Në parlamentin shqiptar politika bëhet personale

Revolta studentore në Tiranë/ Qytetarët njëzërëshi: Në 28 nëntor ne do dalim

Qytetarët vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, policia i ndjek nga mbrapa

Përplasje në protestën përpara Kryeministrisë, policia zhvendos protestuesit nga Bulevardi

Protesta tek Kryeministria/Qytetarët shtyhen më forcë, focat policore nuk lejojnë protestën paqësore

Debat në Komisionin e Ligjeve për aktin normativ të tubimeve/ Bylykbashi: Rama nuk i përballon...

Pas reshjeve të dendura të shiut, hapet njëra nga portat e HEC-it të Komanit

Kanosi me armë zjarri një 31-vjeçar, arrestohet 20-vjeçari në Tiranë, procedohet penlisht i ati

Elementët dekorativë shkëputen nga fasada e pallatit në Durrës, bien mbi një makinë...

Ish-kandidati për Bashkinë e Himarës paraqitet në SPAK, ende pa detaje mbi arsyen e thirrjes

Arrestohet 25-vjeçari, do t'i merrte 1 mln euro një biznesmeni duke iu prezantuar si funksionar...

Përplasje tek Kryeministria/ Efektivët e policisë presin me forcë protestuesit, i shtyjnë me dhunë

Policia nuk i la të protestonin te Kryeministria, qytetarët marshojnë mes për mes makinave në rrugë

Policia i shtyn me forcë në trotuar, protestuesit thirrje: Poshtë diktatura

Greta Thunberg: Shqiptarët kanë treguar se çfarë do të thotë t'i rezistosh shkatërrimit të natyrës

Protestat qytetare në Tiranë/ Protestuesit mblidhen para Kryeministrisë

Balla përplaset me Shehajn: A do ta votosh kërkesën e prokurorisë italiane...

Berisha: Rreth 1 miliard euro do jenë shpenzime operative për hajdutët e administratës...

Berisha: Rrogat e ulëta duhet të rriten me 50%, rrogat e mesme me 30%!

Berisha: Buxheti nuk është 10 miliardë euro, por 5.5 miliardë! Pensionistët marrin 1 përqind...

Drogë në berberhane, thika në servis dhe përforcues grushti në banesë, arrestohet 44-vjeçari...

Marshimi paqësor i protestuesve / Forcat e policisë i ndjekin nga pas me furgona të shumtë

Protestuesit vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës, efektivët i ndjekin nga mbrapa

"Pediatria me legen se nuk ka ujë lavamani"/ Korreshi për spitalin e Lushnjes

Tensionohet situata te Kryeministria/ Policia shtyn me forcë protestuesit paqësorë

Protestuesit zhvendosen te kryeministria, policia iu bën thirrje të lirojnë bulevardin